آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,499 |
| تعداد مقالات | 18,291 |
| تعداد مشاهده مقاله | 59,376,109 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 20,752,366 |
فرضیّۀ بازتاب بنمایۀ اساطیری «تقابل مهر و گاو» در شاهنامه و دیگر متون حماسی | ||
| زبان و ادب فارسی (نشریه سابق دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز) | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 خرداد 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/perlit.2026.71472.3937 | ||
| نویسنده | ||
| میلاد جعفرپور* | ||
| استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی. دانشکده ادبیات و علوم انسانی. دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، خراسان رضوی. ایران | ||
| چکیده | ||
| پیکار رستم با دیو سفید برجستهترین رویارویی پهلوان شاخص حماسۀ ملّی ایران با دیوان است، امّا بنا بر ماهیّت اساطیری نوع ادبی حماسه و نیز شواهدی که بر زوایای مختلف این نبرد سایه انداخته به نظر میرسد که خان هفتم رستم بر پایۀ زمینهها و خویشکارهای الگوی رفتاری کهنتری گزارش و تصویر شده باشد. این پژوهش باور دارد از دیدگاه اسطورهشناختی و با تمرکز بر بنمایۀ اساطیری گاوکشی مهر میتوان ضمن روشنگری زمینهها و خویشکاریهای ستیز رستم با دیو سفید، تأویل دلالتگرتری از آن در قیاس با رویکرد روانکاوی فروید در تحلیل اخیر محمود امیدسالار به دست داد و با ارائۀ شواهد صریح دیگر از نمودهای گاوکشی مهری در متون حماسی، فرضیّۀ بازتاب بنمایۀ اساطیری «تقابل مهر و گاو» در شاهنامه را توجیه و بلکه اثبات نمود. مقالۀ حاضر از نوع استقرایی و به روش توصیفی تحلیلی در سه بخش مقدّمه، مبانی نظری و بحث اصلی سامان یافته است. نتایج پژوهش ضمن تأیید فرضیّههای مقاله، حکایت از آن دارد که الگوی خویشکاریهای مهر به عنوان مظهر روشنایی، خیر و شجاعت به پهلوانان و عیاران منتقل شده است، و جلوۀ شرّ، تاریکی و هراس گاو نخستین که قربانی کردن آن مایۀ نجات و تجدید حیات است، به دیوگاوان و جادوزنان حماسه انتقال یافته است. حضور راهنمایان و روشنیبخشی و برکتیابی از گوشت یا خون گاو قربانی نیز از دیگر جلوههای قابل توجّه شواهد مورد بحث به شمار میروند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اسطوره؛ مهر و گاو؛ رستم و دیو سفید؛ عیار و پهلوان؛ متون حماسی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 2 |
||