آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,497 |
| تعداد مقالات | 18,267 |
| تعداد مشاهده مقاله | 59,276,470 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 20,698,945 |
ارزیابی کیفیت محیطی پیادهراههای شهری از منظر کاربران (نمونه موردی: پیادهراه بوعلی و اکباتان شهر همدان) | ||
| جغرافیا و برنامهریزی | ||
| دوره 29، شماره 92، 1404، صفحه 289-262 اصل مقاله (1.42 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/gp.2024.59701.3217 | ||
| نویسندگان | ||
| ندا سهرابی1؛ حسن سجادزاده* 2؛ امیربهادر ثمری3 | ||
| 1کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران | ||
| 2استاد شهرسازی دانشکده هنر و معماری، دانشگاه بوعلی سینا، همدان،ایران | ||
| 3کارشناسی ارشد طراحی شهری، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه آزاد اسلامی، همدان، ایران | ||
| چکیده | ||
| کیفیت محیطی بخشی از رضایتمندی انسانها از محیط را تشکیل میدهد. با این که رویکرد پیادهمداری در طراحی فضاهای شهری نقش مهمی در ارتقاء کیفیتمحیطی ایفاء میکند، اما رویکردهای یکسان و بدون توجه به ماهیت فضایی، پتانسیلها و ظرفیتهای محیطی در احداث پیادهراههای شهری نه تنها موجبات ارتقاء کیفیتمحیطی و رضایتمندی را به دنبال نخواهد داشت، بلکه موجب تنزل کیفیت اجتماعی و اقتصادی فضاهای شهری میشود. هدف از این پژوهش ارزیابی مؤلفههای کیفیت محیطی در پیادهراه بوعلی و اکباتان شهر همدان از منظر کاربران در راستای پاسخگویی به نیازهای شهروندان و رضایتمندی کاربران میباشد. روش این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش انجام توصیفی- تحلیلی است. شاخصها و معیارهای مورد سنجش در ارتباط با کیفیت محیطی با مروری بر متون معتبر علمی، استخراج شده و سپس به وسیله پرسشنامه اقدام به گردآوری نظرات شهروندان و شاغلان شد. جامعه آماری در این تحقیق نامحدود بوده که با استفاده از روش بررسی جامعه نامحدود، حجم نمونه در این تحقیق 200 نفر انتخاب گردید. جهت اعتبار پایایی از آلفای کرونباخ و سنجش روایی از شاخص KMO و آزمون کرویت بارتلت استفاده شده است. برای تحلیل آماری دادهها از تحلیل عاملی اکتشافی و به منظور مقایسه دو پیادهراه بوعلی و اکباتان شهر همدان از آزمون تی دو نمونهای مستقل در نرمافزار SPSS استفاده شده است. یافتههای حاصل از تحلیل عامل اکتشافی نشان میدهد عامل «حضورپذیری»، «پاسخدهندگی محیط»، «تنوع فعالیت فرهنگی و اجتماعی»، «آسایش و امنیت» و «سهولت تردد و دسترسی» به ترتیب بالاترین سهم را در تببین کیفیت محیط میگذارد. همچنین نتایج مقایسه عوامل کیفیتمحیطی نشان میدهد که پیادهراه بوعلی در عامل حضورپذیری، پاسخدهندگی محیط، تنوع فعالیت فرهنگی- اجتماعی در وضعیت مناسبتری قرار گرفته است. | ||
| کلیدواژهها | ||
| کیفیت محیطی؛ فضاهای شهری؛ پیاده مداری؛ پیادهراه بوعلی؛ پیادهراه اکباتان؛ شهرهمدان | ||
| اصل مقاله | ||
|
