مدل‌یابی ساختاری رابطه بین دینداری و مشارکت سیاسی: نقش میانجی ذهنیت فلسفی

قرآن کریم

احمدی، یعقوب؛ محمدزاده، حسین؛ مجیدی، ابوبکر. (1396). گونه‌شناسی فرهنگ سیاسی دانشجویان دانشگاه کردستان بر پایه متغیر‌های اجتماعی و فرهنگی. جامعه‌شناسی کاربردی، 29 (1)، 128-107.

اسمیت، ف. جی. (1382). ذهنیت فلسفی در مدیریت آموزشی، ترجمه بهرنگی، تهران: انتشارات کمال تربیت

امام‌جمعه‌زاده، سیدجواد؛ محموداوغلی، رضا؛ عیسی‌نژاد، امید. (1389). بررسی رابطه میان دین‌داری و مشارکت سیاسی دانشجویان دانشگاه اصفهان. پژوهشنامه علوم سیاسی، 6 (1)، 34-7.

ایرانپور، عادله؛ آریانپور، حمیدرضا؛ فتاحی اردکانی، حسین. (1402). بررسی روابط ساختاری ویژگی‌های شخصیتی و مشارکت سیاسی دانشجویان با نقش واسط‌های باور‌های مذهبی. دوفصلنامه علمی‌ پژوهشی مطالعات اسلامی و روانشناسی، 17 (32)، 53-25. https://doi.org/10.30471/PSY.2023.8971.2056

باقریان، مصطفی؛ خوشفر، غلامرضا. (1396). بررسی رابطه بین ابعاد دین‌داری و مشارکت سیاسی دانشجویان دانشگاه مازندران. فصلنامه علوم اجتماعی،26 (76)، 212-175. https://doi.org/10.22054/qjss.2017.9431.1233

بشیریه، حسین. (1394). عقل در سیاست: سی و پنج گفتار در فلسفه، جامعه شناسی و توسعه سیاسی. تهران، انتشارات نگاه معاصر.

پناهی، محمدحسین. (1386). جامعه‌شناسی مشارکت سیاسی زنان. تهران: دانشگاه علامه طباطبایی.

حمزه­لو، زهره؛ ظرفسازی، نجیبه؛ کریمبگلو، ربابه؛ بشارتخواه، مریم. (1396). بررسی رابطه بین گرایش‌های مذهبی، ذهنیت فلسفی و کیفیت تدریس معلمان دوره ابتدایی. کنفرانس بین­المللی روانشناسی، مشاوره، تعلیم و تربیت، مشهد، موسسه آموزش عالی شاندیز، 65-54.

خدایاری‌فرد، محمد. (1388). آماده‌سازی مقیاس دین‌دار و ارزیابی سطوح دین‌داری اقشار مختلف جامعه ایران. طرح پژوهشی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، وزارت ارشاد و فرهنگ اسلامی.

دانشی لیسار، فاطمه؛ خسروی بابادی، علی‌اکبر. (1397). بررسی رابطه بین هوش معنوی، ذهنیت فلسفی و باور‌های دینی دانش‌آموزان دختر دوره متوسطه شهر تهران. فصلنامه پژوهش در برنامه‌ریزی درسی، 15 (2)،173-163. https://doi.org/10.30486/jsre.2018.542526

ذوالفقاری، اکبر؛ عشایری، طاها؛ جهان­پرور، طاهره؛ رقمی، فائزه. (1403). تأثیر ساختار دینی جامعه بر گرایش به مشارکت سیاسی در جمهوری اسلامی ایران. دو فصلنامه علمی دانش سیاسی، 20 (1)، 146-131. https://doi.org/10.30497/PKN.2024.244324.3050

رهبرقاضی، محمودرضا؛ امام‌جمعه‌‌زاده، سیدجواد؛ نوربخش، سوسن؛ خاکی، مینا. (1395). بررسی رابطه دین‌داری با دو نوع فرهنگ سیاسی مشارکتی و دموکراتیک. فصلنامه مطالعات راهبردی بسیج، 19(71)، 165-141.

سیف هاشمی، فخرالسادات؛ رجایی‌پور، سعید. (1383). بررسی رابطه بین ذهنیت فلسفی و میزان خلاقیت مدیران مدارس متوسطه شهر اصفهان. تعلیم و تربیت، 1 (پیاپی 77)، 31-64.

سردارنیا، خلیل‌اله. (1390). ضرورت مشارکت سیاسی نسل سوم جوانان در ایران، نقد تشکل‌های مشارکتی و پیشنهاد مدل کارامد. فصلنامه سیاست، 41 (2)، 195-179.

