آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,495 |
| تعداد مقالات | 18,250 |
| تعداد مشاهده مقاله | 59,112,771 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 20,565,002 |
مطالعه تغییر اقلیم ایران با رویکرد سناریوهای مسیرهای مشترک اجتماعی و اقتصادی | ||
| جغرافیا و برنامهریزی | ||
| دوره 29، شماره 93، 1404، صفحه 280-261 اصل مقاله (2.23 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/gp.2024.63432.3304 | ||
| نویسندگان | ||
| وحید صفریان* 1؛ احمد فتاحی اردکانی2 | ||
| 1استادیار اقلیم شناسی، گروه آب و هواشناسی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران. | ||
| 2دانشیار گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه اردکان، اردکان، ایران | ||
| چکیده | ||
| هدف پژوهش حاضر برآورد تغییر اقلیم ایران براساس گزارش CMIP6 با رویکرد دادههای ماهوارهای با استفاده از عناصر اقلیمی (کمینه دما، بیشینه دما و بارش) تا سال 2100 است. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل روشهای نوآورانه الگوریتم، کدنویسی و دادههای ناسا میباشد. برای ارزیابی و پیشبینی عناصر اقلیمی مذکور از سناریوی حدوسط (SSP2_4.5) و سناریوی خیلی بدبینانه (SSP5_8.5) مدل CanESM5 کانادا که مبتنی بر انتشار گازهای گلخانهای (مسیرهای اجتماعی - اقتصادی مشترک) میباشد، استفاده شد. همچنین برای تحلیل، بررسی و مقایسه بهتر تغییرات اقلیمی آینده ایران بازه زمانی مورد مطالعه 80 ساله، به دو دوره: آینده نزدیک (2060- 2021) و آینده دور (2100- 2061) تقسیم شد. نتایج نشان داد که برای دوره 40 ساله اول (2060-2021) براساس سناریوی SSP2_4.5، تغییرات عناصر اقلیمی کمینه دما 91/1 سانتیگراد، بیشینه دما 41/1 سانتیگراد و مقدار بیشینه بارش 22/15 میلیمتر پیشبینی شدند. همچنین برای دوره 40 ساله دوم (2100- 2061) براساس سناریوی SSP2_4.5، تغییرات عناصر اقلیمی کمینه دما 71/1 سانتیگراد، بیشینه دما 17/1 سانتیگراد و مقدار بیشینه بارش 25/22 میلیمتر پیشبینی شدند. با توجه به یافتههای به دست آمده از CMIP6 و به کمک سناریویهای SSP2_4.5 و SSP5_8.5 در پیشبینی عناصر اقلیمی، نتایج نشان دادند که مقدار عناصر اقلیمی کمینه و بیشینه دما با روند افزایشی همراه بوده و این افزایش در سناریوی SSP5_8.5 نسبت به سناریوی SSP2_4.5 بیشتر خواهد بود. همچنین نتایج نشان داد که مقدار بارش براساس سناریوی SSP2_4.5 در دوره آینده نزدیک نسبت به دوره آینده دور کمتر خواهد بود و مقدار بارش در سناریوی SSP5_8.5 در مقایسه با سناریوی SSP2_4.5 روند کاهشی خواهد داشت. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تغییر اقلیم؛ ایران؛ سناریوهای SSPs؛ CMIP6؛ CanESM5 | ||
| اصل مقاله | ||
|
هدف پژوهش حاضر برآورد تغییر اقلیم ایران براساس گزارش CMIP6 با رویکرد دادههای ماهوارهای با استفاده از عناصر اقلیمی (کمینه دما، بیشینه دما و بارش) تا سال 2100 بود. ابزارهای مورد استفاده در این پژوهش شامل روشهای نوآورانه الگوریتم، کدنویسی و دادههای ناسا بود. به منظور ارزیابی و پیشبینی عناصر اقلیمی مذکور از دو سناریوی حدوسط (SSP2_4.5) و سناریوی خیلی بدبینانه (SSP5_8.5) مدل CanESM5 کانادا مبتنی بر انتشار گازهای گلخانهای که به عنوان مسیرهای اجتماعی - اقتصادی مشترک (SSPs) بود، استفاده شد. برای تحلیل، بررسی و مقایسه بهتر تغییرات اقلیمی آینده ایران، بازه زمانی مورد مطالعه 80 ساله، به دو دوره آینده