کیفیت محیطی بخشی از رضایتمندی انسانها از محیط را تشکیل میدهد. با این که رویکرد پیادهمداری در طراحی فضاهای شهری نقش مهمی در ارتقاء کیفیتمحیطی ایفاء میکند، اما رویکردهای یکسان و بدون توجه به ماهیت فضایی، پتانسیلها و ظرفیتهای محیطی در احداث پیادهراههای شهری نه تنها موجبات ارتقاء کیفیتمحیطی و رضایتمندی را به دنبال نخواهد داشت، بلکه موجب تنزل کیفیت اجتماعی و اقتصادی فضاهای شهری میشود. هدف از این پژوهش ارزیابی مؤلفههای کیفیت محیطی در پیادهراه بوعلی و اکباتان شهر همدان از منظر کاربران در راستای پاسخگویی به نیازهای شهروندان و رضایتمندی کاربران میباشد. روش این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش انجام توصیفی- تحلیلی است. شاخصها و معیارهای مورد سنجش در ارتباط با کیفیت محیطی با مروری بر متون معتبر علمی، استخراج شده و سپس به وسیله پرسشنامه اقدام به گردآوری نظرات شهروندان و شاغلان شد. جامعه آماری در این تحقیق نامحدود بوده که با استفاده از روش بررسی جامعه نامحدود، حجم نمونه در این تحقیق 200 نفر انتخاب گردید. جهت اعتبار پایایی از آلفای کرونباخ و سنجش روایی از شاخص KMO و آزمون کرویت بارتلت استفاده شده است. برای تحلیل آماری دادهها از تحلیل عاملی اکتشافی و به منظور مقایسه دو پیادهراه بوعلی و اکباتان شهر همدان از آزمون تی دو نمونهای مستقل در نرمافزار SPSS استفاده شده است. یافتههای حاصل از تحلیل عامل اکتشافی نشان میدهد عامل «حضورپذیری»، «پاسخدهندگی محیط»، «تنوع فعالیت فرهنگی و اجتماعی»، «آسایش و امنیت» و «سهولت تردد و دسترسی» به ترتیب بالاترین سهم را در تببین کیفیت محیط میگذارد. همچنین نتایج مقایسه عوامل کیفیتمحیطی نشان میدهد که پیادهراه بوعلی در عامل حضورپذیری، پاسخدهندگی محیط، تنوع فعالیت فرهنگی- اجتماعی در وضعیت مناسبتری قرار گرفته است | ||
| مراجع | ||
|
احمدی، حسن و مهرجو، مهرداد (1400). بررسی اثر مؤلفههای کیفیت محیطی بر احساس امنیت شهروندان؛ مطالعه موردی: پیادهراه مرکزی شهر همدان. فصلنامه برنامهریزی توسعه شهری و منطقهای(علمی)، 5(12)، 135-105.
اسکندرپور، کوزهگر کالجی، حنیفی اصل، شیخ کانلوی میلان؛ مجید، لطفعلی، یاسین، ناصر (1396). تحلیلی بر عملکرد فضاهای شهری با اهداف پیادهمداری مطالعه موردی: بخش مرکزی شهر ارومیه. مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 4(14)، 140- 118.
اصغری زمانی، اکبر و مصطفایی، هیرش (1397). سنجش و پهنهبندی کیفیت محیط مناطق شهری در بافت میانی مناطق شهری، با استفاده از مدل AHP و شاخص همپوشانی وزنی، مطالعه موردی بافت میانی شهر تبریز. نشریه علمی جغرافیا و برنامه ریزی، 23 (69)، 17-1.
اورنگ، ملاحت (١٣٨٦). سنجش کیفیت محیط در بازسازی های پس از سانحه، مطالعة مورد ی :فضاها ی عمومی شهر بم. پایان نامة دورة کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری و منطقه ای، دانشکدة هنر و معماری ،دانشگاه تربیت مدرس.
بردی آنامرادنژاد رحیم, رازقی فرزانه و آروین محمود (1398). ارزیابی مولفه های کیفیت فضا در پیاده راه های شهری (نمونه موردی: پیاده راه فرهنگی رشت). نشریه علمی جغرافیا و برنامه ریزی، 23 (69)، 17-1.
