آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,510 |
| تعداد مقالات | 18,423 |
| تعداد مشاهده مقاله | 59,932,345 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 21,070,184 |
پهنهبندی خطر سیلاب با استفاده از رویکرد تلفیقی GIS-AHPدر حوضه آبریز شهر بردسکن، استان خراسان رضوی، ایران | ||
| هیدروژئومورفولوژی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 22 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/hyd.2026.71506.1839 | ||
| نویسندگان | ||
| مهدی ثقفی* 1؛ مریم ربیعی گسک2؛ محمد حسین مدیح3 | ||
| 1دانشیار ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. | ||
| 2استادیار ژئومورفولوژی، گروه آموزش جغرافیا، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران | ||
| 3کارشناس ارشد برنامهریزی شهری، وزارت کشور، استانداری خراسان رضوی، شهرداری بردسکن. | ||
| چکیده | ||
| سیلاب یکی از مهمترین مخاطرات طبیعی در مناطق خشک و نیمهخشک است که بهویژه در پی بارشهای رگباری و تمرکز سریع رواناب، خسارات چشمگیری به سکونتگاهها و زیرساختها وارد میکند. به همین دلیل شناسایی و پهنهبندی مناطق مستعد سیلاب نقش کلیدی در مدیریت خطر و برنامهریزی فضایی دارد. این پژوهش با هدف ارزیابی و پهنهبندی خطر سیلاب در حوضه آبریز بردسکن، از رویکرد ترکیبی سامانه اطلاعات جغرافیایی (GIS) و فرآیند تحلیل سلسلهمراتبی (AHP) بهره گرفته است. در این مطالعه مجموعهای از معیارهای هیدرولوژیکی، ژئومورفولوژیکی و محیطی شامل شیب، فاصله از آبراههها، تراکم زهکشی، کاربری اراضی، نفوذپذیری خاک و ویژگیهای بارشی تحلیل شد و وزن هر معیار با روش AHP تعیین گردید. سپس با تلفیق لایهها در محیط GIS، نقشه پهنهبندی خطر در پنج طبقه بسیار کم تا بسیار زیاد تهیه شد. نتایج نشان میدهد که عوامل مرتبط با شبکه زهکشی و شرایط بارشی، بهویژه فاصله از آبراههها و بارشهای کوتاهمدت، بیشترین تأثیر را در شکلدهی الگوی خطر سیلاب دارند. همچنین بخشهای پاییندست و نواحی نزدیک آبراهههای اصلی، بالاترین پتانسیل وقوع سیلاب را نشان میدهند. ارزیابی مدل با استفاده از منحنی ROC و شاخص AUC برابر با 782/0، گویای عملکرد قابل قبول مدل در شناسایی مناطق سیلابخیز است. بهطور کلی این پژوهش بیانگر آن است که ترکیب GIS و AHP حتی با وجود محدودیت دادههای هیدرومتری، میتواند چارچوبی مؤثر برای تحلیل فضایی خطر سیلاب ارائه دهد و نقشه تولیدشده میتواند بهعنوان مبنایی علمی برای مدیریت رواناب، برنامهریزی کاربری اراضی و کاهش خسارات سیلاب در منطقه بردسکن مورد استفاده قرار گیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| پهنهبندی؛ خطر سیلاب؛ تحلیل سلسله مراتبی؛ سامانه اطلاعات جغرافیایی؛ حوضه آبریز شهر بردسکن | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 70 |
||