دانشگاه تبریز
فهرست نشریات دارای اعتبار وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC)

 آمار

تعداد نشریات45
تعداد شماره‌ها1,560
تعداد مقالات19,044
تعداد مشاهده مقاله64,730,482
تعداد دریافت فایل اصل مقاله23,819,692
قدردان قراملکی, علی. (1403). راهکار کارآمدسازی توصلیات فاقد قصد قربت از رهگذر ترتب ثواب. سامانه مدیریت نشریات علمی, 4(2), 17-35. doi: 10.22034/nrr.2024.62410.1337
علی قدردان قراملکی. "راهکار کارآمدسازی توصلیات فاقد قصد قربت از رهگذر ترتب ثواب". سامانه مدیریت نشریات علمی, 4, 2, 1403, 17-35. doi: 10.22034/nrr.2024.62410.1337
قدردان قراملکی, علی. (1403). 'راهکار کارآمدسازی توصلیات فاقد قصد قربت از رهگذر ترتب ثواب', سامانه مدیریت نشریات علمی, 4(2), pp. 17-35. doi: 10.22034/nrr.2024.62410.1337
قدردان قراملکی, علی. راهکار کارآمدسازی توصلیات فاقد قصد قربت از رهگذر ترتب ثواب. سامانه مدیریت نشریات علمی, 1403; 4(2): 17-35. doi: 10.22034/nrr.2024.62410.1337

راهکار کارآمدسازی توصلیات فاقد قصد قربت از رهگذر ترتب ثواب

دین پژوهی و کارآمدی
دوره 4، شماره 2 - شماره پیاپی 12، شهریور 1403، صفحه 17-35    اصل مقاله (1.67 M)
نوع مقاله: پژوهشی
شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/nrr.2024.62410.1337
نویسنده
علی قدردان قراملکی*
استادیار دانشکده الهیات دانشگاه تبریز
چکیده
در آموزه‌های دین اسلام، ثواب به عنوان پاداش اعمال نیک، جایگاه محوری دارد. اکثریت قریب به اتفاق اندیشمندان ترتب ثواب بر اعمال توصلی را مشروط به وجود قصد قربت دانسته‌اند. در مقابل عده‌ای این شرط را نپذیرفته و به ترتب ثواب بر اعمال توصلی بدون قصد قربت معتقد شده‌اند. این مسأله در کارآمدسازی احکام توصلیات نقش مهمی دارد. در این تحقیق، مسأله نقش قصد قربت در ترتب ثواب بر توصلیات مورد بررسی و ادله طرفین مورد ارزیابی قرار گرفت. این پژوهش با هدف بررسی دقیق این موضوع و تبیین دیدگاه صحیح انجام شده است. برای نیل به این هدف، در این تحقیق مسأله محور نگارنده با تحقیق کتابخانه‌ای اطلاعات مورد نیاز را گردآوری کرده و با تحلیل عقلی و نقلی، مقایسه‌ای و انتقادی به تبیین و تحلیل مسأله و فروع آن پرداخته است. در این پژوهش، پس از واکاوی مفهوم ثواب و معیارها و ملاک‌های ترتب ثواب، دیدگاه و ادله طرفین مباحثه مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که حقیقت و چیستی ثواب، معیار و ملاک آن و همچنین تمایز بین ثواب تکوینی و ثواب قراردادی نقشی کلیدی در حل این مسأله ایفا می‌کنند. بر اساس این یافته‌ها، دیدگاه جدیدی ارائه می‌شود که طبق آن، بر اعمال توصلی فاقد قصد قربت ثواب قراردادی مترتب نمی‌شود؛ اما این به معنای فقدان پاداش برای این دسته از افعال نیک نبوده و بر این افعال پاداش‌هایی در قالبی غیر از ثواب و به صورت حتمی و واجب مترتب می‌شود که نقشی اساسی در کارآمدسازی توصلیات دارد. همچنین افعال توصلی دارای ثواب تکوینی هستند.
کلیدواژه‌ها
کارآمدسازی توصلیات؛ قصد قربت در توصلیات؛ ترتب ثواب بر توصلیات؛ حُسن فاعلی؛ حُسن فعلی
مراجع
قرآن کریم

