تحلیل جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر مشارکت شهروندان در حفاظت از محیط زیست: رویکردی بر پایه نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده

آزادخانی، پ.، حسین‌زاده، ج.، و کرمی، ف. (1399)، بررسی نقش سرمایه اجتماعی در حفاظت محیط زیست شهر ایلام. علوم و تکنولوژی محیط زیست، 22(9) ، 1-16. doi: 10.22034/jest.2021.30803.3926

اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان کردستان. (۱۴۰۱). گزارش سالانه کیفیت هوای شهر سنندج. سازمان حفاظت محیط زیست. بازیابی‌شده در تیر ۱۴۰۳، از  http://www.doe.ir/kurdistan

اکبری نوده، ح.، داداش‌نژاد دلشاد، د. و براتی، م. (1402)، شناسایی عوامل موثر بر پیشگیری از وقوع جرایم محیط زیستی در اجتماعات شهری. مطالعات مدیریت شهری، 15 (54)، 29-39. doi: 10.30495/ums.2023.22639

بدیعی، ل.، پناه‌بختیار، ع.، و سلطانی، ع. (۱۳۹۸). تحلیل و تبیین توسعه پایدار شهری با تأکید بر مؤلفه‌های محیطی (مطالعه موردی: شهر سنندج). فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، ۱۰(۳۶)، ۷۵–۸۶.  https://doi.org/10.22059/jurp.2019.271210.1007540

جعفرزاده، س.، یاداور، ح.، کوهستانی عین‌الدین، ح. و دباغ محمدی‌نسب، ع. (1403)، عوامل موثر بر رفتار زیست محیطی کشاورزان (مطالعه موردی شبکه آبیاری و زهکشی دشت گلفرج شهرستان جلفا)، https://civilica.com/doc/1970882

دانا، ا.، گل‌زاده، ف.، رنجری، ش. و عبدی، ک. (1401)، رابطه بین مسولیت پذیری اجتماعی با رفتارهای حفاظت از محیط زیست با نقش میانجی سرمایه فرهنگی در دانشجویان ورزشکار. فضای جغرافیایی. ۱۴۰۱؛ ۲۲ (۷۹): ۲۱۱-۲۲۸.

رضایی، ص.، رضائی‌مقدم، ک. (1403)، تعیین کننده‌های مشارکت جامعه محلی در احیای تالاب پریشان، https://civilica.com/doc/2096192

شبکه ملی جامعه و دانشگاه کردستان (۱۴۰۰). ارزیابی سند آمایش استان کردستان. کمیته آب دانشگاه کردستان.  بهار ۱۴۰۰. بازیابی‌شده در تیر ۱۴۰۳، از  https://iranatlas.net/kurdistan-urban-plan

شهرداری سنندج. (۱۴۰۰). گزارش عملکرد مدیریت پسماند شهری. شهرداری سنندج. بازیابی‌شده در تیر ۱۴۰۳، از  http://www.sanandaj.ir

صدفی، سناز؛ میری، مسعود؛ روحی، حیدر (۱۳۹۹). بررسی مکان دفن پسماندهای شهری سنندج. دومین همایش ملی معماری، عمران و محیط زیست شهری.

عنابستانی، ع.، شیخی، پ. (1403)، تحلیل محرک‌های کلیدی اثرگذار بر مشارکت شهروندان در حفاظت از محیط زیست شهری با رویکرد آینده‌پژوهی (مطالعه موردی: شهرکرد). برنامه‌ریزی و توسعه محیط شهری، 4 (15)، 1- 20.   doi: 10.30495/juepd.2023.1987114.1205

فتاحی، ن.، ابراهیمی جمنانی، ل.، بزرگمهر، ک. و حق‌زاد، آ. (1399)، عوامل موثر بر مشارکت شهروندان و گردشگران به منظور حفاظت از محیط ‌زیست (مطالعه موردی: شهرستان محمودآباد). فصلنامه جغرافیایی فضای گردشگری، 9(35)، 47-68. https://dorl.net/dor/20.1001.1.22518827.1399.9.35.4.5

قلی‌زاده شاوون، س.، نوروزی، ف. و دهقان، ح. (1400)، تمایل به مشارکت در حفاظت از محیط زیست و عوامل موثر بر آن (مورد مطالعه: شهروندان تهرانی متولد دهه 80 و دهه 50). مطالعات جامعه‌شناختی شهری، 11 (40)، 176-206.  doi: 10.30495/uss.2021.689601

محمدزاده رهنی، م. (1389)، بررسی مبانی فقهی حفاظت از محیط زیست. فقه و تاریخ تمدن، 7(25)، 177-195. SID. https://sid.ir/paper/193920/fa

Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T

Ajzen, I. (1998). Models of human social behavior and their application to health psychology. In M. Conner & P. Norman (Eds.), Predicting health behaviour: Research and practice with social cognition models (pp. 21–47). Buckingham: Open University Press.

