دانشگاه تبریز
فهرست نشریات دارای اعتبار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)

 آمار

تعداد نشریات45
تعداد شماره‌ها1,499
تعداد مقالات18,351
تعداد مشاهده مقاله59,521,722
تعداد دریافت فایل اصل مقاله20,819,575
جوانبخت, سپهر, مسعودیان, مصطفی. (1403). بررسیِ میزان توجه به شئون معصوم(ع) در تقنین احکام باب قصاص قانون مجازات اسلامی و سنجش کارآمدی آن. سامانه مدیریت نشریات علمی, 4(4), 19-34. doi: 10.22034/nrr.2025.64410.1394
سپهر جوانبخت; مصطفی مسعودیان. "بررسیِ میزان توجه به شئون معصوم(ع) در تقنین احکام باب قصاص قانون مجازات اسلامی و سنجش کارآمدی آن". سامانه مدیریت نشریات علمی, 4, 4, 1403, 19-34. doi: 10.22034/nrr.2025.64410.1394
جوانبخت, سپهر, مسعودیان, مصطفی. (1403). 'بررسیِ میزان توجه به شئون معصوم(ع) در تقنین احکام باب قصاص قانون مجازات اسلامی و سنجش کارآمدی آن', سامانه مدیریت نشریات علمی, 4(4), pp. 19-34. doi: 10.22034/nrr.2025.64410.1394
جوانبخت, سپهر, مسعودیان, مصطفی. بررسیِ میزان توجه به شئون معصوم(ع) در تقنین احکام باب قصاص قانون مجازات اسلامی و سنجش کارآمدی آن. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1403; 4(4): 19-34. doi: 10.22034/nrr.2025.64410.1394

بررسیِ میزان توجه به شئون معصوم(ع) در تقنین احکام باب قصاص قانون مجازات اسلامی و سنجش کارآمدی آن

