آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,551 |
| تعداد مقالات | 18,922 |
| تعداد مشاهده مقاله | 63,440,767 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,159,234 |
مکان یابی محل دفن پسماند شهری (لندفیل) درکلان‌شهر تبریز | ||
| جغرافیا و برنامه‌ریزی | ||
| دوره 29، شماره 92، 1404، صفحه 377-356 اصل مقاله (1.07 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/gp.2024.62042.3266 | ||
| نویسندگان | ||
| فرحناز خادم* 1؛ کیمیا ابراهیمی2؛ نازیلا دادش زاده3 | ||
| 1استادیاردانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز،تبریز،ایران | ||
| 2کارشناسی ارشددانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز،تبریز،ایران | ||
| 3استادگروه علوم زمین، دانشگاه اصفهان،اصفهان،ایران | ||
| چکیده | ||
| در دهه‌های اخیر، گسترش جمعیت و سرعت در روند شهرنشینی، موجب بروز ناسازگاری های بسیاری در سطح شهرها، به خصوص کلان شهرها شده است. یکی از این موارد افزایش بی‌رویه تولید پسماند شهری و عدم رعایت اصول مدیریتی و دفن صحیح آن می باشد. به گونه‌ای که امروزه چگونگی برخورد با این مسئله در طرح های شهری، یکی از دغدغه های اصلی در ابعاد مختلف شهری، به‌ویژه بعد زیست‌محیطی به حساب می‌آید. بنابراین یکی از اهداف اصلی در حوزه شهری و در جهت نیل به توسعه پایدار، همچنین تقویت بهداشت عمومی شهرها و کاهش آلودگی های مختلف زیست محیطی، یافتن مکان مناسب پسماندهای شهری به صورتی کاملا اصولی و مطلوب است، که برای این امر، روش های مختلف و متفاوتی از لحاظ نوع برخورد و عملیات اجرایی آن ها وجود دارد. هدف از این پژوهش دستیابی به عوامل موثر بر مکان‌یابی، همچنین یافتن مکان مناسب برای دفن پسماند شهری در تبریز و بررسی وضعیت موجود شهر با تولید روزانه 1200 تن پسماند، می‌باشد. روش مورد مطالعه در رهیافت به سوی هدف تعیین شده، تحلیلی-توصیفی بوده و بااستفاده از مدل تصمیم گیری سلسله مراتبی AHP که یکی از کارآمدترین تکنیک ها برای تصمیم‌گیری با معیارهای چندگانه است و تحلیل اطلاعات بر اساس تکنیک GIS یافته های مورد نظر، سنجیده می‌شوند. بر همین اساس پارامترهای موثر بر مکان یابی محل دفن پسماند که شامل ژئولوژی، شیب محدوده، کاربری اراضی شهری، فاصله از روستاهای اطراف، فاصله از رودخانه، فاصله از جاده ها، زمین شناسی محدوده ، در فرایند تحلیلی و تولید لایه های توصیفی و رستری مورد ارزیابی قرار می گیرند. نتایج نشان می‌دهد، از میان عوامل موثر بر مکان‌یابی محل دفن پسماند در شهر تبریز، عامل زمین‌شناسی باارزش‌ترین آن‌ها بوده و مناطق واجد اهمیت براساس طیف‌بندی نقشه نهایی، به رنگ سبز تیره و اغلب دارای کاربری های مراتع و زراعی هستند. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| مکان یابی؛ محل دفن؛ پسماند شهری؛ لندفیل؛ منطق فازی؛ تبریز | ||
| اصل مقاله | ||
|
در دهه‌های اخیر، گسترش جمعیت و سرعت در روند شهرنشینی، موجب بروز ناسازگاری های بسیاری در سطح شهرها، به خصوص کلان شهرها شده است. یکی از این موارد افزایش بی‌رویه تولید پسماند شهری و عدم رعایت اصول مدیریتی و دفن صحیح آن می باشد. به گونه‌ای که امروزه چگونگی برخورد با این مسئله در طرح های شهری، یکی از دغدغه های اصلی در ابعاد مختلف شهری، به‌ویژه بعد زیست‌محیطی به حساب می‌آید. بنابراین یکی از اهداف اصلی در حوزه شهری و در جهت نیل به توسعه پایدار، همچنین تقویت بهداشت عمومی شهرها و کاهش آلودگی های مختلف زیست محیطی، یافتن مکان مناسب پسماندهای شهری به صورتی کاملا اصولی و مطلوب است، که برای این امر، روش های مختلف و متفاوتی از لحاظ نوع برخورد و عملیات