آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,553 |
| تعداد مقالات | 18,934 |
| تعداد مشاهده مقاله | 63,565,022 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,270,207 |
ارزیابی پیشرفت خشکسالی در حوضه دریاچه ارومیه از طریق تحلیل تصاویر ماهواره ای | ||
| جغرافیا و برنامه‌ریزی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 14 اردیبهشت 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/gp.2026.66924.3395 | ||
| نویسندگان | ||
| امیر رشیدی1؛ اصغر میلان* 2؛ غلامرضا فلاحی3 | ||
| 1گروه مهندسی نقشه‌برداری، دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 2گروه مهندسی نقشه‌برداری،دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| 3گروه مهندسی نقشه برداری، دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| دریاچه ارومیه، دومین دریاچه شور جهان، طی دو دهه اخیر با کاهش شدید آب‌های سطحی و تشدید خشکسالی مواجه شده است. این بحران، اثرات زیست‌محیطی فرامنطقه‌ای را به همراه دارد. پژوهش حاضر با بررسی دو منطقه شمالی (شرفخانه و قولنجی) و دو منطقه جنوبی (چپقلو و شیروان شلیان) و استفاده از داده‌های ماهواره‌ای از گوگل ارث انجین (Landsat، MODIS، GRACE، TRMM) سه شاخص کلیدی تغییرات آب زیرزمینی، شاخص SPI (بارش نسبی)، و شاخص VHI (سلامت گیاهی) را در بازه زمانی 2002 تا 2017 تحلیل کرده است. یافته‌ها نشان می‌دهد کاهش عمق سفره‌های آب زیرزمینی در تمام مناطق تقریباً یکسان است. اما شاخص SPI با کاهش بیش از میانگین بارش در شرفخانه (شمال شرق) نسبت به سایر مناطق کم آبی شدیدی را در این منطقه نشان می‌دهد. همچنین، شاخص VHI با ترکیب برابر دو شاخص VCI و TCI نشان می‌دهد که کاهش چشمگیر سلامت پوشش گیاهی با 13 درصد در همین منطقه است. این نتایج حاکی از حرکت حوزه آبخیز دریاچه به‌سمت خشکسالی است، اما سرعت این روند در شمال، به‌ویژه شمال شرق، به‌طور معناداری بالاتر است. عوامل کلیدی این پدیده شامل کاهش همگن منابع آب زیرزمینی، کاهش بارش در شمال، و تأثیرات انسانی به خصوص در بخش شرقی مانند احداث سدها، توسعه بی‌رویه کشاورزی، حفر چاه های غیر مجاز می‌باشد.. این تغییرات با تهدید اکوسیستم منطقه، زندگی جوامع محلی و کشاورزی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. بررسی دقیق‌تر این عوامل می‌تواند به طراحی راهکارهای مؤثری برای کاهش خشکسالی و حفظ تعادل اکولوژیک بینجامد. ضروری است با اولویت‌بندی چالش‌ها، اقدامات عملیاتی برای بهبود شرایط زیست‌محیطی و معیشتی ساکنان منطقه تدوین شود. این راهکارها باید شامل مدیریت پایدار منابع آب، بازنگری در پروژه‌های سدسازی و احیای اکوسیستم دریاچه باشد. توجه به این موارد از تشدید بحران جلوگیری کرده و زمینه ساز تاب‌آوری جوامع محلی در برابر تغییرات اقلیمی خواهد بود. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| خشکسالی؛ تصاویر ماهواره‌ای؛ پوشش گیاهی؛ تغییرات بارش | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 425 |
||