| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,469 |
| تعداد مقالات | 17,958 |
| تعداد مشاهده مقاله | 58,287,853 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 19,747,736 |
تأثیر تغذیه برگی روی و اوره بر صفات رویشی، عملکرد دانه، درصد و عملکرد اسانس سیاهدانه (Nigella sativa L.) در دو فصل کاشت پاییزه و بهاره | ||
| دانش کشاورزی وتولید پایدار | ||
| دوره 35، شماره 4، 1404، صفحه 221-239 اصل مقاله (808.79 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/saps.2024.59389.3143 | ||
| نویسندگان | ||
| رباب اسمعیلی1؛ جلیل شفق کلوانق* 2؛ صفر نصراله زاده2؛ حسن منیریفر3؛ مینا امانی4 | ||
| 1کارشناسی ارشد فیزیولوژی گیاهان زراعی، گروه اکوفیزولوژی گیاهی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| 2استاد گروه اکوفیزیولوژی گیاهی، گرایش اکولوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| 3دانشیار، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجانشرقی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج | ||
| 4دانشجوی دکتری فیزیولوژی تولید و پس از برداشت گیاهان دارویی، گروه علوم و مهندسی باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، | ||
| چکیده | ||
| مقدمه و اهداف: واکنش گیاهان به محلولپاشی اوره و روی به طور گسترده مورد مطالعه قرار گرفته است، اما تحقیقات مشابه روی گیاهان دارویی و معطر محدود است. با توجه به این که تغییرات اسانس سیاهدانه در پاسخ به کاربرد اوره و روی در تاریخهای مختلف کاشت مورد ارزیابی قرار نگرفته است، در این تحقیق سعی بر آن است تا اثر محلولپاشی کودهای شیمیایی روی و اوره در دو فصل کاشت پاییزه و بهاره بر صفات رویشی، کلروفیل، درصد و عملکرد اسانس سیاهدانه (Nigella sativa L.) میباشد. مواد و روشها: آزمایش در مزرعه تحقیقاتی جهاد کشاورزی شهرستان شبستر بهصورت اسپلیتپلات بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار اجرا شد. در این آزمایش فصل کاشت بهعنوان عامل اصلی (کاشت پاییزه در اوایل آبان ماه و در کاشت بهاره در اوایل اردیبهشت) و تیمار محلولپاشی در کرتهای فرعی قرار گرفتند. تیمار محلولپاشی که قبل از گلدهی انجام پذیرفت، شامل F1: شاهد (آبپاشی)، F2: محلولپاشی روی به مقدار 3 کیلوگرم در 1000 لیتر آب در هکتار از منبع سولفاتروی، F3: محلولپاشی اوره به مقدار 50 کیلوگرم در 1000 لیتر آب در هکتار، F4: محلولپاشی اوره به مقدار 100 کیلوگرم در 1000 لیتر آب در هکتار، F5: محلولپاشی توأم روی و اوره بهترتیب به مقدار 3 و 50 کیلوگرم در 1000 لیتر آب در هکتار، F6: محلولپاشی توأم روی و اوره بهترتیب به مقدار 3 و 100 کیلوگرم در 1000 لیتر آب در هکتار بود. یافتهها: نتایج نشان داد که بیشترین ارتفاع بوته مربوط به کاشت پاییزه با میانگین 8/36 سانتیمتر بود. اثر ساده محلولپاشی توأم روی (سه کیلوگرم در هکتار) و اوره (50 کیلوگرم در هکتار) و محلولپاشی جداگانه اوره به مقدار 50 کیلوگرم در هکتار، محتوای کاروتنوئید، کلروفیلهای a و b برگ و عملکرد اسانس بهطور معنیداری افزایش دادند. بیشترین عملکرد اسانس دانه (68/6 کیلوگرم در هکتار) متعلق به محلولپاشی ترکیبی از روی و اوره بود که 5/32 درصد افزایش داشت. بیشترین عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیکی در کاشت پاییزه حاصل شد. محلولپاشی توأم روی و اوره بهترتیب به مقدار 3 و 50 کیلوگرم در هکتار و نیز محلولپاشی اوره به مقدار 50 کیلوگرم در هکتار، عملکرد دانه و عملکرد بیولوژیکی را درمقایسه با شاهد بهطور معنیداری افزایش دادند. اثر متقابل فصل کاشت و محلولپاشی نشان داد که محلولپاشی توأم 3 کیلوگرم روی و 50 کیلوگرم اوره در هکتار در کاشت پاییزه بیشترین (5/603 کیلوگرم در هکتار) عملکرد دانه را به خود اختصاص دادند. نتیجهگیری: محلولپاشی کود شیمیایی اوره به مقدار 50 کیلوگرم در هکتار عامل اصلی افزایش میانگین صفات مورد بررسی در بین تیمارهای تغذیهای بود. درمجموع، در شرایط همسان با این آزمایش، استفاده از کود اوره و کاشت پاییزه جهت حصول عملکرد اسانس مطلوب در سیاهدانه قابل توصیه میباشد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حوزه دریاچه ارومیه؛ سولفات روی؛ صفات مورفولوژیکی؛ کاروتنوئید؛ محلولپاشی | ||
