آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,554 |
| تعداد مقالات | 18,950 |
| تعداد مشاهده مقاله | 63,882,669 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,340,881 |
ارزیابی و تجزیه و تحلیل خطر فرونشست زمین در دشت شهرستان مرند با استفاده از منطق فازی | ||
| هیدروژئومورفولوژی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 05 اسفند 1404 | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/hyd.2026.70923.1830 | ||
| نویسندگان | ||
| شهرام روستایی* 1؛ سیداسدالله حجازی2؛ داود مختاری3؛ داود امانی4 | ||
| 1استاد ژئومورفولوژی، گروه ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، ایران | ||
| 2گروه ژئومورفولوژی ، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز | ||
| 3، گروه ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز | ||
| 4گروه ژئومورفولوژی، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز | ||
| چکیده | ||
| دشت مرند در استان آذربایجان شرقی به دلیل برداشت بی‌رویه از منابع آب زیرزمینی، خشکسالی‌های متوالی و ویژگی‌های زمین‌شناسی نامساعد، در معرض خطر بالای فرونشست قرار دارد. این پژوهش با هدف ارزیابی و پهنه‌بندی خطر فرونشست در دشت مرند، با استفاده از رویکرد منطق فازی در محیط سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) انجام شده است. لایه‌های مؤثر شامل افت سطح آب زیرزمینی، ضخامت و محیط آبخوان، تغذیه و تخلیه آبخوان، فاصله از گسل، ارتفاع، شیب، رطوبت خاک و کاربری اراضی، پس از فازی‌سازی با توابع عضویت مناسب، با عملگر گامای فازی ترکیب شدند. نتایج نشان داد که حدود 5/40 درصد از مساحت دشت (۲۴ درصد با خطر زیاد و 6/16 درصد با خطر بسیار زیاد) در معرض ریسک بالای فرونشست قرار دارد. پهنه‌های پرخطر عمدتاً در بخش‌های مرکزی، جنوب‌شرقی (اطراف شهرهای مرند و بناب جدید) و نیمه غربی دشت متمرکز هستند. تحلیل عوامل مؤثر حاکی از آن است که افت شدید سطح آب زیرزمینی (میانگین 7/4 متر در دهه گذشته)، ضخامت زیاد آبخوان (تا ۲۸۲ متر)، غلبه رسوبات ریزدانه رسی و سیلتی، تغذیه ناکافی آبخوان و فشار فعالیت‌های انسانی (کشاورزی ناپایدار و برداشت بی‌رویه) از عوامل کلیدی تشدیدکننده فرونشست در منطقه هستند. همچنین، مکانیسم غالب فرونشست در نیمه شرقی (برداشت شدید آب) و غربی (ترکیب تغذیه محدود و ویژگی‌های زمین‌شناسی نامساعد) متفاوت است. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| فرونشست زمین؛ آب زیرزمینی؛ منطق فازی؛ (GIS)؛ دشت مرند | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 181 |
||