اجرایی آن ها وجود دارد. بنابراین هدف از این پژوهش دستیابی به عوامل موثر بر مکان‌یابی، همچنین یافتن مکان مناسب برای دفن پسماند شهری در کلان شهر تبریز و بررسی وضعیت موجود شهر با تولید روزانه 1200 تن پسماند، می‌باشد. روش پژوهش روش مورد مطالعه در رهیافت به سوی هدف تعیین شده، تحلیلی-توصیفی بوده و بااستفاده از مدل تصمیم گیری سلسله مراتبی AHP که یکی از کارآمدترین تکنیک ها برای تصمیم‌گیری با معیارهای چندگانه است و تحلیل اطلاعات بر اساس تکنیک GIS یافته های مورد نظر، سنجیده می‌شوند. نتایج بر همین اساس پارامترهای موثر بر مکان یابی محل دفن پسماند که شامل ژئولوژی، شیب محدوده، کاربری اراضی شهری، فاصله از روستاهای اطراف، فاصله از رودخانه، فاصله از جاده ها، زمین شناسی محدوده و ...، در فرایند تحلیلی و تولید لایه های توصیفی و رستری مورد ارزیابی قرار می گیرند. نتیجه گیری نتایج نشان می‌دهد، از میان عوامل موثر بر مکان‌یابی محل دفن پسماند در شهر تبریز، عامل زمین‌شناسی باارزش‌ترین آن‌ها بوده و مناطق واجد اهمیت براساس طیف‌بندی نقشه نهایی، به رنگ سبز تیره و اغلب دارای کاربری های مراتع و زراعی هستند. | ||
| مراجع | ||
|
پوراحمد، احمد، حبیبی، کیومرث، زهرایی، سجاد، عدلی، سعید (1385). استفاده از الگوریتم‌های فازی و برای مکان‌یابی تجهیزات شهری (مطالعه موردی: محل دفن پسماند شهری بابلسر)، نشریه محیط‌شناسی، 33(42)، 31-42
حجازی، سید اسدالله (1394). مکان‌یابی دفن پسماندهای شهری بااستفاده از تکنیک‌های اطلاعات مکانی و تحلیل سلسله‌مراتبی؛ مطالعه موردی شهرستان مراغه، نشریه جغرافیا و برنامه‌ریزی، 19(54)، 105-125.
حجازی، سید اسدالله، همتی، فریبا (1393). مکان‌یابی بهینه دفن پسماند روستای لیقوان بااستفاده از مدل فرایند تحلیل‌شبکه، نشریه جغرافیا و برنامه‌ریزی، 20(56)، 73-88
جباری، ایرج، رسولی، امین (1402). اندیشه جغرافیایی اساس مکان‌یابی بهینه برای پروژه‌های حساس (مطالعه موردی: پسماندهای ویژه در استان کرمانشاه)، نشریه جغرافیا و برنامه‌ریزی، 27(84)، 11-23
جعفری، محمد، جعفری، علی (1395). مکان‌یابی محل دفن پسماندهای روستایی بااستفاده از مدل AHP و نرم افزار (مطالعه موردی: شهرستان ماهنشان)، نشریه پژوهش در بهداشت محیط، 2(3)، 245-254.
رامشت، محمد حسین، حاتمی فرد، رامین، موسوی، سید حجت (1391). مکان‌یابی دفن پسماند جامدشهری بااستفاده از مدل AHP و تکنیک (مطالعه موردی: شهرستان کوهدشت)، نشریه جغرافیا و برنامه‌ریزی، 17(44)، 119-138.
شعبانپور بهنمیری، ناصر (1399). بررسی مکان‌یابی محل دفن پسماند به روش الکنو (مورد مطالعه شهر بهنمیر)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد.
عالی، نگین، رجبی، علی، فروتن، سیر محمد (1397). تحلیل ساختار مورفولوژی در مکان‌یابی و توسعه نقاط‌شهری (مطالعه موردی: شهر مریوان)، نشریه جغرافیا و برنامه‌ریزی، 24(71)، 221-243.
عبدی، یاسین، میبدی، محمدرضا، ساریخانی، رامین (1400). مکان‌یابی دفن پسماندهای جامد شهری با استفاده از روش‌های اطلاعات مکانی و تحلیل سلسله مراتبی، نشریه زمین شناسی مهندسی، 15 (4).
فرهادی، مریم، حافظی مقدس، ناصر (1391). بررسی اثرات زیست‌محیطی ناشی از محل های مواد زائدجامد در مرحله ساخت و بهره‌برداری. دومین همایش نقش پژوهش و فناوری‌های نوین در مدیریت پسماند صنعتی تهران، 164.
خانزاده، نیما (1396). اولویت‌بندی مکان‌های دفن پسماند با بهره‌مندی تلفیقی از مدل‌های ANP و TOPSIS. چهارمین کنفرانس بین‌المللی برنامه‌ریزی و مدیریت محیط‌زیست تهران. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 971 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 415 |
||