آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,504 |
| تعداد مقالات | 18,384 |
| تعداد مشاهده مقاله | 59,651,445 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 20,908,388 |
اعتبارسنجی مدل نگهداشت سرمایههای انسانی دانشگاهی در مواجهه با مهاجرت نخبگان: یک مطالعه مدلسازی معادلات ساختاری بر اساس دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمیلی دارای استعداد برتر | ||
| نشریه مطالعات دانش پژوهی | ||
| مقاله 3، دوره 5، شماره 1 - شماره پیاپی 15، فروردین 1405 | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jkrs.2025.68758.1174 | ||
| نویسندگان | ||
| هانیه دودمانی ملکی1؛ هوشنگ تقی زاده* 2 | ||
| 1دانشجوی دکتری مدیریت منابع انسانی، گروه مدیریت، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران | ||
| 2استاد گروه مدیریت، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف: این پژوهش باهدف اعتبارسنجی مدل مفهومی نگهداشت سرمایههای انسانی دانشگاهی در مواجهه با مهاجرت نخبگان و بر اساس دیدگاه دانشجویان تحصیلات تکمیلی دارای استعداد برتر دانشگاههای استان آذربایجان شرقی انجام شد. روششناسی: پژوهش حاضر ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر گردآوری دادهها توصیفی–پیمایشی است. نمونه پژوهش شامل ۲۱۷ دانشجوی مستعد تحصیلات تکمیلی دانشگاههای استان آذربایجان شرقی بود که بهصورت طبقهای تصادفی و بر اساس نظر اساتید رشتههای تحصیلات تکمیلی دانشگاههای استان آذربایجان شرقی انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده پرسشنامه 65۵۹ گویهای بود و دادهها بر مبنای روش کمترین مربعات جزئی و بهرهگیری از نرمافزار SmartPLS 3 تحلیل شدند. یافتهها: مدل پیشنهادی از پایایی و روایی مطلوبی برخوردار بود و بیشتر روابط فرضیه شده تأیید شدند. در مدل نهایی، عوامل انگیزشی–روانشناختی (رضایت تحصیلی، احساس تعلق علمی، تعادل تحصیل–زندگی)، عوامل اجتماعی–حمایتی (احساس تعلق به جامعه علمی، تعاملات اجتماعی قوی)، و سیاستها و اقدامات نهادی (حمایت از اشتغال و فرهنگ سازمانی مثبت) نقش مؤثری در کاهش تمایل به مهاجرت داشتند. همچنین عوامل مدیریتی–اجرایی، ساختاری–اقتصادی و فرهنگی–اجتماعی–سیاسی از مهمترین عوامل دافعه بودند. در مقابل، کلیه گویههای مربوط به عوامل آموزشی و یادگیری اثربخش و بخشی از گویههای انگیزشی درونی، اجتماعی و زیرساختی حذف شدند. نتیجهگیری: بهطور کلی میتوان نتیجه گرفت که برخلاف ادبیات غرب، در بستر ایران عوامل آموزشی، نقش تعیینکنندهای در ماندگاری نخبگان ندارند و تصمیم به مهاجرت بیشتر تحت تأثیر عوامل اقتصادی، مدیریتی و اجتماعی–سیاسی قرار دارد؛ بنابراین راهبردهای سیاستی باید بهجای تمرکز صرف بر اصلاح فرایندهای آموزشی، بر بهبود شرایط معیشتی، شغلی و نهادی نخبگان متمرکز باشند. ارزش: این پژوهش نخستین تلاش نظاممند برای بررسی آمیخته فراترکیب و SEM در اعتبارسنجی یک مدل بومی نگهداشت نخبگان دانشگاهی در ایران است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| نگهداشت سرمایه انسانی دانشگاهی؛ مهاجرت نخبگان؛ دانشجویان تحصیلات تکمیلی مستعد؛ مدلسازی معادلات ساختاری (PLS-SEM)؛ عوامل انگیزشی و اجتماعی–حمایتی | ||
| مراجع | ||
|
آب آبریکی، زهره. (1393). تأثیر رفتار شهروندی سازمانی و معنویت بر استراتژی نگهداشت منابع انسانی [پایاننامه کارشناسیارشد، دانشگاه علامه طباطبایی]. ایرانداک. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/f3c06f321d0d86ba73a4a8627fb51864 احمدنیا چنیجانی، اکرم. (1393). رویکرد آسیبشناسانه به نظام نگهداشت منابع انسانی با نگرش راهبردی و نظامگرا (مطالعه سازمان شهرداری زاهدان) [پایاننامه کارشناسیارشد، دانشگاه سیستان و بلوچستان]. ایرانداک. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/2921374b9b5d1bbd7f595dad07709a53 حمزوی، حسین؛ محبی، عاطفه؛ خادمی، عبدالواسع؛ و رضاییمنش، بهروز.(1402). تأثیر مدیریت منابع انسانی پایدار بر نگهداشت منابع انسانی و نقش میانجی سرمایه اجتماعی. نشریه منابع انسانی تحولآفرین، 2(7)، 20-38. https://magiran.com/p2645639 خادمیان رواندی، سعید. (1401). راهبردهای حفظ و نگهداشت منابع انسانی در شرکتهای دانشبنیان [رساله دکتری، دانشگاه علامه طباطبایی]. ایرانداک. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/c88dcba1f1fa792fe92c6b21e2b58f1d رادمردی، افروز.(1399). شناسایی ابعاد بازاریابی داخلی و تأثیر آن بر نگهداشت منابع انسانی در گمرک هرمزگان [پایاننامه کارشناسیارشد، دانشگاه هرمزگان]. ایرانداک. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/6417fbeb26476260edeb964465617999 صفری، زهرا؛ الوانی، سیدمهدی؛ زارعی متین، حسن؛ و صفری، محمد. (1401). پیشایندهای نگهداشت منابع انسانی با تأکید بر نقش همپیوندی شغلی: یک فرامطالعه آمیخته . مدیریت فرهنگ سازمانی،21(1)، 1-20. https://doi.org/10.22059/jomc.2021.315714.1008206 صلواتی، بهرام. (1400). سالنامه مهاجرتی ایران 1400. تهران: ریاست جمهوری، معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری، پژوهشکده سیاستگذاری دانشگاه شریف، رصدخانه مهاجرت ایران https://migrationobservatory.ir/ عباس زاده، میرمحمد؛ امانی ساری بگلو، جواد؛ خضری آذر، هیمن؛ و پاشوی، قاسم. (1391). مقدمهای بر مدل یابی معادلات ساختاری به روش PLS و کاربرد آن در علوم رفتاری. انتشارات دانشگاه ارومیه. عظیمی قادیکلایی، امه سلمه؛ طبری، مجتبی؛ باقرزاده، محمدرضا؛ و موسوی، سید جعفر. (1402) .ارائه مدل جذب و نگهداشت منابع انسانی دانشگاههای علوم پزشکی استان مازندران در شرایط اپیدمی بیماری کووید-19. سبک زندگی اسلامی با محوریت سلامت، 7(1)، 228-236 http://islamiclifej.com/article-1-1657-fa.html عظیمی، علی. (1397).کشف و تبیین موانع نگهداشت منابع انسانی دانشگاههای برتر ایران به روش کیو [رساله دکتری، دانشگاه فردوسی مشهد]. ایرانداک. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/bf82ad9d0c34d5fb471e8db08e8b4803 قربانی پور، علیرضا. (1396). مطالعه تطبیقی سیستمهای منابع انسانی در حوزه جذب ، نگهداشت و توسعه (مطالعه موردی : شرکتهای منتخب نفتی). [پایاننامه کارشناسیارشد، دانشگاه تهران]. ایرانداک. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/df9e454cc1a746e68778518e2a483305 معینیان، بهمن؛ الیاسی، مهدی؛ بامداد صوفی، جهانیار؛ و سید نقوی، میرعلی. (1400).طراحی الگوی حفظ و نگهداری کارکنان دانشی در شرکتهای دانشبنیان تولیدی (مطالعه موردی: شرکتهای فناوری اطلاعات و ارتباطات و بیوتکنولوژی). مدیریت منابع انسانی پایدار، 3(4)،89- 111. https://doi.org/10.22080/shrm.2021.3321 نادری صفا، الهام. (1394). آسیبشناسی سیستم مدیریت استعداد و نگهداشت منابع انسانی در اداره کل ورزش و جوانان و آموزشوپرورش شهر قم [پایاننامه کارشناسیارشد، دانشگاه تهران]. ایرانداک. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/396f6a62fb517e5aaeaaf5694b905663 هومن، حیدر علی. (1387). مدلیابی معادلات ساختاری با کاربرد نرمافزار لیزرل. انتشارات سمت. واحد، محسن. (1400).آسیبشناسی نظام نگهداشت منابع انسانی در نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران [پایاننامه کارشناسیارشد، دانشگاه پیام نور]. ایرانداک. https://ganj.irandoc.ac.ir/#/articles/2921147e315546d627929965fa738501 تأثیر بر رویپایاننامهپایاننامهتأثیرتحولآفرینشرکتهایدانشبنیانتأثیرپایاننامهAllen, N. J., & Meyer, J. P. (1991). A three-component conceptualization of organizational commitment. Human Resource Management Review, 1(1), 61–89. https://doi.org/10.1016/1053-4822(91)90011-Z
Blachford, D. R., & Zhang, B. (2014). Rethinking international migration of human capital and brain circulation: The case of Chinese-Canadian academics. Journal of Studies in International Education, 18(3), 202–222. https://doi.org/10.1177/1028315313511497
Brannagan, P. M., & Grix, J. (2023). Nation-state strategies for human capital development: The case of sports mega-events in Qatar. Third World Quarterly, 44(8), 1807–1824. https://doi.org/10.1080/01436597.2023.2196718
Braxton, J. M. (1999). Theory elaboration and research and development: Toward a fuller understanding of college student retention. Journal of College Student Retention: Research, Theory & Practice, 1(2), 93–97. https://doi.org/10.2190/V7Y9-4Q2T-LTLY-V0Y8