Ajzen, I. (2011). The theory of planned behaviour: Reactions and reflections. Psychology & Health, 26(9), 1113–1127. https://doi.org/10.1080/08870446.2011.613995

Akbari Nodeh, H., Dadashnejad Delshad, D., & Barati, M. (2023). Identifying factors influencing the prevention of environmental crimes in urban communities. Urban Management Studies, 15(54), 29–39. https://doi.org/10.30495/ums.2023.22639 [In Persian]

Alamoudi, A. K., Abidoye, R. B., & Lam, T. Y. M. (2023). The impact of citizens’ participation level on smart sustainable cities outcomes: Evidence from Saudi Arabia. Buildings, 13(2), 343. https://doi.org/10.3390/buildings13020343

Anabestani, A., & Sheikhi, P. (2023). Analysis of key drivers affecting citizens’ participation in urban environmental protection with a futures studies approach (Case study: Shahr-e Kord). Journal of Urban Environment Planning and Development. https://doi.org/10.30495/juepd.2023.1987114.1205 [In Persian]

Armitage, C. J., & Conner, M. (2001). Efficacy of the theory of planned behaviour: A meta‐analytic review. British Journal of Social Psychology, 40(4), 471–499. https://doi.org/10.1348/014466601164939

Asgari, G. H., Fanaei, F., Mohammadi, M. J., & Yari, A. R. (2014). Health impact assessment of particulate matter in Sanandaj, Kurdistan, Iran. Journal of Advances in Environmental Health Research, 2(1), 36–44. https://doi.org/10.22102/jaehr.2014.35051

Asgari, Gh., et al. (2021). Assessment of health impacts of PM₂.₅ by AirQ+ software in the city of Sanandaj, Iran (2018–2019). Journal of Advances in Environmental Health Research, 9(1), 45–56. https://doi.org/10.32598/JAEHR.9.1.1200

Azadkhani, P., Hosseinzadeh, J., & Karami, F. (2020). Investigating the role of social capital in environmental protection of Ilam city. Environmental Science and Technology, 22(9), 1–16. https://doi.org/10.22034/jest.2021.30803.3926 [In Persian]

Badi’i, L., Panah-Bakhtiar, A., & Soltani, A. (2019). Analysis and explanation of sustainable urban development with emphasis on environmental components (Case study: Sanandaj). Journal of Urban Research and Planning, 10(36), 75–86. https://doi.org/10.22059/jurp.2019.271210.1007540 [In Persian]

Bamberg, S., & Möser, G. (2007). Twenty years after Hines, Hungerford, and Tomera: A new meta-analysis of psycho-social determinants of pro-environmental behaviour. Journal of Environmental Psychology, 27(1), 14–25. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2006.12.002

Barati, M., Allahverdipour, H., Moeini, B., Farhadi, N., Mahjub, H., & Jalilian, F. (2011). Assertiveness skills training efficiency on college students’ persuasive subjective norms against substance abuse. Journal of Hamadan University of Medical Sciences, 18(2), 40–49. http://sjh.umsha.ac.ir/article-1-224-en.html

Bulkeley, H., & Mol, A. P. (2003). Participation and environmental governance: Consensus, ambivalence and debate. Environmental Values, 12(2), 143–154. https://doi.org/10.3197/096327103129341261

Cao, X., & Chen, H. (2024). The impact of public participation in environmental governance on the technical efficiency of enterprise. Finance Research Letters, 62, 105112. https://doi.org/10.1016/j.frl.2023.105112

Clayton, S., & Manning, C. (2018). Psychology and climate change: Human perceptions, impacts, and responses. Academic Press.

Conner, M., & Armitage, C. J. (1998). Extending the theory of planned behavior: A review and avenues for further research. Journal of Applied Social Psychology, 28(15), 1429–1464. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.1998.tb01685.x

Dana, A., Golzadeh, F., Ranjari, Sh., & Abdi, K. (2022). The relationship between social responsibility and environmental protection behaviors with the mediating role of cultural capital in athlete students. Geographical Space, 22(79), 211–228. http://geographical-space.iau-ahar.ac.ir/article-1-3973-fa.html [In Persian]

Dong, H., Zhang, Y., & Chen, T. (2023). A study on farmers’ participation in environmental protection in the context of rural revitalization: The moderating role of policy environment. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(3), 1768. https://doi.org/10.3390/ijerph20031768

Fielding, K. S., McDonald, R., & Louis, W. R. (2008). Theory of planned behaviour, identity and intentions to engage in environmental activism. Journal of Environmental Psychology, 28(4), 318–326. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2008.03.003

Fiorino, D. J. (1990). Citizen participation and environmental risk: A survey of institutional mechanisms. Science, Technology, and Human Values, 15(2), 226–243. https://doi.org/10.1177/016224399001500204

Fattahi, N., Ebrahimi Jamanani, L., Bozorgmehr, K., & Haghzad, A. (2020). Factors influencing citizens’ and tourists’ participation in environmental protection (Case study: Mahmoudabad County). Tourism Space Geography, 9(35), 47–68. https://dorl.net/dor/20.1001.1.22518827.1399.9.35.4.5 [In Persian]