نزدیک (2060- 2021) و آینده دور (2100- 2061) تقسیم شد. نتایج نشان داد که در دوره 40 ساله اول (2060-2021) براساس سناریوی SSP2_4.5 تغییر روند عناصر اقلیمی به صورت کمینه دمای 91/1 سانتیگراد، بیشینه دمای 41/1 سانتیگراد و مقدار بیشینه بارش 22/15 میلیمتر برای سالهای آتی گزارش شد. همچنین برای دوره 40 ساله دوم (2100- 2061) براساس سناریوی SSP2_4.5 تغییر روند عناصر اقلیمی با کمینه دمای 71/1 سانتیگراد، بیشینه دمای 17/1 سانتیگراد و مقدار بیشینه بارش 25/22 میلیمتر برای سالهای آینده پیشبینی شدند. با توجه به یافتههای به دست آمده از CMIP6 و به کمک سناریویهای SSP2_4.5 و SSP5_8.5 در پیشبینی عناصر اقلیمی، نتایج نشان دادند که مقدار عناصر اقلیمی کمینه و بیشینه دما، با مقیاس افزایشی همراه بود و این افزایش در سناریوی SSP5_8.5 نسبت به سناریوی SSP2_4.5 بیشتر بود، همچنین پیشبینی مقدار پارامتر اقلیمی بارش براساس سناریوی SSP2_4.5 در دوره آینده نزدیک (2060- 2021) نسبت به دوره آینده دور (2100- 2061) کمتر خواهد بود و مقدار بارش در سناریوی SSP5_8.5 به نسبت سناریوی SSP2_4.5 روند کاهشی خواهد داشت. | ||
| مراجع | ||
|
احمدآبادی، علی و صدیقیفر، زهرا (1397). پیشبینی اثرات تغییر اقلیم بر خصوصیات هیدروژئومورفولوژی حوضه آبریز کن بر اساس مدل ریز مقیاس نمایی آماری. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، ۱۸ (۵۱)، 114- 103.
اکبری، مهری و صیاد، وحیده (1400). تحلیل مطالعات تغییر اقلیم در ایران. پژوهشهای جغرافیای طبیعی، 53 (1)، 74- 37.
پویانفر، ناصر؛ مظفری، غلامعلی؛ امیدوار، کمال و مزیدی، احمد (1401). روند تغییرات نیاز سرمایی گیاه پسته و پیشبینی آن با استفاده از مدل (SDSM) مطالعه موردی: یزد. نشریه علمی جغرافیا و برنامهریزی، 26 (80)، 45-60.
جهانبخشاصل، سعید؛ خورشیددوست، علیمحمد؛ عالینژاد، محمدحسین و پوراصغر، فرناز (1395). تأثیر تغییراقلیم بر دما و بارش با در نظر گرفتن عدم قطعیت مدلها و سناریوهای اقلیمی (مطالعهی موردی: حوضهی شهرچای ارومیه. هیدروژئومورفولوژی، 3 (7)، 122- 107.
حجازیزاده، زهرا؛ زارعی، شریفه و صیاد، وحیده (1402). بررسی چشم انداز تغییرات شاخص های حدی دما و بارش در استان کردستان بر اساس سناریوهای (RCP) واداشت تابشی. تحقیقات کاربردی علوم جغرافیایی، 23 (69)، 14- 1.
حمیدیانپور، محسن؛ فلاحقالهری، غلامعباس و علیمرادی، محمدرضا (1400). ارزیابی کارایی مدل SDSM در بررسی پیامدهای تغییر اقلیم برای پهنههای اقلیمی مختلف ایران. پژوهشهای تغییرات آب و هوایی، 2 (5)، 14- 1.
خیاط، امیر؛ امیرآبادیزاده، مهدی؛ بیلندی و محسنپوررضا و خزیمهنژاد، حسین (1399). بررسی پارامترهای دما و بارش تحت تأثیر تغییر اقلیم (مطالعه موردی: دشت بیرجند). نشریه علمی پژوهشی مهندسی آبیاری و آب ایران، 11 (1)، 210- 200.
زهرهوندی، حسن؛ خورشیددوست، علیمحمد و ساریصراف، بهروز (1399). پیشبینی تغییرات اقلیمی در غرب ایران با استفاده از ریزمقیاس گردانی خروجی مدل HadCM3 تحت سناریوهای مختلف. تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، 7 (1)، 64- 49.
سبحانی، بهروز و صفریان، وحید (1402). آشکارسازی و برآورد تغییراقلیم سالهای آتی ایران. مطالعات علوم محیط زیست، 8 (4)، 7243-7263.
سرابی، مجتبی؛ دستورانی، محمدتقی و زرین، آذر (1399). بررسی تاثیر تغییرات اقلیمی آینده بر وضعیت دما و بارش (مطالعه موردی: حوضه آبخیز سد طرق مشهد. نشریه هواشناسی و علوم جوّ، 3 (1)، 83 – 63.