Chin, W. W., Marcolin, B. L., & Newsted, P. R. (1996). A partial least squares latent variable modeling approach for measuring interaction effects: Results from a Monte Carlo simulation study and voice mail emotion/adoption study. In Proceedings of the 17th International Conference on Information Systems (pp. 21–41).
Chin, W. W. (1998). Issues and opinion on structural equation modeling. MIS Quarterly, 22(1), vii–xvi.
Darawsheh, N., Alkailanee, K., Alquran, N., Al-Dawuod, T., Nawafleh, M., Jaradat, H., … & Al-Shamali, S. (2023). Leading with love and its relationship to faculty members’ job loyalty in Jordanian universities. Information Sciences Letters, 12(8), 2511–2520. https://doi.org/10.18576/isl/120824
Dustmann, C., Fadlon, I., & Weiss, Y. (2011). Return migration, human capital accumulation and the brain drain. Journal of Development Economics, 95(1), 58–67. https://doi.org/10.1016/j.jdeveco.2010.04.006
Faggian, A., Rajbhandari, I., & Dotzel, K. R. (2018). The interregional migration of human capital and its regional consequences: A review. In Transitions in regional economic development (pp. 227–256). Routledge.
Herzberg, F., Mausner, B., & Snyderman, B. B. (1959). The motivation to work. John Wiley & Sons.
Kanter, R. M. (1977). Men and women of the corporation. Basic Books.
Mahroum, S. (2000). Highly skilled globetrotters: Mapping the international migration of human capital. R&D Management, 30(1), 23–32. https://doi.org/10.1111/1467-9310.00154
Mazzarol, T., & Soutar, G. N. (2002). “Push–pull” factors influencing international student destination choice. International Journal of Educational Management, 16(2), 82–90. https://doi.org/10.1108/09513540210418403
Mixon, F. G., Jr., & Hsing, Y. (1994). College student migration and human capital theory: A research note. Education Economics, 2(1), 65–73. https://doi.org/10.1080/09645299400000006
Nnoruga, J. N., & Osigwe, C. N. (2023). Brain drain in Nigeria: A challenge to human capital development. Nigerian Journal of African Studies, 5(2).
Pascarella, E. T., & Terenzini, P. T. (1991). How college affects students: Findings and insights from twenty years of research. Jossey-Bass.
Pascarella, E. T., & Terenzini, P. T. (2005). How college affects students: A third decade of research (Vol. 2). Jossey-Bass.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development, and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68
Salimi, M., Khodaparast, M., & Nikou, P. S. (2023). Causes and consequences of Iranian elite athletes’ international migrations. Physical Culture and Sport: Studies and Research, 102(1), 41–57. https://doi.org/10.2478/pcssr-2023-0004
Sepehri, S., Salajeghe, S., Mollaiy, H. R., Sayadi, S., & Shokoh, Z. (2024). Designing a model to create a suitable platform in order to maintain human capital and increase the productivity of the organization in the central building of Iran Oil Company. International Journal of Nonlinear Analysis and Applications, 15(4), 203–208. https://doi.org/10.22075/ijnaa.2022.28480.3904
Tinto, V. (1993). Leaving college: Rethinking the causes and cures of student attrition (2nd ed.). University of Chicago Press.
Zakharenko, R. (2012). Human capital acquisition and international migration in a model of educational market. Regional Science and Urban Economics, 42(5), 808–816. https://doi.org/10.1016/j.regsciurbeco.2012.05.001 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 418 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 37 |
||