ارزیابی تکامل هیدروژئوشیمیایی و فرآیندهای واکنش آب و سنگ در آبخوان مرزی درگز

آهنکوب، م.، آیتی، ف.، باقری، ح.، 1401. مطالعه ویژگی‌های هیدروژئوشیمیایی آب زیرزمینی آبخوان دشت لردگان، استان چهارمحال و بختیاری، زون زاگرس چین خورده، مطالعات علوم محیط زیست، 7(4): 5530-5540.

افشارحرب، ع.، ۱۳73. کتاب زمین‌شناسی ایران، زمین‌شناسی کپه‌داغ، سازمان زمین‌شناسی کشور، تهران، 275ص.

ترابی، م.، 1396. بررسی ارتباط هیدرولیکی بین آبخوان کارستی و آبخوان‌های آبرفتی مجاور در منطقه کوه دوقرال، شمال کرمانشاه، پایان‌نامه کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی، گروه آب‌شناسی و زمین‌شناسی زیست محیطی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، 163ص.

تاج‌آبادی، م.، نقی ضیایی، ع.، ایزدی، ع.، بهرامی، ر.، مشکینی، ج.، 1396. معرفی مدل‌های سه‌بعدی زمین‌شناسی و کاربرد آن در لایه‌بندی آبخوان آبرفتی بجنورد، نشریه آب و توسعه پایدار، 4(2): 103- 110.

حیدری‌مطلق، آ.، ویسی، ش.، 1402. بررسی تغییرات کیفی آب زیرزمینی آبخوان کارستی دشت الشتر (استان لرستان)، پژوهش‌های کاربردی مهندسی آب، 1(1): 109-127.

سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی کشور، 1982. نقشه زمین‌شناسی درگز، مقیاس 1:250000، خراسان رضوی.

سجادی، ز.، کلانتری، ن.، چرچی، ع.، موسوی، س.، 1401. بررسی ارتباط هیدرولیکی ساختارهای کارستی با روش‌های هیدروژئوشیمی و ایزوتوپی منابع آب منطقه ایذه شمال استان خوزستان، نشریه هیدروژئولوژی، 7(2): 121-142.

سلیم، ق.، 1389. بررسی ارتباط هیدرولیکی آبخوان‌های آبرفتی و سازندهای کارستی زیرین آن‌ها در دشت‌های ذهاب و اسلام‌آباد غرب در استان کرمانشاه، پایان‌نامه کارشناسی ارشد هیدروژئولوژی، گروه آب‌شناسی و زمین‌شناسی زیست‌محیطی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، 164ص.

شرکت آب منطقه‌ای خراسان رضوی، 1389. گزارش نهایی بهنگام سازی مطالعات منابع آب حوضه آبریز قره‌قوم، جلد دوم: بررسی‌ها و مشخصات عمومی، شرکت مهندسین مشاور طوس آب، مشهد.

عجم، ح.، محمدزاده، ح.، کرمی، غ.، کاظمی گلیان، ر.، 1396. بررسی کیفیت آب‌های زیرزمینی آبخوان سملقان بر اساس تغییرات تحت الارضی رخساره‌های آبرفتی و سنگی، نشریه علمی- پژوهشی رخساره‌های رسوبی، 10(2): 291-310.

غلام دخت‌ بندری، م.، رضایی، پ.، غلام دخت بندری، ز.، 1397. ارزیابی کیفیت هیدروژئوشیمیایی آب زیرزمینی حوزه سیاهو، شمال شرق شهر بندرعباس، فصلنامه سلامت و محیط زیست، 11(1): 110-97.

فاضل‌ولی‌پور، م.، 1400. بررسی هیدروژئوشیمیایی آب زیرزمینی آبخوان جنوب شرق مشکان، استان خراسان رضوی، فصلنامه علمی تخصصی مهندسی آب، 9(3): 51-64.

کلانتری، ن.، شیخ‌زاده، ع.، محمدی، ه.، چقازردی، ز.، 1400. ارزیابی وضعیت هیدروژئوشیمی آب زیرزمینی آبخوان عقیلی با تأکید بر روش‌های آماری چند متغیره، نشریه هیدروژئولوژی، 6(2): 95-108.

محمدزاده، ح.، 1399. راهنمای عملیات صحرایی و آزمایشگاهی مطالعات هیدروژئوشیمیایی و ایزوتوپی. چاپ اول، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، 128ص.

محمدزاده، ح.، حسین‌زاده، ج.، سامانی، س.، 1401. ارزیابی خصوصیات و تکامل هیدروژئوشیمیایی آبخوان مشهد - چناران با مدل‌سازی ژئوشیمیایی معکوس در Phreeqc، مجله تحقیقات آب و خاک ایران، 53(4): 777-793.