عباسی، فاطمه؛ کوهی، منصوره؛ جوانشیری، زهره؛ ملبوسی، شراره؛ حبیبینوخندان، مجید؛ بابائیان، ایمان و فلامرزی، یاشار (1399). آشکارسازی و به روزرسانی تغییر اقلیم در ایستگاههای کشور (دوره 2017-1958). پژوهشهای اقلیم شناسی، 1 (42)، 153- 137.
عزیزی، حمیدرضا؛ ابراهیمی، حسین؛ محمد، ولی؛ سامانی، حسین و خاکی، ویدا (1399). ارزیابی شدت اثر تغییر اقلیم بر منابع آب زیرزمینی دشت ورامین با استفاده از شاخص NISTOR. تحقیقات منابع آب ایران، 16 (3)، 187- 172.
عساکره، حسین؛ مسعودیان، ابوالفضل و ترکارانی، فاطمه (1400) تفکیک نقش عوامل درونی و بیرونی در وردایی دههای بارش سالانۀ ایرانزمین طی چهار دهۀ اخیر (1394- 1355). پژوهشهای جغرافیای طبیعی، 53 (1)، 107- 91.
فرجزاده، منوچهر و قاسمیفر، الهام (1398). مبانی تغییر آب و هوا (اقلیم) و پیامدهای آن. تهران، نشر انتخاب، صص 435.
فهیمینژاد، الهام؛ باعقیده، محمد؛ باباییان، ایمان و انتظاری، علیرضا (1398). شبیهسازی اثر گرمایش جهانی بر میانگین و رخدادهای حدی برخی متغیرهای هیدرواقلیمی در حوضهی آبریز شاندیز، تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، 6 (3)، 48- 27.
کریمیاحمدآباد، مصطفی و نبیزاده، عادل (1397). ارزیابی اثرات تغییراقلیم بر پارامترهای اقلیمی حوضه آبریز دریاچه ارومیه طی سالهای2040-2011 با استفاده از مدل (LARS-WG). نشریه علمی جغرافیا و برنامهریزی، 22 (65)، 265-285.
محمدپورخوئی، محمدمسعود و ناصری، محسن (1401). ارزیابی الگوی مکانی ناایستایی بارش و مقادیر حدی آن در سناریوهای مختلف تغییر اقلیم در ایران، پژوهشهای اقلیم شناسی، 2 (49)، 148- 131.
محمدعلیزاده، الهام؛ میرموسوی، سیدحسین؛ یاراحمدی، جمشید و فرجی، عبدالله (1399). ارزیابی اثرتغییر اقلیم بر بارش در مناطق فاقد آمار مشاهداتی با استفاده از بسته نرمافزاری CCT مطالعه موردی: حوضه دریان. نشریه علمی جغرافیا و برنامهریزی، 24 (73)، 305-323.
محمدلو، محمد؛ حقیزاده، علی؛ زینیوند، حسین و طهماسبیپور، ناصر (1395). ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر روند تغییرات دما و بارندگی حوضه آبخیز باراندوزچای در استان آذربایجان غربی با استفاده از مدلهای چرخش عمومی جو. فضای جغرافیایی، 16 (56)، 168- 151.
مولودی، گلاله؛ خورانی، اسداله و مرادی، عباس (1395). اثر تغییر اقلیم بر امواج گرمایی سواحل شمالی خلیجفارس. تحلیل فضایی مخاطرات محیطی، 3 (1)، 14- 1.
میراکبری، مریم؛ مصباحزاده، طیبه؛ محسنیساروی، محسن؛ خسروی، حسن و مرتضاییفریزهندی، قاسم (1397). ارزیابی کارایی مدل سری CMIP5 در شبیهسازی و پیشبینی پارامترهای اقلیمی بارندگی، دما و سرعت باد (مطالعۀ موردی: استان یزد). پژوهشهای جغرافیای طبیعی، 50 (3)، 609- 593.
میرزایی، مژگان؛ لاورنس، برایس؛ سامانیمجد، امیرمسعود (1400). تغییرات اقلیمی حوضه آبریز زایندهرود بر اساس سناریوهای IPCC و طبقهبندی کوپن-گایگر. فصلنامه توسعه پایدار شهری، 3 (5)، 40- 25.
میرشکاران، یحیی؛ کاکاپور، وحید و زارعی، امیر (1400). ارزیابی اثر تغییر اقلیم بر بارش و دما با استفاده از مدلهای AR4 (مطالعه موردی: حوضه آبخیز قرهسو، کرمانشاه). پژوهشهای تغییرات آب و هوایی, 2 (8)، 34- 23. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 877 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 303 |
||