| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,530 |
| تعداد مقالات | 18,634 |
| تعداد مشاهده مقاله | 61,229,723 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 22,019,810 |
بررسی تفکیک فضایی گروه های شغلی در ساختار فضایی کلان شهر تبریز | ||
| فضای شهری و حیات اجتماعی | ||
| دوره 3، شماره 11، بهمن 1403، صفحه 59-44 اصل مقاله (1.07 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jprd.2025.63987.1146 | ||
| نویسندگان | ||
| سیما پیری1؛ اکبر اصغری زمانی* 2؛ شهریور روستایی3 | ||
| 1دانشجوی دکتری تخصصی جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| 2استاد گروه برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| 3استاد گروه برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران. | ||
| چکیده | ||
| پدیده تفکیک همراه با رشد سریع شهرنشینی به یک مسئله اصلی برای پایداری کلان شهرها تبدیل شده است. با افزایش نقش صنعت، تکنولوژی و دانش، تقسیم کار بیشتری در کلان شهر تبریز صورت گرفته و تفکیک در ساختار فضایی کلان شهر تبریز بیشتر نمایان گشته است. هدف تحقیق بررسی شدت تفکیک فضایی-اقتصادی گروه های شغلی به عنوان معرف مولفه درآمد و نحوه توزیع طبقات شغلی در ساختار فضایی کلان شهر تبریز در سال 1390 براساس رهیافت ریخت شناسانه است. روش تحقیق کمی، از نظر هدف توصیفی محور و از نظر نوع، کاربردی است. براساس داده های سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1390 ، داده های شغلی در سطح بلوک های آماری در دو حالت فضایی و ساختاری مورد تحلیل قرار گرفته اند. بعد ساختاری (غیرفضایی) جهت سنجش شدت تفکیک گروه های شغلی از طریق چهار شاخص تک گروهی کلاسیک تفکیک و سه شاخص محلی، بعد فضایی جهت تحلیل نحوه توزیع فضایی گروه های شغلی در سطح کلان شهر تبریز از روش تراکم هسته ای کرنل استفاده شده است. نتایج حاکی از تفکیک متوسط به پائین گروه های شغلی بالا و پائین براساس شاخص های کلاسیک است. در حالی که طبقه شغلی متوسط تفکیک متوسط به بالا (0/60) را نشان می دهد. با توجه به نتایج موران ساختار فضایی طبقات شغلی در کلان شهر تبریز خوشه ای زیاد می باشد. الگوی فضایی با توجه به نتایج تراکم هسته ای کرنل برای طبقه شغلی بالا چندمرکزی پراکنده، طبقه شغلی متوسط چندمرکزی و طبقه شغلی پائین الگوی شبه حلقوی و پیوسته دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تفکیک فضایی؛ ساختار فضایی؛ گروه های شغلی؛ کلان شهر تبریز | ||
| مراجع | ||
|
افروغ، عماد، (1376)، فضا و نابرابری اجتماعی: مطالعه جدایی گزینی فضایی و تمرکز فقر در محله های مسکونی تهران، دانشگاه تربیت مدرس، تهران باتلر، کریس (1399)، آنری لوفور: سیاست فضایی، زندگی روزمره و حق به شهر، ترجمه نریمان جهانزاد، انتشارات همشهری، تهران پورجعفر. محمدرضا، رفیعیان. مجتبی، قضائی. محمد (1397)، بررسی عوامل موثر در عدم شکل گیری جوامع مختلط در شهرهای ایران: تحلیل محتوا، دو فصلنامه جغرافیای اجتماعی شهری، 6(2)، صص 87-108. https://doi.org/10.22103/JUSG.2019.1993 جلیلی صدرآبادی. سمانه، هاشمی، سید ضیاء (1399)، سیر تحول مفهوم جدایی گزینی در آراء اندیشمندان، معماری و شهرسازی، آرمان شهر، شماره 32، پاییز، صص 283-299 رفیعیان، مجتبی، زاهد، نفیسه (1399)، سنجش جدایی گزینی فضایی شهر قم و ارتباط آن با ساختار فضایی شهر، آمایش جغرافیایی فضا، سال 10، شماره 35، بهار، صص 217-238 سرشماری عمومی نفوس و مسکن، 1390-1395، مرکز آمار ایران شکوئی، حسین (1394)، اندیشه های نودر فلسفه جغرافیا-جلد اول، موسسه جغرافیایی و کارتوگرافی گیتاشناسی، تهران شیخ زاده، حسین (1398)، اقتصاد سیاسی نفت