آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,499 |
| تعداد مقالات | 18,354 |
| تعداد مشاهده مقاله | 59,527,296 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 20,822,052 |
مطالعه محله محور سالمندپسندی به روش OWA سراسری (مطالعه موردی: شهر بجنورد) | ||
| فضای شهری و حیات اجتماعی | ||
| دوره 4، شماره 15، بهمن 1404، صفحه 38-20 اصل مقاله (1.17 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jprd.2025.64074.1142 | ||
| نویسندگان | ||
| فروغ خزاعی نژاد* 1؛ علی حسینقلی زاده2؛ علی حسینی3؛ حسن پارسی پور4 | ||
| 1استادیار و عضو هیات علمی دانشگاه کوثر بجنورد،ایران | ||
| 2دانش آموخته سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی، دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران،ایران | ||
| 3گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران | ||
| 4عضو هیات علمی دانشگاه کوثر بجنورد،ایران | ||
| چکیده | ||
| با افزایش جمعیت سالمندان لزوم متناسب سازی توسعه شهری با اولویت های سالمندان بمنظور مشارکت هرچه بیشتر این قشر بیش از گذشته مطرح می شود. برای دستیابی به یک شهر سالمندپسند، بررسی وضعیت موجود شهر و اطلاع رسانی آن به مدیران شهری جهت برنامه ریزی و تدوین خط مشی طراحی های آتی ضروری است. بدین منظور روش های مختلفی برای بررسی وضعیت موجود شهر وجود دارد که یکی از آنها روش OWA همراه باGIS است. در این پژوهش سالمندپسندی با بکارگیری 9 لایه از جمله: دسترسی ها به حمل و نقل عمومی، فضای سبز شهری، خدمات درمانی، کتابخانه های عمومی و مراکز ورزشی به همراه لایه های آلودگی هوا، ترافیک شهری، آلودگی صوتی و آلودگی حرارتی با روش OWA سراسری در محلات 49 گانه شهر بجنورد پرداخته شد. نتایج نشان داد توسعه شهر بجنورد از منظر سالمندپسندی شهری در همه جای آن بصورت یکسان نیست و بخش مرکزی با وجود بافت قدیمی تر، بهتر از بخش های جدید شهر می باشد. همچنین بخش مرکزی و شرقی شرایط بهتری نسبت به دیگر قسمتها دارد و بخش جنوبی بسیار نامناسب نشان داده شد. براین اساس محلات سیدجمال، سرداران و جاجرمی سه محله مطلوب و محله های دانشگاه، احمدآباد و ملکش براساس معیارهای نه گانه نامطلوب تشخیص داده شده اند. این نتایج با بازدید میدانی و تکمیل پرسشنامه به همراه پردازش داده ها به روش Copeland مطابقت بالایی دارد. لذا پیشنهاد می گردد ضمن تقویت همه محله های شهر، بخش جنوبی، جنوب غربی و جوب شرقی شهر از اولویت بیشتری برخوردار شود. | ||
تازه های تحقیق | ||
خروجی نقشه حاصل از OWA و بررسی تک تک این پارامترها به درک بهتر توزیع امکانات پیشین منجر خواهد شد. همچنین چشم انداز روشنی از مسیر پیش رو جهت رسیدن به اهداف برنامه ریزی شده را نمایان خواهد کرد. نتایج این مطالعه میتواند به ارزیابی سیاستها، رتبهبندی مکانها، تدوین استراتژیهای مدیریت و برنامهریزی شهری با دیدگاه سالمندپسندی شهری در منطقه مورد مطالعه منجر شود و درک و اولویتبندی مسائل برای برنامهریزان و مدیرانشهری را بهمنظور ارتقای کیفیتزندگی سالمندان تسهیل سازد. از طرفی به سیاستمداران و مدیران شهری در جهت اولویتبندی رسیدگی و رفع نیازهای محلههای مختلف با مدنظر قرار دادن سالمندپسندی شهری کمک کند. نکته قابل تامل دیگر وجود مناطق و شهرکهای جدید مسکونی است که با وجود طراحی در چند سال اخیر هیچگونه الویتی برای سالمندان قائل نشدند و محلههای قدیمیتر وضعیت به مراتب بهتری را برای سالمندان دارند. این پژوهش میتواند در کنار سایر پژوهشهای آتی، گامی هر چند کوچک در جهت رفع نیازهای این قشر از جامعه بردارد. بنابراین با توجه به اهمیت ارزیابی کیفیت زندگی شهری در سالهای اخیر و تأثیر مستقیم این ارزیابیها در برنامهریزی و طراحی شهرها و صنایع مختلف، بایستی دقت در کارشناسی تعیین وزن و انتخاب لایه صورت گیرد. پیشنهاد می گردد در مطالعات آتی از دیگر روش های تصمیم گیری چندمعیاره استفاده و نتایج با یکدیگر مقایسه شود. | ||
