| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,522 |
| تعداد مقالات | 18,569 |
| تعداد مشاهده مقاله | 60,891,040 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 21,723,307 |
فیلم آگاهی: رویکردی پدیدارشناسانه به ادراک متقابل تماشاگر و فیلم | ||
| مجله پژوهش های فلسفی | ||
| دوره 20، شماره 55، تیر 1405، صفحه 55-78 اصل مقاله (1013.38 K) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jpiut.2025.69286.4208 | ||
| نویسنده | ||
| پیام زین العابدینی* | ||
| استادیار دانشگاه تهران، دپارتمان هنرهای نمایشی و موسیقی، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: این مقاله به بررسی رابطه پویا و دوسویه میان تماشاگر و فیلم میپردازد و استدلال میکند که تماشای فیلم صرفاً دریافت منفعلانه تصاویر نیست، بلکه نوعی تعامل ادراکی متقابل است که ریشه در مفهوم «قصدیت» در اندیشه مرلوپونتی دارد. پژوهش بررسی میکند که چگونه ساختارهای سینمایی فرایندهای شناختی و عاطفی را فعال میکنند و در عین حال تجربه زیسته تماشاگر به طور همزمان معنای فیلم را بازسازی میکند. روش پژوهش: پژوهش حاضر با بهرهگیری از رویکرد پدیدارشناسانه، مواجهه تجربی میان تماشاگر و پرده سینما را تحلیل میکند. این مطالعه با تکیه بر نظریههای پدیدارشناختی فیلم، بهویژه آرای مرلو پونتی و ویوین سابچک، بررسی میکند که ادراک، تجسد و قصدیت چگونه در تجربه سینمایی عمل میکنند. یافتهها: یافتهها نشان میدهد که قصدیت ماهیتی دوسویه دارد. فراتر از نگاه تماشاگر، فیلم نیز همچون «بدنی زنده» عمل میکند که بهطور فعال تماشاگر را ادراک میکند. این تعامل نوعی «چرخه ادراکی-تجربی» ایجاد میکند که در آن فرم سینمایی دعوت به مشارکت میکند و تماشاگر از طریق آگاهی و همدلی به تولید معنا میپردازد. نتیجهگیری: نتیجه حاصله نشان از آن دارد که معنای سینمایی در فضایی بیناسوژهای و در نقطه تلاقی متن فیلم و آگاهی تماشاگر شکل میگیرد. در این مواجهه، تماشاگر صرفاً ناظر نیست، بلکه خود نیز توسط فیلم ادراک میشود و در نتیجه میدانی مشترک و بازتابی از آگاهی میان بیننده و تجربه سینمایی شکل میگیرد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| ادراک فیلم؛ شناختگرایی؛ همذاتپنداری؛ تماشاگر فعال؛ بدنمندی فیلم | ||
| مراجع | ||
|
آیدی، دون. (1388). پدیدارشناسی تکنیک. ترجمه: صالح نفی و مراد فرهادپور، مجله اطلاعات حکمت و معرفت، 4(8)، 20-15.
ابوالقاسمی، محمدرضا. (1395). هستیشناسی موسیقی و اثر ادبی از دیدگاه رومن اینگاردن، مجله حکمت و فلسفه، 12(4)، 7-22. https://doi.org/10.22054/wph.2017.7505
استم، رابرت. (1383). پدیدارشناسی واقعگرایی/ مقدمهای بر نظریه فیلم. ترجمه احسان نوروزی، سوره مهر.
برانیگان، ادوارد. (1396). درک روایت و فیلم، ترجمه سید جلیل شاهری لنگرودی، سیاهرود.
براون، ویلیام. (1398). ابرسینما/ فلسفه فیلم در عصر دیجیتال، ترجمه: اکرم ورشوچیفرد و پیام زینالعابدینی، کتاب پارسه.
ترنر، گریم. (1395). سینما: کنش اجتماعی، ترجمه علی سیاح، دنیای اقتصاد.
توماس، ساری. (1383). فیلم و فرهنگ سینما و بستر اجتماعی آن. مجید اخگر. سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها (سمت). چاپ اول.