| مراجع | ||
|
Afsahi K, Nazari M, Omidi H, Shekari F and Bostani AA. 2020. The effects of different methods of zinc application on canola seed yield and oil content. Journal of Plant Nutrition, 43(8): 1070-1079. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/01904167.2020.1724299 Bamshad R, Ramroudi M and Asgharipour M. 2018. Effect of chemical and biological fertilizers on seed yield and biochemiacal traits of black cumin (Nigella Sativa) under irrigation cutting conditions. Journal of Crops Improvement, 20(3): 655-666. (In Persian) https://doi.org/10.22059/jci.2018.248224.1901 Begna HS and Angadi VS. 2016. Effects of planting date on winter canola growth and yield in the southwestern U.S. American Journal of Plant Sciences, 7: 201-217. http://dx.doi.org/10.4236/ajps.2016.71021 Davoodi SH, Biabani A, Rahemi karizaki A, Modarres-Sanavy SAM, Gholamalipour Alamdari E and Zarei M. 2020. Effect of iron and zinc nano chelates on yield and yield components of black cumin medicinal plant (Nigella sativa L.). Iranian Journal of Field Crops Research, 18(3), 267-278. (In Persian) https://doi.org/10.22067/gsc.v18i3.85072 El-Sayed KA, Ross SA, El-Sohly MA, Khalafalla MM, Abdel-Halim OB and Ikegami F. 2000. Effect of different fertilizers on the amino acid, fatty acid, and essential oil composition of Nigella sativa seeds. 8(4), 175-182. Fang Y, Wang L, Xin Z, Zhao L, An X and Hu Q. 2008. Effect of foliar application of zinc, selenium, and iron fertilizers on nutrients concentration and yield of rice grain in China. Journal of Agriculture and Food Chemistry, 56: 2079-2084. http://dx.doi.org/10.1080/01904167.2021.1871756 Ghorbanzadeh Neghab M & zare Mehrjerdi M. 2018. The study of genetic diversity, correlation between traits and path analysis in black cumin (Nigella sativa L.) ecotypes. Journal of Plant Production Research, 25(3): 1-12. (In Persian) https://doi.org/10.22069/jopp.2018.12268.2111 Haj Seyed Hadi M and Rezaee Ghale H. 2016. Effects of vermicompost and foliar application of amino acids and urea on quantitative and qualitative yield of chamomile (Matricaria chamomilla L.). Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants Research, 31(6): 1058-1070. (In Persian) https://doi.org/10.22092/ijmapr.2016.105894 Haytova D. 2013. A review of foliar fertilization of some vegetables crops. Annual Review and Research in Biology, 3(4): 455-465. Hussain M, Cheema S, Abbas R, Ashraf M, Shahzad M, Farooq M and Jabran K. 2018. Choice of nitrogen fertilizer affects grain yield and agronomic nitrogen use efficiency of wheat cultivars. Journal of Plant Nutrition, 41: 2330-2343. http://dx.doi.org/10.1080/01904167.2018.1509998 Ghanepasand F, Hadi MH. 2016. Effects of nitrogen fixing bacteria and manure application on seed yield and essential oil content of black cumin (Nigella sativa L.). Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants, 32(4), 716-727. (In Persian) Jahani F, Tohidi-Moghadam HR and Larijani HR. 2021. Influence of zinc and salicylic acid foliar application on total chlorophyll, phenolic components, yield and essential oil composition of peppermint (Mentha piperita L.) under drought stress condition. Arabian Journal of Geosciences, 14, 691. http://dx.doi.org/10.1007/s12517-021-07024-3 Karimi B, Rokhzadi A and Rahimi AR. 2021. RSM modeling of nitrogen use efficiency, biomass and essential oil of Salvia officinalis L. as affected by fertilization and plant density. Journal of Plant Nutrition, 44(8): 1067-1084. http://dx.doi.org/10.1080/01904167.2021.1871756 Khalid AK, Ahmed AMA and El-Gohary AE. 2020. Effect of growing seasons on the leaf essential oil composition of Citrus species that are cultivated in Egypt. Journal of Essential Oil Research, 32(4): 296-307. http://dx.doi.org/10.1080/10412905.2020.1749947 Lichtenthaler HK and Buschmann C. 2001. Chlorophylls and carotenoide: measurement and characterization by UV-VIS. Biochemical Society Transactions, 11: 591-592. Mai W, Tian X, Gale W and Lu X. 2011. Tolerance to Zn deficiency and P-Zn interaction in wheat seedling cultured in chelator-buffered solutions. Journal of Arid Land, 2: 206-213. http://jal.xjegi.com/10.3724/SP.J.1227.2011.00206 Maleki Farahani S, Fayyaz F and Paravar A. 2019. Effects of sowing date, nitrogen and phosphorus on grain yield, mucilage production, and nitrogen and phosphorus efficiency in Lallemantia royleana Benth. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants Research, 35(3): 351-366. (In Persian) https://doi.org/10.22092/ijmapr.2019.122737.2363 Mehmood A, Naveed K, Azeem K, Khan A, Ali N and Masaud Khan S. 2018. Sowing time and nitrogen application methods impact on production traits of Nigella sativa L. Pure and Applied Biology, 7(2), 476-485. http://dx.doi.org/10.19045/bspab.2018.70060 Moradi R and Pourghasemian N. 2020. Assessing effect of cumin and saffron additive intercropping at various planting dates on quantitative and qualitative yield of the plants. Saffron Agronomy and Technology, 8(1): 19-36. https://doi.org/10.22048/jsat.2019.156395.1325 Nahed GA and Balbaa LK. 2007. Influence of tyrosine and zinc on growth, flowering and chemical constituents of Salvia farinacea plants. Journal of Applied Sciences Research, 3(11): 1479-1489. Neugschwandtner RW, Bernhuber A, Kammlander S, Wagentristl H, Klimek-Kopyra A and Kaul HP. 2020. Yield structure components of autumn- and spring-sown pea (Pisum sativum L.). Acta Agriculturae Scandinavica, Section B - Soil & Plant Science, 70(2), 109-116. https://doi.org/10.1080/09064710.2019.1676463 Piikki K, Winowiecki LA, Vagen TG, Parker L and Soderstorm M. 2015.. The importance of soil fertility constraints in modeling crop suitability under progressive climate change in Tanzania. Procedia Environmental Sciences, 29: 199-207. Ram D, Vishwanath CR and Kumar R. 2010. Effect of time and method of sowing on growth and root yield of Ashwagandha (Withania somnifera Dunal.). Research Journal of Agriculture and Biological Sciences, 6: 548-551. Rezaee M and Jaimand K. 2001. Chemical constituents of the essential oils of Cymbopogon olivieri (Boiss.) Bor. Iranian Journal of Medicinal and Aromatic Plants Research, 10(1): 