آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,499 |
| تعداد مقالات | 18,291 |
| تعداد مشاهده مقاله | 59,376,110 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 20,752,366 |
بازبینی و تحلیل اشعار و امثال فارسی موجود در تاریخ غیاثی (نمونهای از کاربرد ادب فارسی در بغداد در سدۀ نهم هجری) | ||
| زبان و ادب فارسی (نشریه سابق دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز) | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/perlit.2026.71189.3926 | ||
| نویسنده | ||
| جواد بشری* | ||
| عضو هیأت علمی (استادیار)، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشکدۀ ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| کتاب التاریخ الغیاثی، اثری نگاشتهشده به زبان عربی از غیاثالدین عبدالله بن فتحالله بغدادی فلکی کاتب (زنده در اوایل قرن دهم هجری) جایگاه ویژهای در تاریخنگاری قرون نهم و اوایل دهم هجری دارد. پدیدآور اثر با تسلّطی که به زبان فارسی داشته، از منابع تاریخی به این زبان استفاده کرده و علاوه بر آن، به اشعار پرشمار فارسی دارای ارزش تاریخی و یا با کاربرد «مَثَل» در کتاب خود استناد جسته است. بغدادی احتمالاً در اواخر قرن نهم هجری کتاب خود را نگاشته و میدانیم که برخی ادبا و دیوانسالاران آن عهد در بغداد با زبان فارسی و ترکی آشنایی داشتهاند. در یک مقایسۀ اوّلیّه از اینکه این ادیب و مورّخ تنها در دو یا سه موضع به مطالبی به زبان ترکی در کتاب خود استناد کرده، میتوان به سلطۀ زبان فارسی در آن دوران در بغداد پی برد. چاپی که از تاریخ غیاثی در بغداد صورت گرفته، در ضبط صحیح اشعار فارسی دارای نقص و خطاهای بسیاری است. در این پژوهش، ابتدا همۀ آن اشعار استخراج، و در دو بخش (بخش «تاریخی» و بخش «امثال») دستهبندی شده است. سپس این سرودهها بر اساس یک رونوشت که از روی دستنویس موزۀ بغداد در حدود هشت دهه قبل تهیه شده و آن را علّامه محمّد قزوینی اصلاح کرده، و نیز با مراجعه به منابع متعدّد دیگر، اصلاح گردیده است. در این اصلاحات، سعی شده از منابعی استفاده شود که احتمالاً جزو منابع بغدادی در این کتاب بوده است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تاریخنگاری اسلامی؛ غیاثالدین بغدادی؛ زبان فارسی؛ بغداد؛ تصحیح انتقادی متون | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||