آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,499 |
| تعداد مقالات | 18,291 |
| تعداد مشاهده مقاله | 59,376,182 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 20,752,380 |
استادان چاپ بهمثابۀ کارگزاران فرهنگی: بررسی سه نسل از خاندان طهرانی و پایدارسازی چاپ سنگی در مشهد (1294-۱۳۴۴ق) | ||
| تاریخ فرهنگ ایران | ||
| دوره 3، شماره 1، فروردین 1405، صفحه 151-177 اصل مقاله (2.7 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی Released under (CC BY-NC 4.0) license I Open Access I | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/ihc.2026.68896.1086 | ||
| نویسنده | ||
| مصطفی لعل شاطری* | ||
| استادیار، گروه باستانشناسی و تاریخ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه نیشابور، ایران | ||
| چکیده | ||
| پژوهش حاضر با هدف تحلیل نقش محوری و کارکردی خاندان طهرانی در توسعه، تداوم و افول چاپ سنگی مشهد، به بررسی ساختاری این صنعت و تأثیر خاندان مذکور بهعنوان اساتید چاپ میپردازد. سؤال اصلی تحقیق بر چگونگی ایفای نقش و تولید آثار چاپ سنگی در دو حوزۀ چاپخانۀ آستان قدس رضوی و چاپخانههای شخصی و نیز عوامل مؤثر در افول فعالیت آنان متمرکز است. روش پژوهش مبتنی بر تحلیل تاریخی-اسنادی با اتکا بر منابع آرشیوی اولیه، متون چاپ سنگی باقیمانده و دادههای کتابشناختی است که با رویکردی توصیفی-تحلیلی به اجرا درآمده است. یافتهها نشان میدهد که سه نسل متوالی این خاندان (محمدرضا، شیخ محمد و میرزا آقا طهرانی) با مدیریت مستقیم و تخصص فنی، نقش تعیینکنندهای در تولید ۳۹ عنوان از حدود ۹5 کتاب شناساییشده طی دورۀ ۱۲۹۴-۱۳۴۴ق ایفا نمودند. آنان با ایجاد پیوند بین نهادهای مذهبی، حامیان مالی و جامعه نخبگان، به انتشار گستردۀ متون مذهبی، ادبی و آموزشی همت گماردند و به عامل اصلی پایداری نسبی چاپ سنگی در مشهد تبدیل شدند. بااینحال، حمایتهای مقطعی، بیمهری نهادی، کمبود حمایت مالی، گرایش به چاپ سربی و درنهایت فقدان نیروی متخصص پس از میرزا آقا طهرانی، به افول تدریجی این صنعت و خاتمه فعالیت این خاندان پیشگام انجامید. این مطالعه بر اهمیت نقش کارکردی-تخصصی خاندان طهرانی بهعنوان حلقه واسط حیات فرهنگی مشهد و نیز آسیبپذیری این نهاد در برابر تغییرات فناورانه و سیاستهای کلان تأکید میورزد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| چاپسنگی مشهد؛ استادان چاپ؛ محمدرضا طهرانی؛ شیخ محمد طهرانی؛ میرزا آقا طهرانی | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 61 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 45 |
||