Ghafourzadeh, S., Yadavar, H., Kouhestani A., & Dabbagh Mohammadi-Nasab, A. (2024). Factors affecting farmers’ environmental behavior (Case study: irrigation and drainage network of Gulfaraj Plain, Jolfa County). Retrieved from https://civilica.com/doc/1970882 [In Persian]

Gilas Hosseini, S. M., Fanaei, F., Mohammadi, M. J., & Yari, A. R. (2014). Health impact assessment of particulate matter in Sanandaj, Kurdistan, Iran. Journal of Advances in Environmental Health Research, 2(1), 36–44. https://doi.org/10.22102/jaehr.2014.35051

Heiman, M. (1997). Science by the people: Grassroots environmental monitoring and the debate over scientific expertise. Journal of Planning Education and Research, 16(4), 291–299. https://doi.org/10.1177/0739456X9701600405

Inglehart, R. (1995). Public support for environmental protection: Objective problems and subjective values in 43 societies. PS: Political Science & Politics, 28(1), 57–72. https://doi.org/10.2307/420583

Kollmuss, A., & Agyeman, J. (2002). Mind the gap: Why do people act environmentally and what are the barriers to pro-environmental behavior? Environmental Education Research, 8(3), 239–260. https://doi.org/10.1080/13504620220145401

Li, C., Guo, Y., & Wang, L. (2024). Can social organizations help the public actively carry out ecological environment supervision? Environment, Development and Sustainability, 26(5), 12061–12107. https://doi.org/10.1007/s10668-023-03028-8

Lubell, M. (2002). Environmental activism as collective action. Environment and Behavior, 34(4), 431–454. https://doi.org/10.1177/0013916502034004002

Mohammadzadeh Rahni, M. (2010). Jurisprudential foundations of environmental protection. Fiqh and History of Civilization, 7(25), 177–195. Retrieved from https://sid.ir/paper/193920/fa [In Persian]

Oreg, S., & Katz-Gerro, T. (2006). Predicting proenvironmental behavior cross-nationally: Values, the theory of planned behavior, and value–belief–norm theory. Environment and Behavior, 38(4), 462–483. https://doi.org/10.1177/0013916505286012

Rezaei, S., & Rezaei-Moghadam, K. (2024). Determinants of local community participation in the restoration of Parishan Wetland. Retrieved from https://civilica.com/doc/2096192 [In Persian]

Salehi, S. (2008). A study of factors underpinning environmental attitudes and behaviors. (Doctoral dissertation, University of Leeds).

Sharma, M., & Romas, J. A. (2008). Theoretical foundations of health education and health promotion (2nd ed.). USA: Jones and Bartlett Publishers. https://api.semanticscholar.org/CorpusID:54160302

Shepherd, A., & Bowler, C. (1997). Beyond the requirements: Improving public participation in EIA. Journal of Environmental Planning and Management, 40(6), 725–738. https://doi.org/10.1080/09640569711877

Shora-ye Shahrdari Sanandaj. (2021). Annual report on municipal waste management performance in Sanandaj. Retrieved from http://www.sanandaj.ir [In Persian]

Spyke, N. P. (1999). Public participation in environmental decision-making at the new millennium: Structuring new spheres of public influence. Boston College Environmental Affairs Law Review, 26(2), 263–313. https://ssrn.com/abstract=2191043

Sadafi, S., Miri, M., & Rouhi, H. (2020). Investigating urban waste landfill sites in Sanandaj. In 2nd National Conference on Architecture, Civil and Urban Environment. [In Persian]

Stern, P. C. (2000). Toward a coherent theory of environmentally significant behavior. Journal of Social Issues, 56(3), 407–424. https://doi.org/10.1111/0022-4537.00175

Steg, L., & Vlek, C. (2009). Encouraging pro-environmental behaviour: An integrative review and research agenda. Journal of Environmental Psychology, 29(3), 309–317. https://doi.org/10.1016/j.jenvp.2008.10.004

Tavousi, M., Heidarnia, A. R., Montazeri, A., Taremian, F., Akbari, H., & Haeri, A. A. (2009). Distinction between two control constructs: An application of the theory of planned behavior for substance abuse avoidance in adolescents. Ofogh-E-Danesh, 15(3), 36–44. http://imtj.gmu.ac.ir/article-1-693-en.html

Tolba, M. (1992). UNEP, changes for past two decades and the prospects for the future. Our Planet, 4(6), 8–11.

Wang, L., Sheng, G., She, S., & Xu, J. (2023). Impact of empathy with nature on pro-environmental behaviour. International Journal of Consumer Studies, 47(2), 652–668. https://doi.org/10.1111/ijcs.12856

Zhang, M., Yang, Y., Du, P., Wang, J., Wei, Y., Qin, J., & Yu, L. (2024). The effect of public environmental participation on pollution governance in China: The mediating role of local governments' environmental attention. Environmental Impact Assessment Review, 104, 107345. https://doi.org/10.1016/j.eiar.2023.107345