و تاثیر آن بر توسعه اجتماعی ایران، فصلنامه پژوهش های روابط بین المللی، دوره 9، شماره 1، شماره پیاپی 31، بهار، صص 243- 280 طرح توسعه و عمران شهر تبریز (1395)، بررسی و شناخت شهر، جلد اول، مهندسان مشاور نقش محیط ظهیرنژاد، عارف (1395)، «بررسی و تحلیل تاثیر جدایی گزینی فضایی- اجتماعی بر ساختار فضایی منطقه کلان شهری تهران»، پایان نامه دوره کارشناسی ارشد، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس قلعه نویی، محمود، ثابت، سارا (1398)، تحلیل عوامل جدایی گزینی اجتماعی-فضایی در شهر اصفهان، مجله جغرافیا و توسعه فضای شهری، سال ششم، شماره 2، شماره پیاپی 11و https://doi.org/10.22067/gusd.v6i2.69168 لطفی، سهند، قضائی، محمد (1398)، بررسی نقش جدایی گزینی در شکل گیری بافت های محنت زده شهری نمونه موردی: قاسم آباد مشهد، جغرافیا و توسعه، شماره 54، بهار، صص 15-36 محمدپور، احمد (1389)، روش در روش؛ درباره ساخت معرفت در علوم انسانی، نشر جامعه شناسان، چاپ دوم، آذرماه، تهران مک ناب، دیوید ای (1390)، روش های تحقیق کمی و کیفی مدیریت دولتی و سازمان های غیرانتفاعی، مترجمین؛ رضا واعظی، محمد صادق آزمندیان، نشر صفّار-اشراقی، پائیز، تهران Apparicio, P., J.C. Martori, A.L. Pearson, E. Fournier & D. Apparicio (2014), An Open source Software for Calculating Indices of Urban Residential Segregation. Social Science and Computer Review 32, pp. 117–128 Bailey, Nick. Wouter P.C. van Gent and Sako Musterd. (2017). Remaking Urban Segregation: Processes of Income Sorting and Neighbourhood Change. Population, Space and Place, 23: 3. Published online in Wiley Online Library G, Burgers. J, Kempen. R. V (1998), On the Social Signifance of Spatial Location: Spatial Segregation and Social Inclussion, Neth. J. of Housing and the Built Environment, Vol.13, No. 1, pp 83- 95 Bruce Newbold K. (2021) The Urban Geography of Segregation. In: Kourtit K., Newbold B., Nijkamp P., Partridge M. (eds) The Economic Geography of Cross-Border Migration. Footprints of Regional Science. Springer, Cham. https://doi.org/10.1007/978-3-030-48291-6_13 Crisci, M.; Santurro, M. (2023) Micro-Segregation of Ethnic Minorities in Rome: Highlighting Specificities of National Groups in Micro-Segregated Areas. Land 12, 1870. https://doi.org/10.3390/ land12101870 Cruz-Sandoval, M, Roca, E, Ortego, M.I (2020), Compositional Data Analysis Approach in the Measurement of Social-Spatial Segregation: Towards a Sustainable and Inclusive City, Sustainability, 12, 4293, https://doi.org/10.3390/su12104293 Dadashpoor. H, Keshavarzi. Sh, (2024), Defining Urban Segregation: A Qualitative Meta-Synthesis, Cities, 149, https://doi.org/10.1016/j.cities.2024.104947 F. Feitosa, G. Camara, A.M.V. Monterio, T. Koschitzki and M.P.S. Silva,(2007), Global and Local Spatial Indices of Urban Segregation, International Journal of Geographical Information Science, Vol.21, No. 3, 299-323 Ch, (2023), New Tools for Monitoring Urban Sustainability-Challenges and Opportunities for Cities in the 2020s, Faculty of Spatial Planning at the Technical University of Dortmund Gascht, F. & Gallo, J., (2005). The Spatial Dimension of Segregation: A Case Study in Four French Urban Areas 1990-1999. Vienna, European Regional Science Association Giddens, A. (1981), A Contemporary Critique