سلطانی، ایرج. (1387). ابزارهای خودارزیابی و بهبود در مدیریت منابع انسانی. اصفهان، انتشارات ارکان دانش.

شریعتمداری، علی. (1377). اصول و فلسفه تعلیم و تربیت. تهران، انتشارات امیرکبیر.

صافدل، محمد. (1393). رابطه بین دینداری اسلامی و ادراک ساکنین از پیامدهای فرهنگی- اجتماعی گردشگری. پایان نامه کارشناسی ارشد مدیریت جهانگردی. دانشگاه علامه طباطبایی.

 عابدینی، یاسمین؛ برات دستجردی، نگین. (1393). رابطه دین‌داری و هوش معنوی و تأثیر آن‌ها بر عملکرد تحصیلی دانشجویان. رویکردهای نوین آموزشی، 9 (1 (پیاپی 19))، 52-37.

عسگری، احمدرضا. (1401). مدل ساختاری روابط بین ذهنیت فلسفی و سبک تفکر با جامعه‌پذیری مدیران ورزشی. مطالعات راهبردی جامعه‌شناختی در ورزش، 2 (2 (پیاپی3))، 126-116. https://doi.org/10.30486/4s.2022.1954089.1032

فرج‌زاده، مهدیه. (1393). نقش شبکه ماهواره‌ای فارسی زبان بی‌بی‌سی در مشارکت سیاسی دانشجویان دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه علامه طباطبایی و تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علامه طباطبایی.

قادرزاده، امید؛ شریفی، فاطمه؛ حسنخانی، الناز. (1398). مشارکت سیاسی و عوامل مرتبط با آن: مطالعه پیمایشی دانشجویان دانشگاه کردستان. فصلنامه‌ مطالعات توسعه اجتماعی‌ فرهنگی، 7 (4)، 129-93.

کرامتی‌فرد، مهین؛ هنرمند، سیدمرتضی. (1402). پیش‌بینی بهزیستی روان‌شناختی و تنظیم هیجان بر اساس باور‌های مذهبی و سبک زندگی مذهبی در دانش آموزان مقطع متوسطه اول شهر همدان. دوفصلنامه علمی پژوهشی پژوهش‌نامه سبک زندگی، 9 (17). 136-119. https://doi.org/10.22034/JL.2024.202536

کریمی، معصومه؛ اسماعیلی‌شاد، بهرنگ. (1400). پیش­بینی کیفیت تدریس معلمان بر اساس ذهنیت فلسفی و سرمایه روان‌شناختی محور‌های موضوعی. فصلنامه مهارت‌‌های روانشناسی تربیتی، 4(2)، 51-42.

محمدی‌کیا، علی؛ ملائکه، سیدحسن؛ اقارب‌پرست، محمدرضا. (1399). مطالعه تطبیقی عوامل مؤثر بر مشارکت سیاسی جوانان (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی خوارسگان و نجف‌‌آباد). مطالعات راهبردی ورزش و جوانان، 19(48)، 296-273.

مدیری، فاطمه. (1394). بررسی کیفیت زندگی زناشویی و عوامل اجتماعی اقتصادی اثرگذار بر آن. فصلنامه خانواده‌پژوهی، 14(3)، 382-363.

مسلم بن حجاج نیشابوری. (1393). ترجمه فارسی صحیح مسلم. ترجمه: خالد ایوبی‌نیا، جلد سوم، انتشارات حسینی‌اصل.

مشایخی، مهدی؛ نوروزی، فیض‌اله. (1399). ارزیابی عوامل تأثیرگذار بر مشارکت سیاسی دانشجویان. رویکردهای پژوهشی در علوم اجتماعی، شماره 24، 11-1.

ملتفت، حسین؛ شجاعی، حسن؛ کمالوند، حسین. (1400). فراتحلیل مطالعات دین‌داری و مشارکت سیاسی. فصلنامه علمی پژوهشی اسلام و علوم اجتماعی، 13 (25)، 274-247. https://doi.org/10.30471/SOCI.2020.6011.1441

میرکمالی، سیدمحمد. (1392). رهبری و مدیریت آموزشی. چاپ نوزدهم، تهران، انتشارات یسطرو.

نادری، احمد. (1396). فراتحلیل مشارکت سیاسی دانشجویان ایرانی، مطالعه­ اثربخش: عوامل تبیین‌کننده‌ عینی، انگیزشی ذهنی، فرهنگی اجتماعی و نهادی. مطالعات جامعه‌شناختی، 24(1)، 290-259. https://doi.org/10.22059/JSR.2017.63556

نیازی، محسن؛ حسن‌زاده، زهرا؛ تورنجی‌پور، فاطمه؛ سخایی، ایوب. (1399). مطالعات رابطه بین دین‌داری و مشارکت سیاسی شهروندان در ایران در دهه 1394-1384. فصلنامه مجلس و راهبرد، 27(102). 239-213.