| کلیدواژهها | ||
| اوا؛ گوگل اینجین؛ محله محور؛ سالمندپسندی شهری | ||
| اصل مقاله | ||
|
با افزایش جمعیت سالمندان و گسترش روزافزون جمعیت شهرها، لزوم مناسبسازی توسعهشهری با اولویتهای سالمندان بهمنظور مشارکت هرچه بیشتر این قشر از جامعه بیش از گذشته مطرح میشود. برای دستیابی به شهر سالمندپسند، بررسی وضعیت موجود شهر و اطلاعرسانی آن به مدیرانشهری جهت برنامهریزی و تدوین خطمشی طراحیهای آتی ضروری است. بررسیها نشان میدهد روشهای مختلفی برای بررسی وضعیت موجود شهر وجود دارد که یکی از آنها استفاده از روشهای مکان-محور OWA همراه باGIS است. در این پژوهش سالمندپسندی با بکارگیری 9 لایه از جمله: دسترسی به حملو نقل عمومی، فضایسبز شهری، خدماتدرمانی، کتابخانههای عمومی و مراکز ورزشی به همراه لایههای آلودگی هوا، ترافیک شهری، آلودگیصوتی و آلودگیحرارتی با روش OWA سراسری در محلههای 49 گانه شهر بجنورد بررسی شد. نتایج نشان داد که توسعه شهر بجنورد از منظر سالمندپسندی شهری در همه جای شهر بصورت یکدست گسترش نیافته و بخش مرکزی با وجود بافت قدیمیتر، وضعیت مطلوبتری نسبت به بخشهای جدید شهر دارد. همچنین بخشمرکزی و شرقی آن شرایط بهتری نسبت به دیگر قسمتهای شهر داشته و بخش جنوبی بسیار نامناسب ارزیابی گردید. براین اساس محلههای سیدجمال، سرداران و جاجرمی سه محله مطلوب و محلههای دانشگاه، احمدآباد و ملکش براساس معیارهای نهگانه نامطلوب تشخیص داده شدند. این نتایج با بازدید میدانی و تکمیل پرسشنامه به همراه پردازش دادههای حاصل از آن به روش Copeland مطابقت بالایی دارد، لذا پیشنهاد میگردد ضمن تقویت همه محلههای شهر، بخشهای جنوبی، جنوبغربی و جنوبشرقی شهر با اولویت بیشتری مورد بررسی و توجه شهر دوستدار سالمند قرارگیرند. | ||
| مراجع | ||
|
نوروزیان، م. (1390). جمعیت سالمندان در ایران: یک نگرانی رو به رشد در نظام سلامت. مجله روانپزشکی و علوم رفتاری ایران، 6(2)، 1-6.
حسینقلی زاده، ا.، جلوخانی، م.، مهسا، ن.، و حاجیلو، ف. (1398). تحلیل فضایی و ارزیابی فضاهای شهری از منظر شهر دوستدار سالمند (منطقه مورد مطالعه: منطقه 6 تهران، ایران). تحقیقات برنامهریزی شهری جغرافیایی (GUPR)، 8(2)، 371-389.
نظم فر، ح.، شیرنیا پریجانی، ا.، فیروزجاه، س.، و حاتمی خانقاهی، ت. (1400). ارزیابی و سنجش تأثیرات زیستپذیری شهری بر تحقق شهر دوستدار سالمند (مطالعه موردی: شهر بابل). مجله مطالعات علوم محیطی، 7(2)، 5073-5081.
جلوخانی نیارکی، م.، حاجیلو، ف.، و سامانی، ن. ن. (1397). یک سیستم اطلاعات جغرافیایی مشارکت عمومی مبتنی بر وب برای ارزیابی دوستدار سالمند بودن شهرها: مطالعه موردی در تهران، ایران. شهرها، 95، 102471.
حسن زاده، ج.، اسدی لاری، م.، باغبانیان، ا.، قائم، ح.، کسانی، ا.، و رضائیان زاده، ا. (1395). ارتباط بین سرمایه اجتماعی، کیفیت زندگی مرتبط با سلامت و سلامت روان: یک رویکرد مدل سازی معادلات ساختاری. مجله پزشکی کرواسی، 57(1)، 58-65.
کمال، س. ح. م.، هارونی، گ. گ.، و باساخا، م. (1397). الگوی فضایی رفاه در تهران: شکاف شمال-جنوب. مجله پزشکی جمهوری اسلامی ایران، 33، 112.
میرعمادی، م.، بندری، ر.، هروی-کریمویی، م.، رژه، ن.، شریف نیا، ح.، و منتظری، ع. (1400). پرسشنامه کوتاه فارسی ادراکات پیری (APQ-P): یک مطالعه اعتبارسنجی. پیامدهای سلامت و کیفیت زندگی، 18(1)، 1-9.
وحیدنیا، م. ح.، آل شیخ، ع. ع.، و علیمحمدی، ع. (1387). انتخاب مکان بیمارستان با استفاده از AHP فازی و مشتقات آن. مجله مدیریت محیط زیست، 90(10)، 3048-3056.
کیاورز، م.، و جلوخانی-نیارکی، م. (1397). نقشهبرداری پتانسیل زمینگرمایی با استفاده از رویکرد میانگین وزنی مرتبشده مبتنی بر GIS: مطالعه موردی در استانهای آکیتا و ایواته ژاپن. ژئوترمیکس، 70، 295-304. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 406 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 64 |
||