آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,554 |
| تعداد مقالات | 18,950 |
| تعداد مشاهده مقاله | 63,875,004 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,340,426 |
تحلیلی بر پراکنش فضایی کاربری های دانش بنیان با بهره گیری از روش آماره فضایی مطالعه موردی: مناطق 22 گانه شهر تهران | ||
| جغرافیا و برنامه‌ریزی | ||
| دوره 29، شماره 93، 1404، صفحه 114-97 اصل مقاله (1.27 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/gp.2024.61172.3249 | ||
| نویسندگان | ||
| وحید پاسبان عیسی لو* 1؛ عیسی ابراهیم زاده2؛ نادر زالی3 | ||
| 1دانشجوی دکترای دانشگاه سیستان و بلوچستان،ایران | ||
| 2عضو هیئت علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان،ایران | ||
| 3گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، رشت، دانشگاه گیلان | ||
| چکیده | ||
| توسعه شهری دانشبنیان الگویی جدید از توسعه است که به دلیل اتکا بر دانش، به‌عنوان منبع انرژی بی‌پایان، رهیافتی نو از توسعه پایدار شهری محسوب میشود که در بستر شهرها شکل‌گرفته، پویایی یافته و به ثمر می‌نشیند. هدف اصلی این پژوهش درک الگوی پراکنش فضایی کاربری‌های دانشبنیان، شناسایی هسته مرکزی شکل‌گیری و مسیر توسعه آن در سطح مناطق 22 گانه شهر تهران است. برای این منظور اطلاعات آماری و فضایی 2700 مورد از مهم‌ترین کاربری‌های دانش‌بنیانی که به‌صورت رسمی توسط دفتر کارگروه ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت‌ها و مؤسسات دانشبنیان تائید و ثبت‌شده و هم‌اکنون در حال فعالیت هستند مورداستفاده قرارگرفته است. روش پژوهش توصیفی و مبتنی بر مطالعات میدانی و کتابخانه‌ای است. برای بررسی و تحلیل فضایی کاربری‌های دانشبنیان از ابزارهای آماره فضایی موجود در محیط نرم‌افزار Arc GIS استفاده شد. نتایج پژوهش حاکی از آن بود که الگوی پراکنش فضایی کاربری‌های دانشبنیان شهر تهران خوشه‌ای می‌باشد که بالاترین تراکم آن در شمال تهران و مربوط به مناطق 2، 3 و 6 بوده و مناطق عمدتاً جنوبی این شهر سهم قابل‌توجهی از این نوع کاربریها ندارند. همچنین مشخص شد که شرکت دانشبنیان "توسعه دانشبنیان سینا" که در حدفاصل بین منطقه 3 و 4 واقع‌شده است از لحاظ موقعیت نسبی به‌عنوان هسته مرکزی این کاربریها محسوب میشود. جهت توزیع جغرافیایی کاربریها نیز نشان داد که این کاربریها به شکل بیضوی و با مقدار 87 درجه از سمت شرق تهران به سمت غرب این شهر در حال گسترش هستند. در پایان نیز با استفاده از رگرسیون خطی چند متغیره متغیرهای مستقل تاثیرگذار بر این نوع پراکنش مورد شناسایی قرار گرفته و نهایتا پیشنهاد‌اتی به‌منظور توسعه کمی و کیفی این کاربریها و مدیریت مطلوب آن ارائه شد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| شهر دانشبنیان؛ تحلیل فضایی؛ تهران؛ Arc GIS | ||
| اصل مقاله | ||
|
توسعه شهری دانشبنیان الگویی جدید از توسعه است که به دلیل اتکا بر دانش، به‌عنوان منبع انرژی بی‌پایان، رهیافتی نو از توسعه پایدار شهری محسوب میشود که در بستر شهرها شکل‌گرفته، پویایی یافته و به ثمر می‌نشیند. این نوع از توسعه به دلیل ماهیت انسانی آن طی سال‌های اخیر به‌سرعت در کشورهای مختلف و مخصوصاً در کلان‌شهرها گسترش پیداکرده و خودنمایی می‌کند. در ایران نیز شهر تهران به‌عنوان مرکز سیاسی، اقتصادی و جمعیتی کشور یکی از بسترهای اصلی گسترش این نوع از توسعه بوده که از سال 1389 تا 1402 کاربری‌های مختلف مرتبط با این حوزه را در خود جای‌داده است. هدف اصلی این پژوهش درک الگوی پراکنش فضایی کاربری‌های دانشبنیان، شناسایی هسته مرکزی شکل‌گیری و مسیر توسعه آن در سطح مناطق 22 گانه شهر تهران بود. برای این منظور اطلاعات آماری و فضایی 2700 مورد از مهم‌ترین کاربری‌های دانش‌بنیانی که به‌صورت رسمی توسط دفتر کارگروه ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت‌ها و مؤسسات دانشبنیان تائید و ثبت‌شده و هم‌اکنون در حال فعالیت هستند استفاده شد. روش پژوهش توصیفی - تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای و بررسیهای میدانی بود. برای بررسی و تحلیل فضایی کاربری‌های دانشبنیان از ابزارهای آماره فضایی موجود در محیط نرم‌افزار Arc GIS استفاده شد. نتایج پژوهش حاکی از آن بود که الگوی پراکنش فضایی کاربری‌های دانشبنیان شهر تهران خوشه‌ای می‌باشد که بالاترین تراکم آن در شمال تهران و مربوط به مناطق 2، 3 و 6 بوده و مناطق عمدتاً جنوبی این شهر سهم قابل‌توجهی از این نوع کاربریها نداشتند. همچنین مشخص شد که شرکت دانشبنیان "توسعه دانشبنیان سینا" که در حدفاصل بین منطقه 3 و 4 واقع‌شده بود، از لحاظ موقعیت نسبی به‌عنوان هسته مرکزی این کاربریها محسوب میشود. جهت توزیع جغرافیایی کاربریها نیز نشان داد که این کاربریها به شکل بیضوی و با مقدار 87 درجه از سمت شرق تهران به سمت غرب این شهر در حال گسترش هستند. در پایان نیز با استفاده از رگرسیون خطی چند متغیره مولفههای مستقل تاثیرگذار بر این نوع پراکنش مورد شناسایی قرار گرفته و نهایتا پیشنهاد‌اتی به‌منظور توسعه کمی و کیفی این کاربریها و مدیریت مطلوب آن ارائه شد. | ||
| مراجع | ||
|
استوارت، گ؛ براون، ک. (1388)، مدیریت منابع انسانی پیوند استراتژی و عمل، ترجمه اعرابی و فیاضی، انتشارات مهکامه، چاپ دوم، تهران، 648ص.
امامی، محمدرضا؛ سعیدی، معصومه سادات. (1388). نقش دانشگاه‌ها در رسیدن به افق چشم‌انداز ز1404 و یک جامعه دانش‌محور، مجله کار و جامعه، 110 (2): 63- 58.
آخوندی، عباس؛ برک پور، عباس، اسدی، ایراج، حبیب الله طاهرخانی، میثم بصیرت، گلزار زندی. (1386). حاکمیت شهر- منطقه تهران: چالش ها و روندها، نشریه هنرهای زیبا، 29 (4): 5-16.
بوم سازگان. (1385). طرح راهبردی – ساختاری توسعه شهر تهران (خلاصه گزاراش)، مرکز مطلاعات و برنامه ریزی شهر تهران، تهران.
پرهیزگار، فریاد، اشتری، حسن. (1394). شهردانش محور، تهران، انتشارات تیسا.
تافلر، الوین. (1373). موج سوم، تهران، نشر سیمرغ با همکاری نشر فاخته، ترجمه شهیندخت خوارزمی.
جعفری مهرآبادی، مریم؛ سجودی، مریم. (1396). شهر دانشبنیان به‌مثابه مفهومی میان‌رشته‌ای، فصلنامه راهبرد توسعه، 52 (2): 130- 152.
رفیعیان، مجتبی؛ حق روستا، سمیه. (1399). شهر دانش محور؛ حلقه ضروری اتصال به شهر آینده، فصلنامه چشم انداز شهرهای آینده، 12 (1): 51-62.
ساعدموچشی، رامی؛ زیاری؛کرامت الله؛ حاتمی نژاد، حسین؛ فرهودی؛ رحمت الله. (1395). تحلیلی بر الگوی استقرار شرکتهای دانش بنیان در شهر تهران و ضرورتهای مکان گزینی در ارتباط با جهانی شدن، فصلنامه معماری و شهرسازی آرمانشهر، 2 (2): 85- 109.
سایت مرکز آمار ایران، 1400
شیخ ویسی، مهرداد؛ پیفه، احمد. (1400). نابرابری توزیع فضایی واحدهای فناور و شرکتهای دانش بنیان و ضریب تمرکز فناوری در استانهای ایران، فصلنامه زیست بوم نوآوری، 1 (2): 24.
علم خواه، عبداله؛ صادقی شاهدانی، مهدی. (1394). مروری بر ادبیات اقتصاد دانش بنیان: از شکل گیری تا عمل؛ مطالعه موردی: بررسی وضعیت اقتصاد دانش بنیان در ایران، فصلنامه تخصصی رشد فناوری، 44 (1): 17-27.
عنابستانی، علی اکبر؛ کلانتری، محسن، نیکنامی، نسیم. (1402). تحلیل فضایی شاخصهای شهر هوشمند مبتنی بر اینترنت اشیا در کلانشهر مشهد، فصلنامه برنامه ریزی فضایی، 13 (4): 17-96.
فتحیان، محمد؛ بیگ، لیلا؛ قوامی فر، عاطفه. (1384). نقش مدیریت دانایی در ارتقای نوآوری نسل جدید تحقق توسعه. فصلنامه مدیر ساز، 8 (17)، 5- 26.
مهدوی، حمید؛ شیخ زین الدین، محمود؛ خدابنده، لیلا. (1390)، تحلیل اثربخشی پارکهای علم و فناوری به کمک نتایج فرایند ارزیابی شرکتهای دانش بنیان مستقر در پارکهای علم و فن آوری، نشریه رشد فناوری، 27 (3): 53-60.
همافر، میلاد؛ پورجعفر، محمدرضا؛ سعیدی رضوانی، نوید. (1397). تحلیل الگوی پراکنش فضایی فعالیتهای دانش بنیان در شهر تهران، نشریه اقتصاد و مدیریت شهری، 6 (22)، 57- 75. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 946 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 391 |
||