| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,521 |
| تعداد مقالات | 18,562 |
| تعداد مشاهده مقاله | 60,855,641 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 21,697,714 |
تبیینی از مولفههای گسست پارادایمی در نظریه کلاسیک و مدرن قانون طبیعی؛ به روایت آکوییناس و گروسیوس | ||
| مجله پژوهش های فلسفی | ||
| دوره 20، شماره 55، تیر 1405، صفحه 113-126 اصل مقاله (729.27 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jpiut.2026.54045.4467 | ||
| نویسندگان | ||
| ایوب افضلی* 1؛ محسن جوادی2؛ مصطفی محقق داماد3 | ||
| 1دانشجوی دکتری فلسفه و کلام، دانشگاه شهید مطهری، تهران، ایران | ||
| 2استاد گروه فلسفه اخلاق، دانشگاه قم، قم، ایران | ||
| 3استاد گروه حقوق اسلامی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| ارائه تبیین مفهومی از نسبت پارادایمی نظریه آکوییناس و گروسیوس در قانون طبیعی از منظر فلسفه اخلاق تطبیقی، از دو جهت مناقشهبرانگیز است، نخست اینکه برخی متفکران مدعیاند که قانون طبیعی تنها یک مولفه جزئی از فلسفه اخلاق آکوییناس است، بنابراین در سطح دو نظریه کامل نمیتوان میان آنها مطالعه تطبیقی داشت، دوم اینکه برخی متفکران برآناند که گروسیوس و آکوییناس هر دو به فلسفه اخلاق کلاسیک تعلق دارند، بنابراین نمیتوان از تمایز پارادایمی آنها سخنگفت. در پژوهش حاضر هر دو مدعا را به چالش میکشیم و سپس به بررسی تطبیقی مولفههای مهم این دو نظریه میپردازیم و نشان میدهیم که گسست پارادایمی این دو نظریه را از دو منظر میتوان تحلیل کرد: (1) گسست بنیادی/ریشهای: از این منظر تنها در دو مولفه عقل عملی و الزام میان آنهاگسست وجود دارد. (2) گسست اعتباری: اگر زاویه دید/منظر ما تمامیت دستگاه مفهومی آکوییناس باشد، افزون بر مولفههای قبل در طبیعتگرایی و تعریف قانون طبیعی نیز میان آنها گسست وجود دارد، اما اگر تفسیر خود را به یکی از سطوح تبیینی (عقل عملی) در آثار آکوییناس محدود کنیم، در دو مولفه اخیر گسستی میان آنها نیست. افزون بر اثبات گسست گفتمانی میان این دو نظریه، نتیجه پارادایمشناختی اساسی این است که سخن گفتن درباره مولفههای این گسست امری اعتباری/چشماندازمحور است، بنابراین محدود دانستن تمایز آنها در دو مولفه (عقل عملی و الزام)، منافاتی با گسست آنها در هر چهار مولفه مذکور ندارد، زیرا هر کدام از آنها وابسته به منظر و اعتباری جداگانه (مجموعه دستگاه مفهومی یا تنها یک سطح تبیینی) است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| آکوییناس و گروسیوس؛ پارادیمشناسی قانون طبیعی؛ تمایزات پارادایمی نظریه اخلاقی گروسیوس؛ فلسفه اخلاق تطبیقی؛ گسست پارادایمی گروسیوس از اخلاق آکوییناس | ||
| مراجع | ||
|
Anscombe, G. E. M. (1958). Modern moral philosophy. Philosophy, 33(124), 1–19. https://doi.org/10.1017/S0031819100037943 Aquinas, T. (2000). On law, morality, and politics (2nd ed.). (R. J. Regan, Trans.). Hackett Publishing. Crisp, R. (2013). Homeric ethics. In R. Crisp (Ed.), The Oxford handbook of the history of ethics (pp. 1–21). Oxford University Press. Darwall, S. (2023). Modern moral philosophy: From Grotius to Kant. Cambridge University Press. Finnis, J. (2011). Natural law and natural rights (2nd ed.). Oxford University Press. Geddert, J. S. (2017). Hugo Grotius and the modern theology of freedom: Transcending natural rights. Routledge. Gill, C. (2013). Cynicism and Stoicism. In R. Crisp (Ed.), The Oxford handbook of the history of ethics (pp. 93–112). Oxford University Press. Grotius, H. (2005). The rights of war and peace (J. Barbeyrac, Ed.; K. Haakonssen, General Ed.; J. Clarke, Trans.; Vols. 1–3). Liberty Fund. Hume, D. (2007). A treatise of human nature. Oxford University Press. Irwin, T. (2008). The development of ethics: A historical and critical study: Vol. 2. From Suarez to Rousseau. Oxford University Press. Irwin, T. H. (2013). Nature, law and natural law. In R. Crisp (Ed.), The Oxford handbook of the history of ethics (pp. 206–229). Oxford University Press. Keenan, J. F. (Ed.). (2016). The ethics of Aquinas: A new introduction. Georgetown University Press. Kraut, R. (2022). Aristotle’s ethics. In E. N. Zalta & U. Nodelman (Eds.), The Stanford encyclopedia of philosophy (Fall 2022 Edition). https://plato.stanford.edu/archives/fall2022/entries/aristotle-ethics/ Lisska, A. J. (1996). Aquinas's theory of natural law: An analytic reconstruction. Clarendon Press; Oxford University Press. McCluskey, C. (2013). Thomism. In R. Crisp (Ed.), The Oxford handbook of the history of ethics (pp. 193–215). Oxford University Press. Miller, J. (2021). Hugo Grotius. In E. N. Zalta (Ed.), The Stanford encyclopedia of philosophy (Spring 2021 Edition). Retrieved from https://plato.stanford.edu/archives/spr2021/entries/grotius/ Murphy, M. (2025). The natural law tradition in ethics. In E. N. Zalta & U. Nodelman (Eds.), The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Summer 2025 Edition). Retrieved from https://plato.stanford.edu/archives/sum2025/entries/natural-law-ethics/ Shafer-Landau, R. (2018). The fundamentals of ethics (4th ed.). Oxford University Press. Strauss, L. (1965). Natural right and history. University of Chicago Press. Tollefsen, C. (2004). Natural law and modern meta-ethics: A guided tour. In M. J. Cherry (Ed.), Natural law and the possibility of a global ethics (pp. 39–56). Kluwer Academic Publishers. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 142 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 30 |
||