محمدزاده، ح.، غلامکار، م.، هاشمی، ج.، 1403. برهمکنش آبخوان‌های آبرفتی و کارستی شمال ارتفاعات الله‌اکبر درگز با روش سوندینگ مقاومت ویژه الکتریکی قائم (VES)، نشریه آب و توسعه پایدار، 11(4): 17-26.

محمدی، ه.، کلانتری، ن.، علیجانی، ف.، محرابی نژاد، ع.، 1403. فرآیندهای هیدروشیمی در آبخوان‌های بهبهان، رامهرمز و زیدون استان خوزستان با استفاده از نمودارهای ترکیبی و ایزوتوپی، نشریه هیدروژئولوژی، 9(2): 15-29.

ناصری، ح. ر.، 1370. مطالعه هیدروژئولوژیکی چشمه‌های کارستی حوضه آبریز سد درودزن، پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته آب شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه شیراز.

نجفی، ز.، کرمی، غ.، کریمی، ح.، 1401. تأثیر برداشت از منابع آب آبرفتی بر آبدهی چشمه‌های کارستی (مطالعه موردی: نواحی مرکزی استان کرمانشاه)، مجله علوم مهندسی آبیاری، 45(1): 117-129.

نیک‌بخت، م.، نخعی، م.، شاکری، ع.، امیری، و.، 1401. ارزیابی هیدروژئوشیمی آب زیرزمینی در آبخوان زر‌آباد (استان سیستان و بلوچستان) با هدف تعیین کیفیت آب برای مصرف کشاورزی، نشریه زمین‌شناسی مهندسی، 16(4): 1- 36.

وحیدی‌فر، ز.، شاکری، ع.، رضایی، م.، اشجاری، ج.، 1398. تکامل هیدروژئوشیمیایی، کیفیت آب زیرزمینی و ارزیابی ریسک سلامت آرسنیک، کروم، نیکل و سرب در آبخوان زر‌آباد، استان سیستان و بلوچستان، نشریه علوم دانشگاه خوارزمی، 5(1): 119-138.

ولایتی، س.، 1362. گزارش مقدماتی منابع آب دشت درگز (حوضه آبریز رودخانه درونگر). امور مطالعات منابع آب، شرکت سهامی آب منطقه‌ای خراسان رضوی، وزارت نیرو، 90 ص.

 ولایتی، س.، 1370. درباره منابع آب زیرزمینی دشت درگز، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 23، صص 96-115.

Referance

AfsharHarb, A., 1994. Geology of Iran: Kopet-Dagh Geology, Geological Survey of Iran, Tehran, 275 p. [In Persian].

Ahankoub, M., Ayati, F., Bagheri, H., 2022. Study of hydrogeochemical characteristics of groundwater in the Lordegan Plain aquifer, Chaharmahal and Bakhtiari Province, Zagros Folded Zone. Environmental Science Studies, 7(4): 5530-5540. [In Persian].

Ajam, H., Mohammadzadeh, H., Karami, G., Kazemi-Golian, R., 2017. Assessment of groundwater quality in the Samalqan aquifer based on subsurface variations of alluvial and rock facies, Sedimentary Facies Research Journal, 10(2): 291-310. [In Persian].

Alley, W.M., (Ed.). 1993. Regional groundwater quality. NewYork, Van Nostrand Reinhold, 634p.

Bakalowicz, M., 2005. Karst groundwater: A challenge for new resources. Hydrogeology Journal, 13(1): 148–160.

Barzegar, R., Asghari Moghaddam, A., Adamowski, J. and Nazemi, A. H., 2019. Assessing the potential origins and human health risks of trace elements in groundwater: A case study in the Khoy plain, Iran. Environ Geochem Health, 41, 981–1002.

Citrini, A., Mayer, A., Camera, C.A.S., Eross, A., Sultenfub, J., Pezzera, G., Pietro Beretta, G., 2024. Hydrogeochemical and isotope characterization of the main karst aquifers of the middle Valseriana (Northern Italy): Nossana and Ponte del Costone springs. Applied Geochemistry, 169, 106046, DOI: 10.1016/j.apgeochem.2024.106046.

Fazel-Valipour, M., 2021. Hydrogeochemical investigation of groundwater in the southeast Meshkan aquifer, Khorasan Razavi Province, Journal of Water Engineering, 9(3): 51-64. [In Persian].

Ford, D.C. Williams, P.W., 2007. Karst Hydrogeology and Geomorphology. John Wiley & Sons, Chichester, 562p. DOI: 10.1002/9781118684986.

Gao, S., Li, C., Liu, Y., Sun, B., Zhao, Z., Lv, M. Gang, S., 2023. Hydrogeochemical characteristics and evolution processes of karst groundwater affected by multiple influencing factors in a karst spring basin, eastern China.  Water. 2023; 15(22): 3899. DOI: 10.3390/w15223899.