  1. ابن حیون، نعمان بن محمد مغربى (1385ق)‏، دعائم الإسلام‏، تحقیق آصف فیضی، قم، مؤسسة آل البیت (ع).
  2. استرابادی، محمد جعفر (1363)، البراهین القاطعة، قم، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی.
  3. برقی، احمد بن محمد بن خالد (1371)، المحاسن، تحقیق جلال الدین محدث، ‏قم، دار الکتب الإسلامیة.
  4. جعفر بن محمد (ع) (1400ق)، مصباح الشریعة، امام ششم، بیروت، اعلمى.
  5. جوادی آملی، عبدالله (1377)، تفسیر موضوعی قرآن کریم* مبادی اخلاق در قرآن، تنظیم و ویراش حسین شفیعی، قم، مرکز نشر اسراء.
  6. جوادی آملی، عبدالله (1385)، تسنیم* تفسیر قرآن کریم، قم، مرکز نشر اسراء.
  7. جوهری، اسماعیل بن حماد‌ (1410ق)، الصحاح * تاج اللغة و صحاح العربیة‌، تحقیق احمد عبد الغفور عطار‌، بیروت، دار العلم للملایین‌.
  8. حلی، علامه (1413ق)، کشف المراد، قم، شکوری.
  9. خمینی، روح الله (1394)، انوار الهدایه فی تعلیه علی الکفایه، قم، موسسه تنظیم و نشرآثار امام خمینی.
  10. خمینی، روح الله (1398)، مناهج الوصول الی علم الاصول، قم، موسسه تنظیم و نشرآثار امام خمینی.
  11. خوئی، سید ابوالقاسم (1368)، اجود التقریرات، قم، کتاب فروشی مصطفوی.
  12. خوئی، سید ابوالقاسم (147ق)، التنقیح فی شرح العروه الوثقی، قم، لطفی.
  13. خوئی، سید ابوالقاسم (1417ق)، محاضرات ‏فی‏الأصول، قم، انتشارات انصاریان.
  14. راغب اصفهانی، حسین بن محمد (1412ق)، مفردات ألفاظ القرآن، دمشق، دار القلم ـ الدار الشامیة.
  15. سبحانی تبریزی، جعفر (1417ق)، الاَسماء الثلاثة (الاِله، الربّ، والعبادة)، قم، مؤسسة الإمام الصادق (ع).
  16. سبحانی تبریزی، جعفر (1427ق)، بحوث فی الملل و النحل‏، قم، مؤسسة الإمام الصادق (ع).
  17. سبحانی تبریزی، جعفر (1428ق)، محاضرات فی الالهیات‏، قم، مؤسسة الإمام الصادق (ع).
  18. شاطبی، ابراهیم بن موسی (1992م)، الاعتصام، عربستان، دار ابن عفان.
  19. شهید ثانی، زین‌الدین‌ بن‌ علی‌ (1413ق)، مسالک‌ الافهام‌ الی‌ تنقیح‌ شرائع‌ الاسلام‌، قم، مؤسسة المعارف الاسلامیة.
  20. شیخ انصاری، مرتضی (1415ق)، رسالة فی التسامح فی ادلة السنن، قم، جنة تحقیق تراث الشیخ الأعظم.
  21. شیخ صدوق، ابن بابویه (محمد بن على‏) (1406ق)، ثواب الأعمال و عقاب الأعمال، قم، دار الشریف الرضی.
  22. صدر، سید محمد باقر (1406ق)، دروس فی علم الأصول، بیروت، دار الکتاب اللبنانی.
  23. صدرالمتألّهین‏، محمد بن ابراهیم شیرازی (1360)، اسرار الآیات، تهران، انجمن حکمت و فلسفه.
  24. صدرالمتألّهین‏، محمد بن ابراهیم شیرازی (1981م)، الحکمة المتعالیة فى الاسفار العقلیة الاربعة، بیروت‏، دار احیاء التراث‏.
  25. صفار، محمد بن حسن‏ (1404ق)، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمّد (ص)، محسن بن عباسعلى‏ کوچه باغى، قم، مکتبة آیة الله المرعشی النجفی‏.
  26. ضیاء الدین عراقی، علی بن ملا محمد (۱۴۱۴ق)، مقالات الاصول، قم، چاپ محسن عراقی و منذر حکیم.
  27. طباطبایى، سید محمد حسین (1417ق)، المیزان فی تفسیر القرآن، بیروت، مؤسسه الأعلمی.