هاشمی، سیداعظم. (1383). بررسی تأثیر ابعاد ذهنیت فلسفی بر چگونگی انجام وظایف مدیریت. پایان‌نامه کارشناسی ارشد در مدیریت آموزشی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرکز.

هنرور، جواد. (1388). دین‌فهمی و دینداری. فصلنامه مصباح، 10(40). 131-105. https://doi.org/10.1111/j.1475-6765.2007.00713.x

یدالهی‌­فر، محمدجواد. (1392). بررسی ارتباط بین عوامل اجتماعی و نگرش دینی و تفکر فلسفی (مطالعه موردی: دانشجویان دانشگاه بوعلی سینا همدان و دانشگاه پیام نور همدان). پایان‌نامه کارشناسی ارشد دانشگاه بوعلی همدان.

The Holy Qur’an.

Abedini, Y. & Barat Dastjerdi, N. (2014). The relationship between religiosity, spiritual intelligence, and their effect on students’ academic performance. New Educational Approaches, 9 (1[19]), 37–52. (in Persian)

Ahmadi, Y., Mohammadzadeh, H. & Majidi, A. (2017). Typology of students’ political culture at the University of Kurdistan based on social and cultural variables. Applied Sociology, 29 (1), 107–128. (in Persian)

Asgari, A. R. (2022). The structural model of the relationship between philosophical mentality and thinking style with socialization of sport managers. Strategic Sociological Studies in Sport, 2 (2[3]),

116–126. https://doi.org/10.30486/4s.2022.1954089.1032. (in Persian)

Bagherian, M., & Khoshfar, G. (2017). The relationship between dimensions of religiosity and political participation of Mazandaran University students. Quarterly Journal of Social Sciences, 26 (76), 175–212. https://doi.org/10.22054/qjss.2017.9431.1233 (in Persian)

Barnes, S., and M. Kaase. (1979). Political Activity: Mass Participation in Five Western Democracies. London: Sage

Bashirieh, H. (2015). Reason in politics: Thirty-five essays in philosophy, sociology, and political development. Tehran: Negah-e Moaser Publications. (in Persian)

Bourne, P. A. (2010). Unconventional Political Participation in a Middle‌Income Developing Country.Current Research Journal of Social Sciences 2 (2), 196–203.

Cuevas JA, Dawson, BL. (2020). An Integrated Review of Recent Research on the Relationships Between Religious Belief, Political Ideology, Authoritarianism, and Prejudice. Psychol Reports. 2021 Jun;124 (3), 977‌1014. https://doi.org/10.1177/0033294120925392

Daneshi Lissar, F. & Khosravi Babadi, A. (2018). The relationship between spiritual intelligence, philosophical mentality, and religious beliefs among high school girls in Tehran. Curriculum Planning Research Quarterly, 15 (2), 163–173. https://doi.org/10.30486/jsre.2018.542526 (in Persian)

Emamjomezadeh, S. J., Mahmoudoughli, R. & Eisanajad, O. (2010). Examining the relationship between religiosity and political participation among students at the University of Isfahan. Political Science Research Letter, 6 (1), 7–34. (in Persian)

Farajzadeh, M. (2014). The role of the BBC Persian satellite network in the political participation of students of Allameh Tabataba’i and Tehran Universities. M.A. Thesis, Allameh Tabataba’i University. (in Persian)

Fieldhouse, E., M. Tranmer, and A. Russell. (2007). Something About Young People or Something About Elections? Electoral Participation of Young People in Europe: Evidence from a Multilevel Analysis of the European Social Survey. European Journal of Political Research 46, 797–822.

Fox, S. (2015). Apathy, Alienation and Young People: The Political Engagement of British Millennials. PhD thesis. University of Nottingham. P. 4.

