آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,490 |
| تعداد مقالات | 18,185 |
| تعداد مشاهده مقاله | 58,869,124 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 20,362,868 |
اوزان شعری در دیوان شهریار | ||
| زبان و ادب فارسی (نشریه سابق دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز) | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 13 فروردین 1405 اصل مقاله (1.13 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/perlit.2026.70791.3907 | ||
| نویسنده | ||
| سیدمهدی زرقانی* | ||
| استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، خراسان رضوی، ایران. | ||
| چکیده | ||
| در نظر ادیبان کلاسیک، وزن وجه ممیزۀ شعر از نثر بود. شهریار در مصاحبههای خویش نشان داده که چنین نظرگاهی دربارۀ شعر را پذیرفته و کلام بدون وزن را شعر به شمار نمیآورد. ما در این مقاله برآنیم تا به سه پرسش اصلی دربارۀ وزن شعر شهریار پاسخ دهیم. نخست اینکه بسامد استفاده از اوزان در کلیت دیوان و سپس در تکتک ژانرها چگونه است؟ پاسخ به این پرسش گستردگی دایرۀ اوزان را در دیوان او نشان میدهد. سوای شعرهای آزاد شهریار، که از دایرۀ بررسی ما بیرون است، او از سی و هشت وزن عروضی استفاده کرده است. بیشترین این اوزان در غزلیات و کمترین آنها در مثنویهاست. پرسش دوم این است که تنوع اوزان در هرکدام از ژانرها چگونه است؟ شهریار در هرکدام از ژانرها بنا بر اقتضائات ژانریک، از برخی اوزان بیشتر و از برخی دیگر کمتر استفاده کردهاست. ما وضعیت کاربست اوزان را در هر ژانر جداگانه بررسی میکنیم. پرسش سوم اینکه آیا ارتباطی ذاتی میان وزن با مضمون و ژانر وجود دارد؟ یعنی آیا میتوان گفت هر ژانری و هر وزنی برای بیان مضمون خاص و معینی مناسب است؟ بررسی ما نشان میدهد که چنین ارتباطی وجود ندارد و این شاعران هستند که با انکشاف و اکتشاف قابلیتهای بالقوۀ اوزان، آنها را در زمینههای معنایی–عاطفی متعدد و متنوع به کار میبرند. کار شاعران کشف همین قابلیتهای اوزان و بالفعل کردن آنهاست. شهریار با عنایت به تجارب متعدد و متنوع شعری نشان داده که کاشف این قابلیتهاست. مقاله سعی میکند این توانایی شهریار را نشان دهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شعر فارسی؛ ادبیات معاصر؛ شهریار؛ وزن شعر؛ ژانرهای شعری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 10 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 8 |
||