  28. طباطبایی حکیم، سید محمد سعید (1434ق)، المحکم فی أصول الفقه، قم، دار الهلال.
  29. طریحی، فخر الدین بن محمد علی (1416ق)، مجمع البحرین‏، تهران، مرتضوی.
  30. طوسی، خواجه نصیر الدین (1407ق)، تجرید الإعتقاد، قم، دفتر تبلیغات اسلامى‏.
  31. طوسی، خواجه نصیر الدین (1985م)، تلخیص المحصل، بیروت، دار الأضواء.
  32. عریضی، علی بن جعفر (1367)، مسائل علی بن جعفر و مستدرکاتها، مشهد، المؤتمر العالمی للامام الرضا (ع).
  33. علی بن موسی (ع) (1406ق)، الفقه المنسوب إلی الإمام الرضا (ع)، قم، مؤسسة آل البیت علیهم‌السلام لإحیاء التراث.
  34. عیاشی، محمد بن مسعود عیاشى (1380ق)، التفسیر، تهران، چاپخانه علمیه تهران.
  35. غروی، محمد حسین (1261ق)، الفصول الغرویة فی الاصول الفقهیة، بی‌نا، تهران.
  36. فضل بن شاذان (1402ق)، الأیضاح، بیروت، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
  37. فیاض، محمداسحاق (1422ق)، محاضرات فی اصول الفقه، تقریرات درس آیه الله خوئی، قم، مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی.
  38. فیومى، احمد بن محمد مقرى (بی‌تا)‌، المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی‌، قم، منشورات دار الرضی‌.
  39. قاضی عبدالجبار (1965م)، المغنی فی أبواب التوحید و العدل، قاهره، دار المصریه.
  40. کاظمی خراسانی، محمد علی (1376)، فوائد الأصول، تقریرات درس محمد حسین غروی نائینی، قم، جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
  41. لاهیجی، فیاض (1383)، گوهر مراد، تهران، نشر سایه.
  42. متقی، علی ‌بن حسام (1424ق)، کنز العمال، بیروت، دارالکتب العلمیة.
  43. مجلسى، محمد باقر (1403ق)، بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار (ع)، بیروت، دار إحیاء التراث العربی‏.
  44. محقق خراسانی، محمد کاظم (1372)، کفایة الأصول، تهران، اسلامیه.
  45. مشکینی، علی (على‌ اکبر فیض) (1371)، اصطلاحات الأصول، قم، نشر الهادی.
  46. مظفر، محمد رضا (1375)، أصول الفقه، قم، اسماعیلیان.
  47. مکارم شیرازی، ناصر (1428ق)، أنوار الأصول‌، تنظیم احمد قدسى‌، قم، مدرسه الامام على بن ابى طالب (ع).
  48. منتظری، حسین علی (1375)، نهایة الأصول، تقریر مباحث آیت الله بروجردی، قم، مطبعة الحکمة.
  49. شیخ صدوق، ابن بابویه (محمد بن علی) (1362)، الخصال، قم، جامعه مدرسین.
منابع اینترنتی

  1. اعرافی، علیرضا، درس خارج فقه تربیتی، (06/11/1377)، قم، سایت مدرسه فقاهت.
  2. اعرافی، علیرضا، درس اصول فقه، (07/08/1391)، قم، سایت مدرسه فقاهت.
  3. اعرافی، علیرضا، درس اصول فقه، (08/08/1391)، قم، سایت مدرسه فقاهت.
  4. اعرافی، علیرضا، درس فقه روابط اجتماعی، (12/12/1399)، قم، سایت مدرسه فقاهت.
  5. اعرافی، علیرضا، درس فقه روابط اجتماعی، (13/12/1399)، قم، سایت مدرسه فقاهت.
  6. هادوی تهرانی، استفتائات:
hadavi.info/fa/archive/question/fa7006

آمار
تعداد مشاهده مقاله: 809
تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 524


سامانه مدیریت نشریات علمی. قدرت گرفته از سیناوب