Ghaderzadeh, O., Sharifi, F., & Hasankhani, E. (2019). Political participation and its related factors: A survey among students at the University of Kurdistan. Quarterly Journal of Cultural and Social Development Studies, 7 (4), 93–129. (in Persian)

Grasso, M. T. (2014). Age, Period and Cohort Analysis in a Comparative Context: Political Generations and Political Participation Repertoires in Western Europe. Electoral Studies 33 63–76. https://doi.org/10.1016/j.electstud.2013.06.003

Hamzehloo, Z., Zarfsaazi, N., Karimbegloo, R., & Basharatkhah, M. (2017). The relationship between religious attitudes, philosophical mentality, and teaching quality of elementary teachers. International Conference on Psychology, Counseling, Education, Mashhad: Shandiz Higher Education Institute, 54–65. (in Persian)

Harris, F., & Gillion, D. Q. (2010). Expanding the possibilities: Reconceptualizing political participation as a tool box. In J. E. Leighley (Ed.), Oxford Handbook of American Elections and Behavior (pp. 144–161). Oxford: Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199235476.003.0009

Hashemi, S. A. (2004). Examining the effect of dimensions of philosophical mentality on managerial performance. M.A. Thesis in Educational Management, Islamic Azad University, Central Branch. (in Persian)

Hoffman, A, Dowd, R. (2016). Religion, Gender and Political Participation in Africa Lessons from Nigeria Senegal and Uganda, Department of political, University of Notre Dame.

Honarvar, J. (2009). Understanding religion and religiosity. Mesbah Quarterly, 10 (40), 105–131. (in Persian) https://doi.org/10.1111/j.1475-6765.2007.00713.x

Iranpour, A., Arianpour, H. R., & Fattahi Ardekani, H. (2023). Structural relationships between personality traits and political participation of students with the mediating role of religious beliefs. Islamic and Psychological Studies, 17 (32), 25–53. https://doi.org/10.30471/PSY.2023.8971.2056 (in Persian)

Jack, A.L., Freidman, J.P., Boyatzis, R.E., & Taylor, S.N. (2016). Correction: Why do you believe in God? Relationships between religious belief, analytic thinking, mentalizing and moral concern. Plos one, 11 (3), (5): https://doi.org/10.1371/journal.pone.0155283

Jemna, D.V. & Curelaru.M . (2009). Values and Students’ Political Participation, Journal for The Study of Religions and Ideologies, 8 (24), 168‌188.

Karamatifard, M., & Honarmand, S. M. (2024). Prediction of psychological well-being and emotion regulation based on religious beliefs and lifestyle among middle school students in Hamedan. Lifestyle Research Journal, 9 (17), 119–136. (in Persian) https://doi.org/10.22034/JL.2024.202536

Karimi, M. & Esmaeili Shad, B. (2021). Predicting teaching quality of teachers based on philosophical mentality and psychological capital in subject areas. Educational Psychology Skills Quarterly, 4 (2), 42–51. (in Persian)

Khodayarifard, M. (2009). Preparing a religiosity scale and assessing levels of religiosity in different Iranian social groups. Research project, Faculty of Psychology and Education, University of Tehran, Ministry of Culture and Islamic Guidance. (in Persian)

Kim, J., & Zhong, Y. (2010). Religion and political tolerance in South Korea. East Asia, 27, 187-203.‏

Kitanova, M. (2019). Youth political participation in the EU: evidence from a cross ‌national analysis. Journal of Youth Studies, https://doi.org/10.1080/13676261.2019.1636951

Layman, C. (1997). Religion and Political Behavior in the United State: The Impact of Beliefs, Affiliations and Commitment from 1980 to 1994. Public Opinion Quarterly,61 (2), 288–316. https://doi.org/10.1086/297796

Lazarsfeld, P. F., Berelson, B., & Gaudet, H. (1968). The people’s choice (3^rd ed.): How the Voter Makes up His Mind in a Presidential Campaign. New York: Columbia University Press.

Lipman, M, Margarage.S, A. (1975). Teaching children Philosophical Thinking: An introduction to the Teachers Manual for Harry stottlemeier’s Discovery. https://eric.ed.gov/?id=ED103297

Mashayekhi, M. & Norouzi, F. (2020). Evaluating factors affecting students’ political participation. Research Approaches in Social Sciences, 24, 1–11. (in Persian)

Mirkamali, S. M. (2013). Leadership and educational management. Tehran: Yastor Publications, 19th Edition. (in Persian)

Modiri, F. (2015). A study of marital quality of life and socio-economic factors affecting it. Family Research Quarterly, 14 (3), 363–382. (in Persian)

Mohammadikia, A., Melaeke, S. H. & Aghareb Parast, M. (2020). A comparative study of factors affecting youth political participation: Case study of students at Islamic Azad University of Khorasgan and Najafabad. Strategic Studies of Sport and Youth, 19 (48), 273–296. (in Persian)

Moltafet, H., Shojaei, H., & Kamalvand, H. (2021). Meta-analysis of studies on religiosity and political participation. Islam and Social Sciences Research Quarterly, 13 (25), 247–274. (in Persian) https://doi.org/10.30471/SOCI.2020.6011.1441

