تحلیلی بر ادراک جامعه میزبان از اثرات توسعه گردشگری شهری (نمونه موردی: کلانشهر تبریز)

گردشگری یکی از بزرگترین و گسترده ترین صنایع در سراسر جهان است. با گذشت سالها ، این روند به رشد خود ادامه می دهد ، زیرا مردم در سراسر جهان به جستجوی تجربیات ، فعالیت ها و مقاصد جدیدی که کنجکاوی و نیاز به رهایی آنها را برآورده می کند ، سفر می کنند. گردشگری در چهارچوب الگوهای فضایی خاصی عمل می­کند. یکی از این الگوهای فضایی گردشگری شهری است. نواحی شهری به علت آن که جاذبه­های تاریخی و فرهنگی بسیاری دارند غالبا مقاصد گردشگری مهمی محسوب می­شوند. صنعت گردشگری به عنوان صنعتی نوپا، به ویژه در سال های اخیر تأثیرات عمیقی بر وضعیت اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی بیشتر کشورهای جهان داشته است. مطالعات در زمینه اثرات گردشگری در دهه ۱۹۶۰، به اثرات مثبت گردشگری و در دهه ۱۹۷۰ به اثرات منفی آن پرداخته اند و در دهه ۱۹۸۰ به رویکردی متعادل تر و نظام مند تر روی آورده اند. گردشگری از بعد فرهنگی و اجتماعی، سبب تعامل فرهنگی با دنیای خارج، بین المللی شدن فرهنگ بومی، بهبود نظام های آموزشی و بهداشتی و خواهد شد اما با همه تأثیرات مفید خود در حیطه اجتماعی - فرهنگی، تأثیرات مخربی نیز داشته است. گردشگری به‌مثابه یک پدیده اقتصادی اجتماعی آثار متعددی برای میزبان و مهمان دارد، اثرات فرهنگی اجتماعی از مهم‌ترین آن‌هاست. ازآنجایی‌که گردشگری سکه‌ای دو رو شامل مهمان و میزبان است، لذا بدون بررسی و مطالعه الگوهای تعامل متقابل آن‌ها توسعه گردشگری امکان‌پذیر نیست. تحقیق حاضر نیز در راستای این ضرورت انجام‌شده است. روش تحقیق حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازنظر روش توصیفی -تحلیلی است. مهم‌ترین ابزار جمع‌آوری داده‌ای اولیه موردنیاز تحقیق مصاحبه و پرسشگری است و پرسشنامه‌ها بر اساس اهداف تحقیق، یافتن پاسخ سؤالات و آزمون فرضیات تحقیق طراحی و در میان شهروندان تبریز به‌عنوان جامعه میزبان پخش و پرسشگری انجام‌شده است. جهت تحلیل و ارزیابی داده‌ها از روش‌ها و مدل‌های آماری ازجمله آزمون‌های آلفای کرومباخ، کلومگروف - اسمیرنوف و تی استیودنت استفاده‌شده است. نتایج تحقیق بیانگر این است که به خاطر دلایل متعددی ازجمله فقدان آموزش عمومی همگانی، جامعه میزبان اطلاع درخور و بایسته‌ای از اثرات مثبت مستقیم و غیرمستقیم توسعه گردشگری شهری ازجمله اقتصادی و تعالی متقابل فرهنگی اجتماعی میزبان و مهمان، ندارد.