دین پژوهی و کارآمدی
مقاله 2، دوره 4، شماره 4 - شماره پیاپی 14، اسفند 1403، صفحه 19-34    اصل مقاله (704.6 K)
نوع مقاله: پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/nrr.2025.64410.1394
نویسندگان
سپهر جوانبخت1؛ مصطفی مسعودیان* 2
1کارشناس ارشد فقه و حقوق جزا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران
2استادیار گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران
چکیده
مطابق با اصل (4) قانون اساسی کلیه قوانین و مقررات باید براساس احکام اسلامی باشد. نظر به اینکه منبع استنباط بسیاری از احکام اسلامی، روایات منقول از امامان معصوم(علیهم‌السلام) است، یکی از الزامات قانون‌گذاری کارآمد توجه به جایگاه و منصب امام در بیان حدیث است؛ چه آنکه گاهی امام در جایگاه قاضی، گاهی به‌عنوان زعیم و حاکم جامعه اسلامی و در اکثر موارد در جایگاه یک مبلغ، به بیان احکام الهی پرداخته است. بدیهی است، در صورتی که قانون‌گذار با روایتی که ماهیت قضایی یا حکومتی دارد مواجه‌ی الهی و ابدی داشته باشد، ممکن است قانون در مقام اجرا فاقد کارآمدی لازم باشد و حتی زمینه‌ی سوء‌استفاده مجرمین حرفه‌ای را فراهم آورد. این پژوهش به روش توصیفی و تحلیلی سعی داشته با تفکیک روایات الهی، قضایی و حکومتی در باب قصاص میزان توجه متولیان قانون‌گذاری به جایگاه و منصب امام در این باب را بررسی و تحلیل کند. بررسی باب قصاص در قوانین کیفری مصوب 1361 و 1370 نشان می‌دهد قانون‌گذار در برخی موارد تفکیک دقیقی از روایات الهی، قضایی و حکومتی انجام نداده است. همین امر در برخی موارد جرم‌زا بودن قانون‌ را به‌دنبال داشته است. گرچه با تصویب قانون مجازات اسلامی در سال 1392 توجه بیشتری به منصب و جایگاه امام در صدور احکام شده است، لیکن بازنگری در این قانون در خصوص قتل به عادت اهل ذمه توسط مسلمانان ضروری می‌نماید.
کلیدواژه‌ها
قانون‌گذاری؛ کارآمدی؛ مناصب امام معصوم؛ روایت؛ قصاص
مراجع
  • قرآن کریم
  • آخوندی، محمود، 1384، آیین دادرسی کیفری، تهران، انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
  • ابن ابی الحدید، عبدالحمید، بی­تا، شرح نهج البلاغه، جلد20، قم، مکتبة آیة الله العظمی المرعشی النجفی(ره)
  • ابن بابویه، حمد بن على‌، 1413، من لا یحضره الفقیه‌، جلد 3، قم، دفتر انتشارات اسلامى وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‌
  • احمدی موحد، اصغر، 1387، اجرای احکام کیفری، تهران، نشر میزان.
  • بجنوردی، حسن، 1377 ه.ش، القواعد الفقهیة، جلد 1، قم، نشر الهادی
  • جبعی عاملی (شهید ثانی)، زین الدین بن علی، بی­تا، مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام، جلد 14، قم، مؤسسه المعارف الاسلامیة
  • حرعاملی، محمد، 1414 ه.ق، وسائل الشیعة، بیروت، مؤسسة آل البیت لاحیاء التراث
  • حلّى، علامه، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی،1420، تحریر الأحکام الشرعیة على مذهب الإمامیه، قم، مؤسسه امام صادق چاپ اول.
  • سیفی مازندرانی،‌ علی‌اکبر، 1398، درس خارج فقه مورخ 2/9/1398، قابل دسترسی در سایت مدرسه فقاهت.
  • سیوری، مقداد بن عبدالله، 1361، نضد القواعد الفقیه علی مذهب الامامیة، ج1، قم، کتابخانه عمومی آیت الله مرعشی نجفی، چاپ اول.
  • طباطبایی حکیم، سید محمد سعید، 1427ه.ق، مسائل معاصرة فى فقه القضاء، جلد 1،نجف اشرف، دار الهلال
  • طوسی، محمدبن حسن (شیخ طوسی)، 1400، النهایه فی مجرد الفقه و الفتاوی، ‌بیروت: دارالکتب العربی.
  • عاملی، جمال الدین محمد (شهید اول)، بی‌تا، القواعد و الفوائد، ج1، مکتبه المفید، قم.
  • مجلسی، محمد باقر، 1403 ه.ق، بحار الانوار، جلد 6، قم، مؤسسة الوفاء
  • محقق حلی، نجم الدین، 1408، شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام‌، ج4، قم، مؤسسه اسماعیلیان‌، چاپ دوم
  • مکارم شیرازی، ناصر، 1370 ه.ش، القواعد الفقهیة، جلد 2، قم، مدرسه الامام على بن ابى طالب (علیه السلام)
  • موسوی خمینی، سید روح الله، 1386، صحیفه امام، ج 20، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره).
  • موسوی خمینی، سید روح الله، 1414 ه.ق، بدائع الدرر فی قاعدة نفی الضرر، جلد 1، قم، مؤسّسة تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره)
  • موسوی خمینی، سید روح الله، 1390، تحریر الوسیلة، جلد 2، قم، مؤسسة مطبوعاتی إسماعیلیان
  • موسوى خویى، سید ابو القاسم، 1422 ه‍ ق، مبانی تکملة المنهاج، قم، مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی چاپ اول.
  • مؤمن قمّى، محمد، 1422 ه‍ ق، مبانی تحریر الوسیلة باب القضاء و الشهادات، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینى قدس سره، چاپ اول.
  • النجفی جواهری، الشیخ محمد حسن، 1362ه.ش، جواهر الکلام، جلد 41، بیروت، دار إحیاء التراث العربی
آمار
تعداد مشاهده مقاله: 271
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 182


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب