آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,497 |
| تعداد مقالات | 18,256 |
| تعداد مشاهده مقاله | 59,160,040 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 20,612,894 |
رابطه بین صیانت و توسعه پایدار حریم های شهری (نمونه موردی: منطقه 15 شهرداری تهران) | ||
| فضای شهری و حیات اجتماعی | ||
| دوره 5، شماره 16، اردیبهشت 1405، صفحه 28-14 اصل مقاله (1.55 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jprd.2025.65897.1182 | ||
| نویسندگان | ||
| علیرضا خطیبی1؛ علی شمس الدینی* 2؛ محمدعلی خلیجی3 | ||
| 1دانشجوی دکترا جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران | ||
| 2دانشیار گروه جغرافیای انسانی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران | ||
| 3استادیار گروه شهرسازی، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران | ||
| چکیده | ||
| حریم منطقه شهری تهران محل زندگی قریب به 16 ملیون نفر است. این حریم تا به حال محلی بوده برای دستاندازی زمینخواران و هجوم فقرا و حتی برخی سازمانهای رسمی در قالب تعاونیها که زمینههای تفرق فضاییمدیریتی را در آن رقم زدهاند. چنین حریمی نیاز به یک مدیریت کارآمد دارد تا مانعی برای از بین رفتن همین مقدار فضاهای ارزشمند باقیماندهاش ایجاد شود. هدف اصلی این پژوهش استفاده از نرمافزار متاسوات به عنوان تکنیکی راهبردی جهت صیانت و توسعه پایدار حریم شهرداری منطقه 15 شهر تهران است. اطلاعات موردنیاز در حکمِ دادههای این پژوهش از مطالعه و بررسی مقالهها، کتابها و پایاننامههای مرتبطِ موجود و همچنین دیتاهای ادارهها و سازمانهای مرتبط (مانند اداره کل حریم شهرداری تهران و مرکز آمار ایران) جمعآوری شده است. این پژوهش از لحاظ هدفگذاری، کاربردی و به لحاظ روششناسی، توصیفی تحلیلی میباشد. برای انتخاب پنل کارشناسان از نمونهگیری گلوله برفی استفاده گردید که درنهایت منجر به انتخاب 12 نفر شد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد تخریب محیط زیست، ساخت و سازهای غیرمجاز، زمینخواری، مهاجرت و سکونتگاههای غیررسمی و مدیریت متفرق بزرگترین چالشها و عوامل تهدیدکننده صیانت و توسعه پایدار حریم شهرداری منطقه 15 است. متاسوات بر این باور است که منابع و قابلیتهایی در جغرافیای موردمطالعه پژوهش وجود دارد که در حکم راهکارهایی برای غلبه بر چالشهای صیانت و توسعه پایدار جغرافیای موردمطالعه هستند؛ مهمترین آنها «مدیریت یکپارچه حریم» است و سپس نوبت به «توجه مسئولین و اتحاذ وحدت رویه بین کلیه دستگاههای دخیل در حریم»، «حضور و سرمایهگذاری بخش خصوصی» و «کمربند سبز» میرسد. | ||
تازه های تحقیق | ||
در خروجی نهایی نرمافزار متاسوات برای عنوان پژوهش و در جدول 5، منابع و قابلیتها طبق نقشه راهبردی (استراتژیک) اولویتبندی شدهاند. اولویت اول، مدیریت یکپارچه حریم است با اندازه حباب 97/6 و اولویت دوم توجه مسئولین و اتحاذ وحدت رویه بین کلیه دستگاههای دخیل در حریم است با اندازه حباب 53/6 (جدول 5). آنچه به سوال اول پژوهش یعنی (آیا مدیریت یکپارچه و وحدترویه در تصمیمسازی و تصمیمگیری بین دستگاههای دخیل با حضور همه ذینفعان تاثیر مهمی در صیانت و توسعه پایدار حریم منطقه 15 تهران دارد؟) پاسخ مثبت میدهد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| حریم؛ صیانت؛ توسعه پایدار؛ نرمافزار متاسوات؛ منطقه 15 تهران | ||
| اصل مقاله | ||
|
حریم منطقه شهری تهران محل زندگی قریب به 16 میلیون نفر است. این حریم تا به حال محلی بوده برای دستاندازی زمینخواران و هجوم فقرا و حتی برخی سازمانهای رسمی در قالب تعاونیها که زمینههای تفرق فضاییمدیریتی را در آن رقم زدهاند. چنین حریمی نیاز به یک مدیریت کارآمد، همهجانبه با قوام و کارایی مناسب و از همه مهمتر یکپارچه و جامع دارد تا مانعی برای از بین رفتن همین مقدار از فضاهای ارزشمند باقیماندهاش ایجاد شود. هدف اصلی این پژوهش استفاده از نرمافزار متاسوات به عنوان تکنیکی راهبردی جهت صیانت و توسعه پایدار حریم شهرداری منطقه 15 شهر تهران است. اطلاعات موردنیاز در حکمِ دادههای این پژوهش از مطالعه و بررسی مقالهها، کتابها و پایاننامههای مرتبطِ موجود و همچنین دیتاهای ادارهها و سازمانهای مرتبط (مانند اداره کل حریم شهرداری تهران و مرکز آمار ایران) جمعآوری شده است. این پژوهش از لحاظ هدفگذاری، کاربردی و به لحاظ روششناسی، توصیفی تحلیلی میباشد. برای انتخاب پنل کارشناسان از نمونهگیری گلوله برفی استفاده گردید که درنهایت منجر به انتخاب 12 نفر شد. یافتههای این پژوهش نشان میدهد تخریب محیط زیست، ساخت و سازهای غیرمجاز، زمینخواری، مهاجرت و سکونتگاههای غیررسمی و مدیریت متفرق بزرگترین چالشها و عوامل تهدیدکننده صیانت و توسعه پایدار حریم شهرداری منطقه 15 است. متاسوات بر این باور است که منابع و قابلیتهایی در جغرافیای موردمطالعه پژوهش وجود دارد که در حکم راهکارهایی برای غلبه بر چالشهای صیانت و توسعه پایدار جغرافیای موردمطالعه هستند؛ مهمترین آنها «مدیریت یکپارچه حریم» است و سپس نوبت به «توجه مسئولین و اتحاذ وحدت رویه بین کلیه دستگاههای دخیل در حریم»، «حضور و سرمایهگذاری بخش خصوصی» و «کمربند سبز» میرسد. | ||
| مراجع | ||
|
اکبرپور، محمد و کارگر، مهرداد. (1403). تحلیل عوامل مؤثر بر تغییر کاربری اراضی کشاورزی روستاهای پیراشهری شهرستان جوانرود. نشریه فضای شهری و حیات اجتماعی. 3 (10)، 31-13.
اکبری، مجید؛ سرور، رحیم؛ سبحانی، نوبخت و موسوی نور، سید علی. (1396). کاربست مدل Meta-SWOT در برنامهریزی و مدیریت صیانت و توسعه پایدار حریم کلانشهرها (مطالعه موردی: حریم پهنه جنوبی کلانشهر تهران). مجلس و راهبرد. 24 (91)، 100-66.
انصاری، محمدرضا و برکپور، ناصر. (1401). ارزیابی برنامههای توسعه شهری و منطقهای از منظر پایداری اجتماعی. نشریه فضای شهری و حیات اجتماعی ، 1 (3)، 16-1.
برکپور، ناصر؛ اسدی، ایرج و بصیرت، میثم. (1390). گونهشناسی حریم و تجربیات جهانی برنامهریزی و مدیریت آن. شهرنگار. 56 و 57، 38-17.
بناء، مرتضی؛ سرور، رحیم و قربانینژاد، ریباز. (1397). ظرفیتسنجی نهادی صیانت و توسعه پایدار حریم منطقه 19 شهر تهران. فصلنامه جغرافیایی سرزمین، 15 (60)، 77-61.
بهرامیجاف، ساجد؛ نصیریان، ناصر و تکروستا، مریم. (1401). حریم شهر؛ حفاظت یا توسعه (بررسی و تحلیل پنج دهه برنامهریزی برای حریم پایتخت). فصلنامه آمایش سیاسی فضا، 4 (2)، 86-70.
خانی اوشانی، علیرضا؛ اقبالی، ناصر؛ زیویار، پروانه و جودکی، حمیدرضا. (1399). تطبیق راهبردهای مدیریت صیانت برتوسعه پایدار حریم منطقه 4 تهران با حریم مناطق کلانشهرهای توسعهیافته. فصلنامه جغرافیا و برنامهریزی منطقهای، 10 (41)، 674- 653.
خطیبی، علیرضا و زرآبادی، زهرا سادات (سعیده). (1400). صیانت و توسعه پایدار حریم شهر تهران با استفاده از مدل متاسوات. هفتمین کنگره سالانه بینالمللی عمران، معماری و توسعه شهری. تهران.
خلیجی، محمدعلی؛ سرور، رحیم و زرآبادی، زهرا سادات (سعیده). (1397). تحلیلی بر انواع تفرقها و میزان اثرگذاری آنها بر تحقق مدیریت یکپارچه حریم پایتخت. فصلنامه مطالعات برنامهریزی سکونتگاههای انسانی، 2 (43)، 303-283.
سبحانی، نوبخت؛ زیویار، پروانه و سرور، رحیم. (1398). بررسی و تحلیل روابط علی و معلولی شاخصهای تاثیرگذار بر مدیریت یکپارچه حریم پایتخت. پژوهشهای جغرافیای انسانی، 51 (2)، 451- 429.
سرور، رحیم. (1401). برنامهریزی و مدیریت مناطق کلانشهری با تاکید بر مدیریت یکپارچه منطقه کلانشهری تهران. تهران: انتشارات سروش.
علیپور، حسین؛ زیاری، یوسفعلی و سرور، رحیم. (1398). تحلیل تاثیرگذاری قانون پیشنهادی مدیریت شهری ایران در تحقق حکمروایی منطقهای در محدوده حریم کلانشهرها (مورد مطالعاتی کلانشهر تهران). فصلنامه جغرافیا (برنامه ریزی منطقهای). 9 (37)، 924-899.
محمدنژاد، محمد و نقیبی، فریدون. (1402). واکاوی توسعه میانافزا در توسعه شهری (نمونه موردی: منطقه چهار شهر ارومیه). نشریه فضای شهری و حیات اجتماعی. 2 (7)، 56-41.
ناصرمستوفی، انوشیروان و قلمبر دزفولی، راما. (1400). ارزیابی علل و پیامدهای نارسایی در مدیریت یکپارچه حریم پایتخت با تاکید بر الزامات طرح جامع شهر تهران. فصلنامه جغرافیا و برنامهریزی منطقهای، 11 (44)، 340- 319. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 344 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 37 |
||