دانشگاه تبریز
فهرست نشریات دارای اعتبار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)

 آمار

تعداد نشریات45
تعداد شماره‌ها1,499
تعداد مقالات18,351
تعداد مشاهده مقاله59,519,634
تعداد دریافت فایل اصل مقاله20,819,385
رحیمی, لیلا, جباری, جعفر, عباسی, ابراهیم خلیل. (1404). ارزیابی طراحی محیطی برای کاهش جرائم با رویکرد روشنایی معابر (مطالعه موردی: فازهای 1 و 3 شهر جدید سهند تبریز). سامانه مدیریت نشریات علمی, 4(12), 1-18. doi: 10.22034/jprd.2025.57713.1057
لیلا رحیمی; جعفر جباری; ابراهیم خلیل عباسی. "ارزیابی طراحی محیطی برای کاهش جرائم با رویکرد روشنایی معابر (مطالعه موردی: فازهای 1 و 3 شهر جدید سهند تبریز)". سامانه مدیریت نشریات علمی, 4, 12, 1404, 1-18. doi: 10.22034/jprd.2025.57713.1057
رحیمی, لیلا, جباری, جعفر, عباسی, ابراهیم خلیل. (1404). 'ارزیابی طراحی محیطی برای کاهش جرائم با رویکرد روشنایی معابر (مطالعه موردی: فازهای 1 و 3 شهر جدید سهند تبریز)', سامانه مدیریت نشریات علمی, 4(12), pp. 1-18. doi: 10.22034/jprd.2025.57713.1057
رحیمی, لیلا, جباری, جعفر, عباسی, ابراهیم خلیل. ارزیابی طراحی محیطی برای کاهش جرائم با رویکرد روشنایی معابر (مطالعه موردی: فازهای 1 و 3 شهر جدید سهند تبریز). سامانه مدیریت نشریات علمی, 1404; 4(12): 1-18. doi: 10.22034/jprd.2025.57713.1057

ارزیابی طراحی محیطی برای کاهش جرائم با رویکرد روشنایی معابر (مطالعه موردی: فازهای 1 و 3 شهر جدید سهند تبریز)

فضای شهری و حیات اجتماعی
مقاله 1، دوره 4، شماره 12، اردیبهشت 1404، صفحه 1-18    اصل مقاله (5.99 M)
نوع مقاله: مقاله علمی و پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jprd.2025.57713.1057
نویسندگان
لیلا رحیمی* 1؛ جعفر جباری2؛ ابراهیم خلیل عباسی3
1دانشیار دانشگاه تبریز،تبریز،ایران
2کارشناس ارشددانشگاه تبریز،تبریز،ایران
3استادیاردانشگاه فرهنگیان تهران،تهران،ایران
چکیده
امروزه ازدیاد جمعیت، باعث معضلات کثیری هم‌چون جرائم مختلف، فقدان ایمنی و امنیت، بروز بحران کیفیت و ... شده-است که این امر توجه برنامه‌ریزان و طراحان شهری را به موضوع نورپردازی به عنوان یکی از عناصر مهم بهبود کیفیت محیط شهری جلب کرده است. پژوهش حاضر با توجه به اهمیت این موضوع و ارتباط آن با رویکرد پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی2، به منظور افزایش نظارت طبیعی، تشخیص چهره افراد، نورپردازی مناسب معابر و در نتیجه‌ی آن تقلیل معضلاتی چون عدم امنیت می‌پردازد.