75-83. (In Persian) Roussis I, Kakabouki I and Bilalis D. 2019. Comparison of growth indices of Nigella Sativa L. under different plant densities and fertilization. Emirates Journal of Food and Agriculture, 31(4): 231-247. http://dx.doi.org/10.9755/ejfa.2019.v31.i4.1934 Sadeghzadeh B. 2013. A review of zinc nutrition and plant breeding. Journal of Soil Science and Plant Nutrition, 1: 905-927. http://dx.doi.org/10.4067/S0718-95162013005000072 Said-Al Ahl H and Omer EA. 2009. Effect of spraying with zinc and / or iron on growth and chemical composition of coriander (Coriandrum sativum L.) harvested at three stages of development. Journal of Medicinal Food Plants, 1: 30-46. Singh G, Saravanan S, Rajawat KS, Rathore JS and Singh G. 2017. Effect of different micronutrient on plant growth, yield and flower bud quality of broccoli (Brassica oleracea). Current Agriculture Research Journal, 5, 108-115. http://dx.doi.org/10.12944/CARJ.5.1.12 Singh G, Saravanan S, Rajawat KS, Rathore JS and Singh G. 2017. Effect of different micronutrient on plant growth, yield and flower bud quality of broccoli (Brassica oleracea). Current Agriculture Research Journal, 5: 108-115. http://dx.doi.org/10.12944/CARJ.5.1.12 Tavallali V, Rowshan V, Gholami H and Hojati S. 2020. Iron-urea nano-complex improves bioactive compounds in essential oils of Ocimum basilicum L. Scientia Horticulturae, 265, 109222. Tavallali V, Rowshan V, Gholami H and Hojati S. 2020. Iron-urea nano-complex improves bioactive compounds in essential oils of Ocimum basilicum L. Scientia Horticulturae, 265: 109222. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2020.109222 Vaseghi A, Ghanbari A, Heydari M and Davazdahemami S. 2014. Effect of Sowing Date on Qualitative and Quantitative Characteristics of Two Varieties of Black Cumin (Nigella sativa) Populations. Journal of Crop Ecophysiology, 7(28(4)), 373-392. (In Persian) Vaseghi A, Ghanbari A, Heydari M and Davazdahemami S. 2014. Effect of sowing date on qualitative and quantitative characteristics of two varieties of Black Cumin (Nigella sativa) Populations. Journal of Crop Ecophysiology, 7(28): 373-392. (In Persian) Voronina LP, Laptinskaya PK and Brykovskaya NN. 2020. Change in the fractional composition of carotenoids in Calendula officinalis L. as priming effect when using zinc and nitrogen fertilizers in chernozem. Moscow University Soil Science Bulletin, 75: 38-45. http://dx.doi.org/10.3103/S0147687420010081 Walia S and Kumar R. 2021. Nitrogen and sulfur fertilization modulates the yield, essential oil and quality traits of wild marigold (Tagetes minuta L.) in the western Himalaya. Frontiers in Plant Science, 11: 2320. https://doi.org/10.3389/fpls.2020.631154 Wang Z, Zhang Z, Beebout SS, Zhang H, Liu L, Yang J and Zhang J. 2016. Grain yield, water and nitrogen use efficiencies of rice as influenced by irrigation regimes and their interaction with nitrogen rates. Field Crops Research, 193, 54-69. Zehtab-Salmasi S, Heidari F and Alyari H. 2008. Effect of microelements and plant density on biomass and essential oil production of peppermint (Mentha piperment L.). Plant Science Research, 1: 24-28.
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 21 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 34 |
||