خلیلیان محمدامین؛ علیا، مسعود و شمسالملوک مصطفوی. (1398). نسبت طرح وارهسازی و انضمامیسازی در زیباییشناسی پدیدارشناختی اینگاردن، مجله متافیزیک، 11(28)، 12-1. https://doi.org/10.22108/mph.2019.115699.1146.
سوبچاک، ویویان. (1396). از مجموعه مقالات فلسفه سینما/ جسمیت بخشیدن به تصویر: پدیدارشناسی، آموزش و فیلم آبی اثر درک جارمن، ترجمه سعید نوروزی، شوند.
فالزن، کریستوفر. (1382). فلسفه به روایت سینما، ترجمه: ناصرالدین علی تقویان، قصیدهسرا.
کارول، جان. ام. (1371). چند مسئله حل ناشده در نظریه سینما، ترجمه حمید احمدی لاری، نشریه فارابی، 1(17). 99-74.
کازبیه، آلن. (1392). پدیدارشناسی و سینما، ترجمه علاالدین طباطبایی، هرمس.
Abel, R. (1988). French Film: Theory and Criticism 1907-1939, 2 vols. Princeton: Princeton University Press. Abolghasemi, M. R. (2016). The Ontology of Music and the Literary Work from Roman Ingarden’s Perspective. Wisdom and Philosophy Journal, 12(4), 7–22. https://doi.org/10.22054/wph.2017.7505 Allen, R. (2004). Psychoanalytic Film Theory, in The Blackwell companion to film theory, Ed. T. Miller & R. Stam, Blackwell Publishing Ltd. Arnheim, R. (1933[1958]). Film. Reprinted as Film as Art. London: Faber. Barker, J. M. (2009). The Tactile Eye: Touch and the Cinematic Experience (Berkeley and Los Angeles: University of California Press). Baudry, J. L. (1974). Ideological Effects of the Basic Cinematographic Apparatus, Film Quarterly, 28 (2): 39–47. https://doi.org/10.2307/1211632 Bordwell, D. (1985). Narration in the Fiction Film. Madison: University of Wisconnsin Press. Bordwell, D & Carroll, N. (eds) (1996). Post- Theory: Reconstructing Film Studies. Madison: University of Wesconsin Press. Bordwell, D. (1989b). A Case for Congitivism, Iris, No. 9. Branigan, E. (2017). Narrative Comprehension and Film. Trans. S. Jalil Shahri Langaroudi. Siahrood Publishing. (in persian) Brown, W. (2019). Supercinema: Film Philosophy in the Digital Age. trans A. Varshochi Fard and Payam Zinalabedini. Parseh Books. (in persian) Brooks, P. (1987). The Idea of a Psychoanalytic Literary Criticism. The University of Chicago Press Jurnal. 13(2), 334- 348. Carroll, N. (1992). Some Unresolved Problems in Film Theory. trans H. Ahmadi-Lari. Farabi Journal, 1(17) 74-99. (in persian) Chamarette, J. (2012). Phenomenology and the Future of Film. Rethinking Subjectivity beyond French Cinema, Palgrave Macmillan, Queen Mary, University of London, London, UK. Carroll, N. (1996). Theorizig Moving Image. Cambridge: Cambridge University Press. Casebier, A. (2013). Phenomenology and Cinema. trans A. Tabatabaei. Hermes Publishing. Chateau, D. (2012). Subjectivity: Filmic Representation and the Spectator's Experience (Amsterdam University Press - European Film Studies - Key Deb). Ellis, J. (1992). Visiblle Fictions: cinema, Television, video, Routledge. Falzon, C. (2003). Philosophy Goes to the Movies. trans N. A. Taghavian. Qasideh-Sara Publishing. (in persian) Frampton, D. (2006). Filmosophy. London: Wallflower Press. Hughes, W. (1976). The Evaluation of Film as Evidence, The Historian and Film, Paul Smith ed. Cambridge: Cambridge University Press. Idhe, D. (2009). Phenomenology of Technology. trans S. Nafi & M. Farhadpour. Information: Wisdom and Knowledge Journal, 4(8). 