هدف از پژوهش حاضر ارزیابی، مقایسه و ارائه راه‌حل‌هایی در جهت پیشگیری از جرم و افزایش امنیت با به‌کارگیری مناسب منابع نور در شهرهای جدید است. برای نیل به این هدف، وضعیت کنونی فاز 1و 3 شهر جدید سهند از طریق مطالعات میدانی و اطلاعات جمع‌آوری شده و با استفاده از نرم‌افزار شبیه‌سازی حرفه‌ای رلوکس نسخه 2017 و با در نظر داشتن استانداردهای ملی و بین‌المللی نورپردازی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج به‌دست ‌آمده نشان‌گر عدم نورپردازی مناسب در محدوده فاز 3 و فقدان تناسب آن با استانداردهای بین‌المللی است. این مهم در فاز 1 شهر جدید سهند، مطابق با استانداردها بوده و از میزان جرائم پایینی برخوردار است. در نتیجه، در تحقیق حاضر، پیشنهادهایی برای محدوده فاز3 ارائه شده که شامل افزایش منابع نور معابر، تعبیه منابع نور در مقیاس انسانی، افزایش میانگین شدت روشنایی افقی و عمودی و توجه به مکان‌های مهم محدوده از جمله ورودی اصلی و کاربری‌های تجاری هستند.

تازه های تحقیق

پژوهش حاضر با توجه به وجود مشکلات عدم امنیت و بروز جرم به ویژه در شهرهای جدید ایران، به ارزیابی طراحی وضع موجود با رویکرد روشنایی معابر، تجزیه و تحلیل و ارائه راه­کارها و مقایسه دو فاز 1 (آمار جرم پایین) و 3 (آمار جرم بالا) در شهر جدید سهند پرداخته است. با توجه به ضعف­های موجود در شهرهای جدید، بهبود روشنایی معابر اقدام مهمی برای به­وجود آوردن احساس امنیت در مردم است، این امر باعث ایجاد شرایطی برای بهبود نظارت طبیعی و تشخیص چهره افراد با به­کارگیری روشنایی و نورپردازی مناسب معابر مطابق با اصول سپتد می­شود. با شبیه­سازی نورپردازی فازهای 1 و 3 با نرم­افزار حرفه­ای رلوکس و مقایسه آن با استانداردهای مللی و بین­المللی مشخص شد، فاز 1 که در آن آمار جرم و جنایت نسبت به کل شهر پایین است، دارای نورپردازی مناسبی بوده و استانداردهای بین­المللی در آن رعایت شده ­است. اما فاز 3 از لحاظ روشنایی دارای کمبود بوده و قسمت اعظمی از آن فاقد نور مناسب در شب و در نتیجه عدم دیدپذیری، نظارت و تشخیص چهره افراد است. با افزایش تعداد منابع نور، افزودن منابع نور در مقیاس انسانی و توجه به مکان نورپردازی و شبیه­سازی طراحی مجدد آن بر اساس آلترناتیوهای پیشنهادی، مشاهده شد که نورپردازی و روشنایی محدوده با استانداردهای بین­­المللی مطابقت دارد و به کیفیت آن افزوده شده است، به طریقی که در محدوده فاز 3 با متوسط عرض خیابان­ها و معابر 10متر ، میانگین شدت روشنایی افقی از 3 لوکس به 8 لوکس، حداقل روشنایی عمودی در جهت دیدن چهره افراد از صفر به 1.6 لوکس و حداقل روشنایی نیم­استوانه­ای از صفر به 1.8 لوکس افزایش پیدا کرده؛ شدت خیرگی در محدوده فاز 3 که بیش از استاندارد جهانی و معادل 76511 بود، به 47790 کاهش پیدا می­کند که با استانداردهای جهانی همخوانی دارد. در نتیجه­ ارتقاء کیفیت و کمیت نورپردازی و روشنایی معابر محدوده فاز 3، فرضیه پژوهش که کاهش جرم و جنایت و افزایش ایمنی و امنیت بود، به دلیل نظارت و دیدپذیری بالا به اثبات می­رسد. اذعان این نکته ضروری است که براساس پژوهش حاضر و پژوهش­های پیشین، نورپردازی به عنوان یکی از عناصر سپتد، معیاری مهم در جهت کاستن از جرم و جنایت و افزایش حس ایمنی و امنیت بوده و به سرزنده بودن فضاهای شهری می­انجامد، پژوهش حاضر جزء اولین موردی است که در کشور ایران و در کلانشهر تبریز با درنظرگیری رویکرد سپتد و عنصر مهم آن- نورپردازی- با استفاده از نرم افزار شبیه­سازی رلوکس با هدف ارزیابی، تحلیل و بازطراحی و شبیه­سازی به شیوه قیاسی بر اساس استانداردهای ملی و جهانی انجام می­گردد. 

