آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,497 |
| تعداد مقالات | 18,256 |
| تعداد مشاهده مقاله | 59,160,011 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 20,612,789 |
خسرو و شیرین؛ روایتی داستانی براساس بُنمایۀ اسطورهای همسریِ پریان با یلان | ||
| زبان و ادب فارسی (نشریه سابق دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز) | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 18 اسفند 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/perlit.2026.69767.3875 | ||
| نویسنده | ||
| سعید کریمی قره بابا* | ||
| دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. | ||
| چکیده | ||
| منظومه خسرو و شیرین نظامی گنجوی با وجود ساختار تاریخی و تغزلیاش لایههای پنهان اسطورهای را نیز در خود نهفته دارد. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی ژرفساخت اسطورهای داستان خسرو و شیرین میپردازد و با استناد به هجده قرینه درونمتنی فرضیهای را مبنی بر برگرفته شدن این روایت از بُنمایه کهن همسریِ پری با یلان مطرح میسازد. در این چارچوب، شیرین به عنوان نمودی از پری در اسطورهها تحلیل میشود و ویژگیهایی چون زیبایی فراطبیعی، افسونگری، پیوند با آب، پیکرگردانی، میل به باروری از پهلوانان و در اختیار داشتن گنجینه و خدمتکاران فراوان به او نسبت داده میشود. به همین نحو نشانههایی چون پیوند شیرین با شیر، اسب و قصرهای دورافتاده مؤید وجوه پریوار اوست. این تفسیرِ اسطورهای، انسجامی درونی به عناصر داستان بخشیده و فهم عمیقتری از متن ارائه میدهد. مقاله پیشِروی میکوشد تا این انگاره را مطرح کند که راز ماندگاری داستان خسرو و شیرین نه فقط در قدرت روایت نظامی بلکه در ارتباط ناخودآگاهِ آن با ساختارهای اسطورهای نهفته در فرهنگ ایرانی است. این پژوهش همچنین به پرسشهایی درباره چگونگی تداوم بنمایههای اسطورهای در ادبیاتِ قدیمِ فارسی پاسخ میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| خسرو و شیرین؛ نظامی گنجوی؛ بنمایۀ اسطورهای؛ پری؛ پهلوان | ||
| مراجع | ||
|
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 40 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 37 |
||