Muslim Ibn Hajjaj Nishapuri. (2014). Sahih Muslim (Persian translation, Vol. 3) (K. Ayoubinia, Trans.). Hosseini Asl Publications. (in Persian)

Naderi, A. (2017). Meta-analysis of political participation of Iranian students: Effective explanatory factors (objective, motivational, cultural, and institutional). Sociological Studies, 24 (1), 259–290. (in Persian) https://doi.org/10.22059/JSR.2017.63556

Niazi, M., Hassanzadeh, Z., Toranjipour, F. & Sakhai, A. (2020). Studies on the relationship between religiosity and political participation of Iranian citizens (2005–2015). Parliament and Strategy Quarterly, 27 (102), 213–239. (in Persian)

Norris, P. (2004). Young People and Political Activism: From the Politics of Loyalties to the Politics of Choice. Paper presented to the council of Europe Symposium, Young people and democratic institutions: From disillusionment to participation, Strasbourg, November 27–28.

O.'Neill (2014). Gender, Religion, Social Capital and Political Participation, Prepared for Delivery at the Annual Meeting of the American Political Science Association.

Oser, J. (2022). Protest as One Political Act in Individuals’ Participation Repertoires: Latent Class Analysis and Political Participant Types. American Behavioral Scientist, 66 (4), 510‌532. https://doi.org/10.1177/00027642211021633

Panahi, M. H. (2007). Sociology of women's political participation. Tehran: Allameh Tabataba’i University. (in Persian)

Putnam, R. D. (2000). Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community. New York: Simon & Schuster. https://doi.org/10.1145/358916.361990

Rahbarghazi, M. R., Emamjomezadeh, S. J., Nourbakhsh, S. & Khaki, M. (2016). The relationship between religiosity and two types of political culture: participatory and democratic. Strategic Studies of Basij Quarterly, 19 (71), 141–165. (in Persian) https://doi.org/20.1001.1.1735501.1395.19.71.6.3

Safdel, M. (2014). The relationship between Islamic religiosity and residents’ perception of socio-cultural consequences of tourism. M.A. Thesis, Allameh Tabataba’i University. (in Persian)

Sardarnia, K. (2011). The necessity of political participation of the third generation of youth in Iran: A critique of participatory organizations and a proposal for an effective model. Politics Quarterly, 41 (2), 179–195. (in Persian)

Seif Hashemi, F. S. & Rajaee Pour, S. (2004). The relationship between philosophical mentality and creativity among high school principals in Isfahan. Education Quarterly, 1 (77), 31–64. (in Persian)

Shariatmadari, A. (1998). Principles and philosophy of education. Tehran: Amir Kabir Publications. (in Persian)

Sloam, J. (2016). Diversity and Voice: The Political Participation of Young People in the European Union. The British Journal of Politics and International Relations 18 (3), 521–537. https://doi.org/10.1177/1369148116647176

Smith, F. G. (2003). Philosophical mentality in educational management (Bahrangi, Trans.). Tehran: Kamal-e Tarbiat Publications. (in Persian)

Smith, Philip (1965). What is Philosophy education? U.S.A. Mcmillan.

Soltani, I. (2008). Self-assessment and improvement tools in human resource management. Isfahan: Arkan Danesh Publications. (in Persian)

Spannring, R., G. Ogris, and W. Gaiser. (2008). Youth and Political Participation in Europe: Results of the Comparative Study of Euyoupart. Opladen: Verlag Barbara Budrich. https://doi.org/10.2307/j.ctvddzqzf

Stoker, G. (2006). Explaining Political Disenchantment: Finding Pathways to Democratic Renewal. The Political Quarterly 77 (2): 184–194. https://doi.org/10.1111/j.1467-923X.2006.00761.x

Van Deth, J. W. (2001). Studying Political Participation: Towards a Theory of Everything. Paper presented at the Joint Sessions of Workshops of the European Consortium for Political Research, Grenoble, April 6–11.

Verba, S., N. Nie & J. Kim. (1978). Participation and Political Equality: A Seven‌-Nation Comparison. London: Cambridge University Press.

Yadollahi-Far, M. J. (2013). The relationship between social factors, religious attitudes, and philosophical thinking (Case study: Students of Bu-Ali Sina University and Payam Noor University, Hamedan). M.A. Thesis, Bu-Ali Sina University, Hamedan. (in Persian)

Zolfaghari, A., Ashayeri, T., Jahanparvar, T. & Ragami, F. (2024). The effect of religious structure of society on the tendency toward political participation in the Islamic Republic of Iran. Political Science Research Biannual, 20 (1), 131–146. https://doi.org/10.30497/PKN.2024.244324.3050 (in Persian)