آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,478 |
| تعداد مقالات | 18,036 |
| تعداد مشاهده مقاله | 58,460,717 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 19,826,299 |
اوزان شعری در دیوان شهریار | ||
| زبان و ادب فارسی (نشریه سابق دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز) | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 اسفند 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/perlit.2026.70791.3907 | ||
| نویسنده | ||
| سیدمهدی زرقانی* | ||
| استاد گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فردوسی مشهد | ||
| چکیده | ||
| در نظر ادیبان کلاسیک وزن وجه ممیزه شعر بود. شهریار در مصاحبههایش نشان داده که چنین نظرگاهی دربارۀ شعر دارد و کلام بدون وزن را شعر به شمار نمیآورد. در این مقاله برآنیم تا به بررسی ابعاد مسألۀ وزن در شعر شهریار بپردازیم. پرسش نخستین این است: بسامد استفاده اوزان در کلیت دیوان و در تک تک ژانرها چگونه است؟ پاسخ به این پرسش گستردگی دایرۀ وزن را در دیوان او نشان میدهد. سوای شعرهای آزاد شهریار که از دایرۀ بررسی ما بیرون است، او از سی و چهار وزن عروضی استفاده کرده است. بیشتر این اوزان در غزلیات و کمترین آنها در مثنویهاست. پرسش دوم ما این است که تنوع اوزان در هر کدام از ژانرها چگونه است؟ شهریار در هر کدام از ژانرها بنا بر اقتضائات ژانریک از برخی اوزان بیشتر و از برخی دیگر کمتر استفاده کرده است. ما وضعیت هر ژانر را جداگانه بررسی کردهایم. پرسش سوم این است که آیا ارتباطی ذاتی میان وزن با مضمون و ژانر وجود دارد؟ آیا میتوان گفت هر ژانری و هر وزنی برای بیان مضمون خاص و معینی مناسب است؟ بررسی ما نشان میدهد که چنین ارتباطی وجود ندارد و این شاعران هستند که با انکشاف و اکتشاف قابلیتهای بالقوۀ اوزان آنها را در زمینههای معنایی – عاطفی متعدد و متنوعی به کار میبرند. کار شاعران کشف همین قابلیتهای اوزان و بالفعل کردن آنهاست. شهریار با عنایت به تجارب متعدد و متنوع شعری نشان داده که کاشف این قابلیتهاست. مقاله سعی میکند همین توانایی شهریار را هم نشان دهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| شعر فارسی؛ ادبیات معاصر؛ شهریار؛ وزن شعر؛ ژانرهای شعری | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 9 |
||