کلیدواژه‌ها
پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی(سپتد)؛ روشنایی؛ جرم؛ روشنایی معابر
اصل مقاله

امروزه ازدیاد جمعیت، باعث معضلات کثیری هم­چون جرائم مختلف، فقدان ایمنی و امنیت، بروز بحران کیفیت و ... شده­است که این امر توجه برنامه­ریزان و طراحان شهری را به موضوع نورپردازی به عنوان یکی از عناصر مهم بهبود کیفیت محیط شهری جلب کرده است. پژوهش حاضر با توجه به اهمیت این موضوع و ارتباط آن با رویکرد پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی[1]، به منظور افزایش نظارت طبیعی، تشخیص چهره افراد، نورپردازی مناسب معابر و در نتیجه­ی آن تقلیل معضلاتی چون عدم امنیت می­پردازد. هدف از پژوهش حاضر ارزیابی، مقایسه و ارائه راه­حل­هایی در جهت پیشگیری از جرم و افزایش امنیت با به­کارگیری مناسب منابع نور در شهرهای جدید است. برای نیل به این هدف، وضعیت کنونی فاز 1و 3 شهر جدید سهند از طریق مطالعات میدانی و اطلاعات جمع­آوری شده و با استفاده از نرم­افزار شبیه­سازی حرفه­ای رلوکس[2] نسخه 2017 و با در نظر داشتن استانداردهای ملی و بین­المللی نورپردازی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج به­دست ­آمده نشان­گر عدم نورپردازی مناسب در محدوده فاز 3 و فقدان تناسب آن با استانداردهای بین­المللی است. این مهم در فاز 1 شهر جدید سهند، مطابق با استانداردها بوده و از میزان جرائم پایینی برخوردار است. در نتیجه، در تحقیق حاضر، پیشنهادهایی برای محدوده فاز3 ارائه شده که شامل افزایش منابع نور معابر، تعبیه منابع نور در مقیاس انسانی، افزایش میانگین شدت روشنایی افقی و عمودی و توجه به مکان­های مهم محدوده از جمله ورودی اصلی و کاربری­های تجاری هستند.

کلمات کلیدی: پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی(سپتد)، روشنایی، جرم، روشنایی معابر