of Historical Materialism, London and Basingstoke: MacMillan Jurgen, F. (1998) Social Inequality, Segregation and Urban Conflict, the Case of Hamburg, Urban Segregation and The Welfare State. London ve New York, Routledge Linares, S, Andrea Mikkelsen, C, Angel Velazquez, G, Pablo Celemin, J (2016), Spatial Segregation and Quality of Life: Empirical Analysis of Medium-Sized Cities of Buenos Aires Province, Indicator of Quality of life in Latin America, Social Indicators Research series 62, https://doi.org/10.1007/978-3-319-28842-0-8 Macy, M.W., and Rijt, A.V.D. (2006), Ethnic Preferences and Residential Segregation: Theoretical Explorations Beyond Detroit, Mathematical Sociology, No.30: 275–288 S, Gentile, M. (2023), A Window into the European City: Exploring Socioeconomic Residential Segregation in Urban Poland, Tijdschrift voor Economische en Sociale Geografie, Vol. 0, No. 0, pp. 1–15 , https://doi.org/10.1111/tesg.12559 S, Musterd. S, Van Ham. M, Tammaru. T (2016), Inequality and Rising Levels of Socio-Economic Segregation: Lessons from a Pan-European Comparative Study, pp. 349- 382. Chapter 15 of Socio-Economic Segregation in European Capital Cities: East Meets West, https://doi.org/10.4324/9781315758879 Massey, D.S. and Denton, N.A. (1988). The dimensions of residential segregation. Social Forces 67(3): 281-315 Massey, D. S (1996), The Age of Extremes: Concentrated Affluence and Poverty in the Twenty-first Century, Demography 33(4), pp. 395–412 S (2020), Urban Segregation: Contexts, Domains, Dimensions and Approaches, pp. 2- 17. Chapter 1 of Urban Segregation Handbook, Edward Elgar, 456 pp, ISBN: 978 1 78811 559 9 Randolph, B (2020), Dimensions of Urban Segregation at the end of the Austraralian dream, pp. 76- 100. Chapter 5 of Urban Segregation Handbook, Edward Elgar, 456 pp, ISBN: 978 1 78811 559 9 S, Mehryar. S (2012), Socio-Spatial Segregation Dimensions in the City of Tehran Measurement and Evaluation of Current Segregation Areas, International Conference Urban Change in Iran, pp. 1-16 Smets, P. & Salman, T., (2008). Countering Urban Segregation: Theoretical and Policy Innovations from around the Globe. Urban Studies, June, 45(7), pp. 1307-1332. T, Musterd. S, Van Ham. M, Marcinczak. S (2016), A Multi-Factor Approach to Understanding Socio-Economic Segregation in European Capital Cities, pp. 1- 29. Chapter 1 of Socio-Economic Segregation in European Capital Cities: East Meets West, https://doi.org/10.4324/9781315758879 G.H, (2024), Segregation and Well-being in Sweden: Geographies of Well and Ill-being, Population Space and Place, https://doi.org/10.1002/psp.2758 Yao, J., Wong, D., Bailey, N. Y Minton, J. (2019). Spatial segregation measures: a methodological review. Journal of Economic and Social Geography, 110(3), 235- 250. DOI: https://10.1111/tesg.12305 Zhao, P (2013), The Impact of Urban Sprawl on Social Segregation in Beijing and a Limited Role for Spatial Planning. Tijdschrift Voor Economische en Sociale Geografie, 104(5), 571-587. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 382 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 330 |
||