آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,469 |
| تعداد مقالات | 17,958 |
| تعداد مشاهده مقاله | 58,287,697 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 19,747,621 |
بررسی تاثیر تغییرات کاربری اراضی بر میزان فرسایش خاک با استفاده از مدل جهانی RUSLE طی بازه زمانی 2004 تا 2024 (مطالعه موردی: حوضه آبخیز قوری چای) | ||
| جغرافیا و برنامهریزی | ||
| مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده، انتشار آنلاین از تاریخ 29 بهمن 1404 | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/gp.2026.69434.3459 | ||
| نویسندگان | ||
| عقیل مددی* 1؛ امیرحسام پاسبان2 | ||
| 1استاد، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. | ||
| 2دانشجوی دکتری، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران. | ||
| چکیده | ||
| هدف این پژوهش، برآورد میزان فرسایش خاک و تحلیل تغییرات آن طی یک دوره بیستساله (2004-2024) در حوضه آبخیز قوریچای در استان اردبیل با استفاده از مدل جهانی فرسایش خاک اصلاحشده (RUSLE) میباشد. در این راستا، پنج عامل اصلی مدل شامل فرسایندگی باران، فرسایشپذیری خاک، طول و درجه شیب، پوشش گیاهی و اقدامات مدیریتی محاسبه و در محیط ArcGIS تلفیق شدند. دادههای مورد استفاده شامل تصاویر ماهوارهای Sentinel-2 برای سال 2024، تصاویر TM لندست 5 برای سال 2004، مدل رقومی ارتفاعی 5/12 متر (ALOS PALSAR)، آمار بارندگی بیستساله و نقشه بافت خاک ایران بودند. بهمنظور بررسی تغییرات کاربری اراضی، طبقهبندی نظارتشده با الگوریتم جنگل تصادفی در محیط Google Earth Engine اجرا شد و صحت طبقهبندی با ضریب کاپا ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که طی دوره 2004 تا 2024 تغییرات چشمگیری در کاربری اراضی حوضه رخ داده است. اراضی دیم، آبی و مناطق مسکونی افزایش قابلتوجهی یافتهاند، در حالیکه مراتع، جنگلها و پهنههای آبی با کاهش مساحت روبهرو شدند. این تغییرات بیانگر فشار انسانی و بهرهبرداری ناپایدار از منابع طبیعی است. اجرای مدلRUSLE نشان داد که میانگین فرسایش سالانه خاک از 65/26 تن در هکتار در سال 2004 به 18/37 تن در هکتار در سال 2024 افزایش یافته است. علاوه بر افزایش مقدار حداکثری فرسایش، طبقات خطر نیز دستخوش تغییر شدهاند، بهطوری که مساحت اراضی با خطر کم و متوسط افزایش یافته و محدودههای با خطر زیاد و خیلی زیاد نیز هرچند بهطور نسبی اندک، اما بهصورت پراکنده در مناطق شیبدار و کوهستانی گسترش یافتهاند. این یافتهها نشان میدهد که تغییر کاربریهای طبیعی به کاربریهای انسانی، کاهش تراکم پوشش گیاهی و شدت گرفتن الگوهای بارندگی مؤثرترین عوامل در افزایش فرسایش خاک حوضه بودهاند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| جنگل تصادفی؛ هدررفت خاک؛ سنتینل 2؛ گوگل ارث انجین؛ حوضه قوریچای | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 30 |
||