مراجع
  • انجمن شهرسازی امریکا. (1386). مکان­ها و مکان­سازی (استانداردهای برنامه­ریزی و طراحی شهری انجمن شهرسازی امریکا). مترجم: گیتی اعتماد، مصطفی بهزادفر، ساسان صالحی میلانی، انتشارات آذرخش. جلد چهارم. ص 372.
  • پاکزاد جهانشاه؛ مجتبی زاده عاطفه؛ احمدیان رضا. (1393). بررسی آیتم های محتوایی در تهیه ی طرح جامع نورپردازی شهری، فصلنامه معماری و شهرسازی آرمانشهر، 8: 132-121.
  • پورجعفر محمد؛ محمودی نژاد هادی؛ رفیعیان مجتبی؛ انصاری مجتبی. (1387). ارتقاء امنیت محیطی و کاهش جرائم شهری با تأکید بر رویکرد P.T.E.D، نشریه بین­المللی علوم مهندسی دانشگاه علم و صنعت ایران، ویژه نامه مهندسی معماری و شهرسازی، 19(6): 82-73.
  • پورجعفر محمد؛ منتظرالحجه مهدی؛ رنجبر احسان؛ کبیری رضا. (1391). بررسی روند توسعه فیزیکی شهر جدید سهند و تعیین محدوده­های مناسب به منظور توسعه آتی آن، مطالعات و پژوهش­های شهری و منطقه­ای، 4(13): 81-94.
  • شرکت مهندسین مشاور سبزاندیش پایش (ساپ). (1394). بازنگری طرح جامع شهر جدید سهند، شرکت عمران شهر جدید سهند، جلد دوم و سوم.
  • صالحی اسماعیل. (1390). برنامه ریزی و طراحی محیطی امنیت در محیط زیست شهری. پژوهشکده فرهنگ و هنر. جهاد دانشگاهی و شهرداری کرمان و سازمان شهرداری­ها و دهیاریهای کشور.
  • مدنی پور علی. ( 1387). طراحی فضای شهری. ترجمه فرهاد مرتضایی، تهران: انتشارات پردازش و برنامه ریزی شهری.
  • مشکینی ابوالفضل؛ سلیمانی محمد؛ عزیزی حسین؛ زارع پیشه نرگس. (1392). ارزیابی میزان تحقق­پذیری اهداف شهرهای جدید در ایران (مطالعه موردی: شهر جدید صدرا)، فصلنامه مطالعات برنامه­ریزی شهری، 1(1): 41-29.
  • نوری احسان؛ حریزی مهدی؛ فتحی بهروز. (1394). نورپردازی به روش هوش مصنوعی، فصلنامه پژوهش در علوم، مهندسی و فناوری، 1(1): 56-47.
  • ARUP, (2015), Cities alive: Rethinking the shades of night, Retrieved 22.08.16, from https://www.arup.com/insights/cities-alive-rethinking-the-shades-of-night/.
  • Boomsma, C., Steg, L., (2014), The effect of information and values on acceptability of reduced street lighting, Journal of Environmental Psychology, 39, 22–31.
  • City of Virginia Beach, (2000), Crime Prevention Through Environmental Design: General Guidelines for Designing Safer Communities, Virginia Beach, Virginia: City of Virginia Beach CPTED Committee, Retrieved 22.08.16, from https://www.vbgov.com/government/departments/planning/areaplans/Documents/Citywide/Cpted.pdf.
  • Cozens, P.M., Saville, G., Hillier, D., (2005), Crime prevention through environmental design (CPTED): A review and modern bibliography, Property Management, 23(5), 328–356.
  • Cozens, P., Love, T., (2015), A review and current status of crime prevention through environmental design, Journal of Planning Literature, 30(4), 393–412.
  • Crayk, S., (2012), How Effective is the Utilization of Increased Street Lighting as a Situational Crime Prevention Method?, Sheffield Hallam University, 1-46.
  • Crime Prevention Victoria, (2005), Safer Design Guidelines for Victoria, Retrieved 22.08.16, from http://www.dtpli.vic.gov.au/ data/assets/pdf file/0004/231619/Safer Design Guidelines.pdf.
  • Crowe, T., (2000), Crime Prevention Through Environmental Design: Applications of Architectural Design and Space Management Concepts, 2nd Edition, Butterworth-Heinemann, Oxford, P220.
  • Durham City and County Private Sector Taskforce, (2004), Crime Prevention Through Environmental Design: Durham Guide to Creating a Safer Community, Retrieved 22.08.16, from http://www.pac2durham.org/resources/cpted manual.pdf,
  • Ekblom, P., (2011), Deconstructing CPTED and reconstructing it for practice: Knowledge management and research, European Journal on Criminal Policy and Research, 17, 7–28.
  • European Commission Directorate-General Justice Freedom and Security, (2007), Planning Urban Design and Management for Crime Prevention Handbook, Retrieved 22.08.16, from http://efus.eu/files/fileadmin/efus/pdf/CENFISU2008.pdf, P23.
  • ICA, (2003), Discussion Paper of Possible Futures for The International CPTED Association, https://www.cpted.net/White-Papers.
  • Jacobs, J., (1961), The Death and Life of Great American Cities, London, UK: Jonathon Cope, P215.
  • Jeffery, C.R., (1971), Crime Prevention Through Environmental Design, Beverly Hills, CA: Sage, P163.
  • Kim, D., Park, S., (2017), Improving community street lighting using CPTED: A case study of three communities in Korea, Sustainable cities and society, 28, 233-241.
  • Korea Agency for Technology and Standards, (2012), Crime Prevention Through Environmental Design: Fundamentals, Retrieved 22.08.16, from http://www.kssn.net/STDKS/KS DETAIL.ASP?K1=A&K2=8800&K3=2.
  • Kyttä, M., Kuoppa, J., Hirvonen, J., Ahmadi, E., Tzoulas, T., (2014), Perceived safety and the retrofit neighborhood: A location-based approach, Urban Design International, 19, 311–328.
  • Loewen, L.J., Steel, G.D., Suedfeld, P., (1993), Perceived safety from crime in the urban environment, Journal of Environmental Psychology, 13, 323–331.
  • Ministry of Justice, (2005), National Guidelines for Crime Prevention Through Environmental Design in New Zealand, Part I: Seven Qualities of Safer Places, Retrieved 22.08.16, from http://www.mfe.govt.nz/publications/towns-and-cities/national-guidelines-crime-prevention-through-environmental-design-new
  • National Crime Prevention Council (U.S.), (1997), Designing Safer Communities; CPTED Handbook, NCPC (U.S.), Washington D.C., P35.
  • Newman, O., (1972), Defensible Space: Crime Prevention Through Environmental Design, New York, NA: Macmillan, P76.
  • Painter, K., (1994), The impact of street lighting on crime fear and pedestrian use, Security Journal, 5, 116-124.
  • Painter, K., (1996), Street Lighting, Crime and Fear of Crime: A Summary of Research, In: T. Bennett (ed.), Preventing Crime and Disorder, Cambridge, UK: Institute of Criminology.
  • Painter, K., Farrington, D.P., (1997), The Crime Reducing Effect of Improved Street Lighting: The Dudley Project, In: R.V. Clarke (ed.), Situational Crime Prevention: Successful Case Studies (2nd ed.), Guilderland, NY: Harrow and Heston, 209-226.
  • Painter, K.A., Farrington, D.P., (2001), The financial benefits of improved street lighting based on crime reduction, Lighting Research and Technology, 33(1), 3–12.
  • Painter, K., Farrington, D.P., (2002), Street lighting and crime: diffusion of benefits in the stoke-on-trent project, 10, 77-122.
  • Pakzad, J., Souri, E., (2012), Urban Places Lighting Guidelines, Tehran: Armanshahr, P120.
  • Petrella, L., (2004), Urban Space and Security Policies: Between Inclusion and Privitilization; UN Habitat, WUF, Barcelona, Spain.
  • Queensland Government, (2007), Crime Prevention Through Environmental Design: Guidelines for Queensland, Part B: Implementation guide, Retrieved 22.08.16, from https://www.police.qld.gov.au/programs/cscp/safetyPublic/­Documents/CPTEDPartB.pdf.
  • Van Bommel, W., (2014), Road Lighting: Fundamentals, Technology and Application, Springer, 100-101.
  • Welsh, B.C., Farrington D.P., (2007), Improved Street Lighting and Crime Prevention, A Systematic Review, Stockholm, Sweden: National Council for Crime Prevention, P25.
  • Western Australian Planning Commission, (2006), Designing Out Crime Planning Guidelines, http://www.wapc.wa.gov.au.
  • Western Australian Planning Commission, (2009), Reducing Crime and Anti-Social Behavior in Pedestrian Access Ways Planning Guidelines, planning.wa.gov.au.
  • Wood, E., (1964), Social-welfare planning, The ANNALS of the American Academy of Political and Social Science, 352(1), 119-128.
  • NICP.net.
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 368
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 306


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب