| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,469 |
| تعداد مقالات | 17,958 |
| تعداد مشاهده مقاله | 58,287,859 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 19,747,746 |
تحلیل تطبیقی شهود بصری انسان و خداوند در حکمت اشراق و حکمت ادوایته ویدانته | ||
| دین پژوهی و کارآمدی | ||
| دوره 5، شماره 2 - شماره پیاپی 16، شهریور 1404، صفحه 89-112 اصل مقاله (1.31 M) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/nrr.2025.66609.1456 | ||
| نویسنده | ||
| حمید خسروانی* | ||
| دانشگاه شهید مطهری | ||
| چکیده | ||
| در حکمت اشراق، سهروردی علم الهی را به صفت بصر ارجاع میدهد و بصر را اصلیترین صفت در ذات حق معرفی میکند، به گونهای که سایر صفات ذاتی الهی نیز همچون مانند علم، سمع و نور از آن ناشی میشوند. اما او این نظریه را به انسان تعمیم نداده و رابطه میان صفات و ذات انسانی را بررسی نکرده است. این خلأ معرفتی زمانی پررنگتر میگردد که بر اساس دیدگاه الهیات بالمعنیالاخص، صفات و ذات خداوند ارتباط تساوق دارند و صفات و ذات انسان رابطه تساوی دارند. آیا میتوان ارجاع تمامی صفات به بصر را به انسان نیز تعمیم داد؟ و چگونه میتوان این تفاوت را بر اساس مبانی عرفانی و فلسفی حکمت اشراق توضیح داد؟ این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و با رویکرد تطبیقی میان حکمت اشراق و آموزههای ادوایته ویدانته، به این پرسش میپردازد. شانکره، فیلسوف برجسته ادوایته، شهود بصری را اساسیترین ابزار معرفت میداند و نقش بصر را در شناخت به مرتبهای فراتر از حواس ظاهری گسترش میدهد. با بهرهگیری از این رویکرد، مقاله تلاش میکند تا نظریه سهروردی را در چارچوب انسانشناسی عرفانی ویدانته یی بازبینی کرده و امکان بسط آن به انسان را بررسی کند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حکمت اشراق؛ شهود؛ بصر؛ ادوایته ویدانته | ||
| مراجع | ||
|
انجمن فلسفه دین (۱۴۰۳). چکیدههای همایش، انجمن فلسفه دین ایران.
بقلی شیرازی، روزبهان. (1426 هجری قمری). کشفالاسرار و مکاشفات الانوار. تهران: مولی.
داراشکوه، محمد (۱۳۵۶)؛ اوپانیشادها؛ محمدرضا جلالی نائینی و دکتر تاراچند؛ تهران: طهوری، دوم.
رادهاکریشنان، سروپالی (۱۳۶۷)؛ تاریخ فلسفه شرق و غرب جلد ۱؛ ترجمه خسرو جهانداری، تهران: علمی و فرهنگی، چاپ دوم.
سهروردی، شهابالدین یحیی. (1372). تلویحات. تهران: مولی.
سهروردی، شهابالدین یحیی. (1396). حکمة الاشراق، تهران: مولی.
شایگان، داریوش (۱۳۸۹)؛ ادیان و مکتبهای فلسفی هند ۲ (جلدی)؛ تهران: امیرکبیر، چاپ هفتم.
شایگان، داریوش (۱۳۹۲)؛ آیین هندو و عرفان اسلامی؛ ترجمه جمشید ارجمند، تهران: فرزان روز، چاپ پنجم.
طباطبایی، سید محمدحسین. (1386). نهایة الحکمة. قم: دارالفکر.
عالیخانی، بابک. (1379). بررسی لطایف عرفانی در نصوص عتیق اوستایی. تهران: هرمس.
محمودی، ابوالفضل (۱۳۹۲)؛ مشرق در دو افق مقدمهای بر مطالعه مقایسهای عرفان اسلامی و هندی (ابن عربی، شنکره و رامانوجه)؛ قم: دانشگاه ادیان و مذاهب، اول.
ملاصدرا، محمد بن ابراهیم. (1981). اسفار اربعه. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
مولوی، جلالالدین محمد. (۱۳۷۳). دیوان شمس، تهران: دانشگاه تهران.
یزدانپناه، سید یدالله. (1396). حکمت اشراق شرح و سنجش دستگاه فلسفی شیخ شهابالدین سهروردی. تهران: سمت. خسروانی، حمید. (۱۴۰۳). «تحلیل انتقادی دلایل الهیات ماتریالیستی بر مادیانگاری بدن رستاخیزی بر پایه آراء ویلیام هاسکر و چارلز تالیافرو». فصلنامه دینپژوهی و کارآمدی، ش، ۳ ص. ۱۹ ـ ۳۴. Olivelle, P. (2008). Upanisads: A New Translation by Patrick Olivelle. Oxford University Press. (Original work published 1996).
Raphael, E. (1992). The pathway of non-duality, Advaitavada: An approach to some key-points of Gaudapada's Asparśavāda and Śaṁkara's Advaita Vedanta by means of a series of questions answered by an Asparśin. Motilal Banarsidass.
Madhavananda, S. (2000). Brihadaranyaka Upanishad. Common Books.
Classic Yoga. (n.d). Retrieved from http://www.classicyoga.co.in
Monier-Williams, M. (1872). A Sanskrit-English Dictionary. Oxford University Press.
Sharma, A. (1997). The rope and the snake: A metaphorical exploration of Advaita Vedānta. Manohar Publishers & Distributors.
Nakamura, H. (2004). A History of Early Vedanta Philosophy. Part Two. Motilal Banarsidass Publishers. (Original work published 1950).
Deutsch, E. (1966). The Self in Advaita Vedānta - Philosophy Documentation Center. International Philosophical Quarterly, 6(1), 10–11. https://doi.org/10.5840/ipq19666118
Vidyaranya, S. (1967). Pancadasi. Advaita Ashrama.
Dasgupta, S. (1991). A history of Indian philosophy. Motilal Banarsidass.
Hume, R. E. (1921). The Thirteen Principal Upanishads. Oxford University Press.
Olivelle, P. (2008). Upaniṣads. Oxford University Press. ISBN 978-0-19-954025-9.
Nikhalananda, S. (1931). Drg-Drsya-Viveka. An inquiry into the nature of the 'seer' and the 'seen.' Sri Ramakrishna Asrama.
Shankara. (1931). Drg-Drsya-Viveka: An inquiry into the nature of the seer and the seen (Swami Nikhilananda, Ed.;(7th ed). Advaita Ashrama.
Wisdom Library. (n.d). Taittiriya Vartika. Retrieved from https://www.wisdomlib.org/hinduism/book/taittiriya-vartika/d/doc1204820.html
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 221 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 108 |
||