15-20 (in persian) Ingarden, R. (1973). The Literary Work of Art. An Investigation on the Borderlines of Ontology, Logic, and Theory of Literature, trans G. G. Grabowicz, Evanston, Illinois: Northwestern University Press. Khalilian, M., Amin, Olia, M., Mostafavi, Sh. (2018). The relationship of schematization and concreteization in Ingarden's phenomenological aesthetics. Metaphysics, 11(28), 1-12 https://doi.org/10.22108/mph.2019.115699.1146. (in persian) Lacan, J. (1978). The Four Fundamental Concepts of Psycho-Analysis, trans. A. Sheridan, New York: Norton. Marks, L. U. (2000). The Skin of the Film, Intercultural Cinema, Embodiment, and the Senses. Dunham and London: Duke University Press. Merleau-P. M. (1945). Phenomenology of Perception. Trans C. Smith, London: Routledge. Metz, C. (2000). The Imaginary Signifier’ in Film and Theory: An Anthology, ed. by Robert Stam and Toby Miller. Oxford: Blackwell. Metz, C. (1982). The Imaginary Signifier: Psychoanalysis and the Cinema, trans. C. Britton, et al. (Bloomington: Indiana University Press. Metz, C. (1992). The Imaginary Signifier, Film Theory and Criticism, Gerald Mast, Marshall Cohen, Leo. Metz, C. (1982 [1977]). Psychoanalysis and Cinema: The Imaginary Signifier London: Macmillan. Plantinga, C. & Smith, M. (1999). Passionate views, film, cognition and emotion. JHU. Prince, G. (1983). Narrative pragmatics, Message, and Point, poetics 12(6), 489-590. Prince, S. (1996). Psychoanalytic Film Theory and the Problem of the Missing Spectator/ Post-Theory Reconstructing Film Studies, Edited by David Bordwell and Noel Carroll the University of Wisconsin Press. Quiroga, P. C. (2013). Embodiment and the Senses in Travelogue Filmmaking. Perla Carrillo Quiroga. University of Westminster. Smit, M. (1995b). Film Spectatorship and the Institution of fiction. Journal of Aesthetics and Art Criticism. 53(2), 13-27. Smith, M. (1996). Engaging Characters: Fiction, Emotion and Cinema, Oxford: Oxford University Press). Sobchack, V. (1992). The Address of the Eye: A Phenomenology of Film Experience, New Jersey: Princeton University Press. Sobchack, V. (2004). Carnal Thoughts: Embodiment and Moving Image Culture, Berkeley; London: University of California Press. Sobchack, V. (2017). From The Philosophy of Film series / Embodying the Image: Phenomenology, Pedagogy, and Derek Jarman’s Blue. Trans. S. Norouzi. Shavand Publishing. (in persian) Stam, R. (2004). Phenomenology of Realism / Introduction to Film Theory. tranc E. Norouzi. Sooreh Mehr Publishing. (in presian) Szczepańska, A. (1989). The Structure of Artworks. In: Dziemidok, B., McCormick, P. (eds) On the Aesthetics of Roman Ingarden. Nijhoff International Philosophy Series, Springer, Dordrecht. 1(27), 21–54. https://doi.org/10.1007/978-94-009-2257-0_2 Thomas, S. (2004). Film and Culture: Cinema and Its Social Context. Trans. M. Akhgar. SAMT (Organization for Researching and Composing University Humanities Textbooks). First edition. (in persian) Turner, G. (2016). Film as Social Practice. tranc A Sayyah. Donya-ye Eqtesad Publishing. (in persian) Wollen, P. (1982). On Gaze Theory. New left review. 2(44):91-106. https://doi.org/10.64590/l59. Wright, E. (2000). Post Modern Encounters: Lacan and Post Feminism. Icon Books, Duxford Cambridge. Yacavone, D. (2016a). Review of Film Worlds: A Philosophical Aesthetics of Cinema, The British Journal of Aesthetics. 56(1), https://doi.org/10.1093/aesthj/ayv010 Yacavone, D. (2016b). Film and the Phenomenology of Art: Reappraising Merleau-Ponty on Cinema as Form, Medium, and Expression. New Literary History. 47 (1), 159-185. https://doi.org/10.1353/nlh.2016.0001. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 630 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 52 |
||