آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,554 |
| تعداد مقالات | 18,959 |
| تعداد مشاهده مقاله | 63,925,474 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,356,309 |
ارزیابی تاب‌آوری فضایی در برابر ریسک لرزه‌ای با رویکرد منطق فازی: مطالعۀ موردی محلۀ رشدیه، تبریز، ایران | ||
| جغرافیا و برنامه‌ریزی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 12 اسفند 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/gp.2026.67391.3408 | ||
| نویسندگان | ||
| رحمت محمدزاده* 1؛ کیومرث فتحی مجد2 | ||
| 1گروه معماری- دانشکده فنی مهندسی- دانشگاه تبریز- تبریز- ایران. | ||
| 2گروه برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| برنامه‌ریزی یکپارچه و اتخاذ رویکردهای مبتنی بر تاب‌آوری، نقشی بنیادین در کاهش آسیب‌پذیری شهرها در برابر مخاطرات طبیعی و تسریع فرایند بازگشت به شرایط عادی پس از سانحه ایفا می‌کند. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف ارزیابی و ارتقای تاب‌آوری فضایی در مقیاس محله‌ای و با تأکید بر محله رشدیه شهر تبریز واقع در پهنه گسل شمالی و برخوردار از خطرپذیری بالای لرزه‌ای انجام شده است. روش تحقیق توصیفی_تحلیلی بوده و به‌منظور تحلیل جامع تاب‌آوری فضایی، سه مؤلفه کلیدی شامل دسترسی به خدمات درمانی و امدادی، توزیع و دسترسی به فضاهای باز و پناهگاهی، و چیدمان فضایی شبکه معابر مورد بررسی قرار گرفته‌اند. در این پژوهش، با تلفیق تکنیک‌های تحلیل مکانی و چیدمان فضا (Space Syntax) و روش تحلیل شبکه‌ای (ANP)، تلاش شده است تا هم وابستگی‌های درونی شبکه‌ای میان مؤلفه‌ها و هم وابستگی‌های بیرونی هر مؤلفه در ارتقای تاب‌آوری فضایی ارزیابی شود. نتایج تحلیل کمی ANP نقشه راهی مبتنی بر اولویت‌بندی مؤلفه‌ها ارائه می‌دهد. بر اساس یافته‌ها، معیار «توزیع و دسترسی عادلانه به فضاهای باز و پناهگاهی» با سهم ۶۲.۵ درصد به‌عنوان ستون فقرات تاب‌آوری فضایی شناسایی شد. این فضاها علاوه بر ایفای نقش به‌عنوان مقصد نهایی پناه‌جویی، به‌صورت مستقل نیز در کاهش خسارات اولیه مؤثرند. در رتبه بعد، معیار «کیفیت شبکه معابر» با وزن ۲۳.۸ درصد قرار دارد که نقش تسهیل‌گری و پیونددهندگی آن در بهره‌برداری مؤثر از فضاهای امن و خدمات شهری در شرایط بحران حیاتی است. معیار «دسترسی به خدمات درمانی و امدادی» با وجود برخورداری از کمترین وزن مستقل (۱۳.۶ درصد)، از طریق تعامل شبکه‌ای اهمیت خود را تا ۳۹.۵ درصد افزایش می‌دهد که بیانگر وابستگی شدید آن به کارایی شبکه معابر و مجاورت با فضاهای امن است. این مطالعه ضمن تأکید بر برتری رویکردهای شبکه‌ای نسبت به تحلیل‌های سلسله‌مراتبی، ضرورت اتخاذ نگرشی کل‌نگر در برنامه‌ریزی تاب‌آوری فضایی شهری را آشکار می‌سازد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| تاب‌آوری؛ زمین‌لرزه؛ ریسک لرزه‌ای؛ شبکه شهری؛ تحلیل فضایی؛ تحلیل شبکه‌ای | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 932 |
||