Gao, M., Li, X., Qian, J., Wang, Z., Hou, X., Fu, C., Ma, J., Zhang, C., Li, J., 2023. Hydrogeochemical characteristics and evolution of karst groundwater in Heilongdong spring basin, northern China. Water. 2023; 15(4): 726. DOI: 10.3390/w15040726.

Geological Survey and Mineral Explorations of Iran, 1982. Geological map of Dargaz, scale 1:250,000, Khorasan Razavi Province. [In Persian].

Ghaznavi, K., 2010. Evaluating the reasons of decrease in the discharge rate of Sarab- Nilofar karst spring in Kermanshah Province, MSc Thesis, University of Shahrood Technology, Iran. 118p.

Gholamdokht-Bandari, M., Rezaei, P., Gholamdokht-Bandari, Z., 2018. Hydrogeochemical quality assessment of groundwater in the Siahu catchment, northeast of Bandar-Abbas, Health and Environment Quarterly, 11(1): 97-110. [In Persian].

Gibbs, R.J., 1970. Mechanisms controlling world water chemistry. American Association for the Advancement of Science, 170(3692): 1088-1090.

Goldscheider, N., Chen, Z., Auler, A.S., Bakalowicz, M., Broda, S., Drew, D., Hartmann, J., Jiang, G., Moosdorf, N., Stevanovic, Z. Veni, G., 2020. Global distribution of carbonate rocks and karst water resources. Hydrogeology Journal, 28: 1661–1677. 

Heydari-Motlagh, A., Vaisi, Sh., 2023. Assessment of groundwater quality variations in the karstic aquifer of the Alashtar plain (Lorestan Province), Applied Water Engineering Research, 1(1): 109-127. [In Persian].

Jahanshahi, R. Zare, M., 2017. Delineating the origin of groundwater in the Golgohar Mine area of Iran using stable isotopes of  ²H and ¹⁸O and hydrochemistry. Mine Water & Environment, 36: 550–563.

Kalantari, N., Sheikhzadeh, A., Mohammadi, H., Chaghazardi, Z., 2021. Hydrogeochemical assessment of groundwater in the Aghili aquifer with emphasis on multivariate statistical methods, Hydrogeology Journal, 6(2): 95-108. [In Persian].

Keqiang, H., Lu, G., Yuanyuan, G., Huilai, L., Yongping, L., 2019. Research on the effects of coal mining on the karst hydrogeological environment in Jiaozuo mining area, China. Environmental Earth Sciences, 78(434). 

Khong, X.L., Nizar, N.H.A, Ismail, S., Saad, N.A., Kamaruddin, M.A., Zabidi, H., 2024. Assessing the groundwater quality and hydrogeochemical characteristics of karst aquifers in Kinta Valley, Perak. Applied Mechanics and Materials, 920: 219–225. 

Li, J., Yang, G., Zhu, D., Xie, H., Zhao, Y., Fan, L., Zou, S., 2022. Hydrogeochemistry of karst groundwater for the environmental and health risk assessment: The case of the suburban area of Chongqing (southwest China), Geochemistry, 82(2), 125866.

Li Vigni, L., Daskalopoulou, K., Calabrese, S., Bruska, L., Bellomo, S., Cardellini, C., Kyriakopoulos, K. Brugnone, F., Parello, F., D’Alessandro, W., 2023. Hellenic karst waters: geogenic and anthropogenic processes affecting their geochemistry and quality. Scientific Reports, 13(1), 11191. DOI: 10.1038/s41598-023-38349-6.

Liu, J., Chen, Z., Wang, L., Zhang, Y., Li, Z., Xu, J. Peng, Y., 2016. Chemical and isotopic constrains on the origin of brine and saline groundwater in Hetao plain, Inner Mongolia. Environ Sci Pollut Res, 23(15): 15003–15014. DOI: 10.1007/s11356-016-6617-1.

Lu, S., Zhou, N., Jiang, S. Zheng, X., 2023. Combining hydrochemistry and environmental isotopes to study hydrogeochemical evolution of karst groundwater in the Jinci spring area, North China. Carbonates & Evaporites 38(2). 

Medici, G., Lorenzi, V., Sbarbati, C., Manetta, M. Petitta, M., 2023. Structural classification, discharge statistics, and recession analysis from the springs of the Gran Sasso (Italy) carbonate aquifer; comparison with selected analogues worldwide. Sustainability. 2023; 15(13), 10125. 

Mohammadi, H., Kalantari, N., Alijani, F., Mehrabi-Nezhad, A., 2024. Hydrochemical processes in the Behbahan, Ramhormoz, and Zeidun aquifers of Khuzestan Province using combined and isotopic diagrams, Hydrogeology Journal, 9(2): 15-29. [In Persian].

Mohammadzadeh, H., 2020. Field and laboratory guide for hydrogeochemical and isotopic studies. 1st edition, Ferdowsi University of Mashhad Press, Mashhad, 128 pp. [In Persian].

Mohammadzadeh, H., Gholamkar, M., Hashemi, J., 2024. Interaction of alluvial and karstic aquifers in the northern Allah-Akbar heights of Dargaz using Vertical Electrical Sounding (VES), Water and Sustainable Development Journal, 11(4): 17-26. [In Persian].

Mohammadzadeh, H., Hosseinzadeh, J., Samani, S., 2022. Evaluation of hydrogeochemical characteristics and evolution of the Mashhad-Chenaran aquifer using inverse geochemical modeling in Phreeqc. Iranian Journal of Water and Soil Research, 53(4): 777-793. [In Persian].

Motyka, J., d’Obyrn, K., Sracek, O., Postawa, A., Źróbek, M., 2022. Pit lakes affected by a river contaminated with brines originated from the coal mining industry: evolution of water chemistry in the Zakrzówek horst area (Krakow, southern Poland). Energies. 2022; 15(12), 4382. 

Najafi, Z., Karami, G., Karimi, H., 2022. Impact of extraction from alluvial water resources on the discharge of karstic springs (Case study: central areas of Kermanshah Province), Journal of Irrigation Engineering Sciences, 45(1): 117-129. [In Persian].

Naseri, H. R., 1991. Hydrogeological study of karstic springs in the Doroudzan dam watershed. Master’s thesis in Hydrogeology, Faculty of Science, Shiraz University. [In Persian].

Nikbakht, M., Nakhaei, M., Shakeri, A., Amiri, V., 2022. Hydrogeochemical assessment of groundwater in the Zarabad aquifer (Sistan and Baluchestan Province) to determine water quality for agricultural use, Journal of Engineering Geology, 16(4): 1-36. [In Persian].

Qibo, H., Xiaoqun, Q., Qiyong, Y., Pengyu, L., Jinsong, Z., 2016. Identification of dissolved sulfate sources and the role of sulfuric acid in carbonate weathering using δ¹³C_DIC and δ³⁴S in karst area, northern China. Environmental Earth Sciences, 75(51). 

Regional Water Company of Khorasan Razavi, 2010. Final report on the updating of water resources studies of the Qara-Qom basin, Volume II: Investigations and general characteristics, Tousab Consulting Engineers, Mashhad. [In Persian].

Sajadi, Z., Kalantari, N., Charchi, A., Mousavi, S., 2022. Hydraulic connection of karstic structures using hydrogeochemical and isotopic methods in the water resources of Izeh area, north of Khuzestan Province, Hydrogeology Journal, 7(2): 121-142. [In Persian].

Salim, Gh., 2010. Investigation of the hydraulic connection between alluvial aquifers and their underlying karstic formations in the Zahab and Eslamabad-e-Gharb plains, Kermanshah Province, M.Sc. thesis in Hydrogeology, Department of Hydrology and Environmental Geology, Faculty of Earth Sciences, Shahrood University of Technology, 164 pp. [In Persian].

Sun, H., Bian, K., Wang, T., Jin, Z., Niu, Z., 2023. Hydrogeochemical characteristics and genetic analysis of karst groundwater in the Fengfeng mining area. Water. 2023; 15(23): 4049. 

Tajabadi, M., Naghi Ziaei, A., Izadi, A., Bahrami, R., Meshkini, J., 2017. Introduction of 3D geological models and their application in stratification of the Bojnourd alluvial aquifer. Water and Sustainable Development Journal, 4(2): 103-110. [In Persian].

Torabi, M., 2017. Investigation of the hydraulic connection between the karstic aquifer and adjacent alluvial aquifers in the Doqaral Mountain area, north of Kermanshah, M.Sc. thesis in Hydrogeology, Department of Hydrology and Environmental Geology, Faculty of Earth Sciences, Shahrood University of Technology, 163 pp. [In Persian].

Vahidifar, Z., Shakeri, A., Rezaei, M., Ashjari, J., 2019. Hydrogeochemical evolution, groundwater quality, and health risk assessment of arsenic, chromium, nickel, and lead in the Zarabad aquifer, Sistan and Baluchestan Province, Kharazmi University Science Journal, 5(1): 119-138. [In Persian].

Velaiati, S., 1983. Preliminary report on water resources of the Dargaz plain (Darounger River basin). Water Resources Studies, Regional Water Company of Khorasan Razavi, Ministry of Energy, 90 pp. [In Persian].

Velaiati, S., 1991. On groundwater resources of the Dargaz plain, Geographical Research Quarterly, 23: 96-115. [In Persian].

Wang, Z., 2012. Characterization of the stream-aquifer hydrologic connection in the Elkhorn river basin, Master’s thesis, University of Nebraska-Lincoln. Dissertations & Theses in Natural Resources.