پارسائیان، عاطفه (1401). سنجش میزان تاثیر سیستم حمل و نقل شهری بر ارتقاء کیفیت محیطی فضاهای شهری. فصلنامه آینده پژوهی شهری، 2(1)، 95-79.
پاکزاد، جهانشاه (1390). راهنمای طراحی فضاهای شهری در ایران. انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، تهران.
پاکزاد، جهانشاه (1385). راهنمای طراحی فضاهای شهری در ایران. انتشارات دانشگاه شهید بهشتی، تهران.
پوراحمد، احمد؛ زنگنه شهرکی، سعید و صفایی رینه، مصطفی (1395). تحلیل نقش پیادهراههای شهری در ارتقای سرزندگی فضاهای شهری (مطالعۀ موردی: پیادهراه 18 شهریور، تهران). پژوهشهای جغرافیایی برنامهریزی شهری، 4(2)، 195- 175.
پور احمد، احمد؛ کلانتری، محسن؛ ابدالی، یعقوب و الله قلیپور، سارا (1397). تحلیل فضایی کیفیت زندگی در کانونهای جرمخیز (مورد مطالعه: بخش مرکزی شهر تهران). پژوهشنامه جغرافیای انتظامی، 6(21)، 30-1.
تشکری، لیلا (1397). تکوین یک پیادهراه مولفههای کالبدی یا رفتار جمعی. مجله منظر، سال دهم، آبان ماه.
جعفری، مهدی استادی؛ رفیعیان، مجتبی و زرآبادی، زهرا سادات سعیده (1400). تحلیل علیت لایهای در واکاوی مفهوم پیادهمداری با تأکید بر مدل PESTEL (مطالعه موردی: شهر تهران). نشریه مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 8(27)، 109- 82.
حاتمی، یاسر و ذاکرحقیقی، کیانوش (1396). ارزیابی تأثیر کیفیت محیط شهری بر روابط اجتماعی استفاده کنندگان از فضا (مطالعه موردی: پیاده راه بوعلی سینا شهر همدان). فصلنامه علمی-پژوهشی پژوهش و برنامه ریزی شهری، 8(30)، 266- 245.
حبیبی، کیومرث (1397). مقایسه تطبیقی کیفیت پیاده راه ها در ایران و خارج کشور با مدل (ANP). نشریه معماری و شهرسازی ایران، 9(1)، 19-5.
حسین آبادی، سعید (1400). تحلیل تاثیر عوامل کالبدی- فضایی بر میزان پیادهروی شهروندان مورد مطالعه: محلات شهر قائن. نشریه علمی جغرافیا و برنامه ریزی، 25(76)، 69-86.
حیدری، علی اکبر؛ امیر حاجلو، الهام؛ کارخانه، معصومه و احمدی فرد، نرگس (1392). ارزیابی نقش منظر فضاهای جمعی در کیفیت شهری، نمونه موردی: منطقه یک تهران. آرمان شهر، 6 (11)، 335- 323.
دادگر فرزانه، قصری، محمدعلی (1401)، نقش بازار رسولی به عنوان فضای جمعی-تجاری در کیفیتبخشی به محیط شهری زاهدان، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، ۳۷ (۲)، ۲۶۷-۲۷۶.
درویشی، یوسف؛ ابی زاده، سامان و پرتویان نوزاد، پری ناز (1402). ارزیابی تطبیقی کیفیت محیطی از بعد مؤلفه ریختشناسی-کالبدی در محلات سنتی و جدید مطالعه موردی: محلات منجم- باغمیشه کلانشهر تبریز. فصلنامه پژوهشهای جغرافیای انسانی، 55 (3)، 204-187.
راستبین، ساجد؛ جعفری، یاسر؛ دارم، یاسمن و معززی مهرطهران، امیرمحمد (1391). رابطهی همبستگی بین کیفیتهای محیطی و تداومحیات شهری درعرصههای عمومی (نمونه موردی: جلفای اصفهان). باغ نظر، 9(21)، 46 -35.
رفیعیان، مجتبی؛ صدیقی، اسفندیار و پورمحمدی، مرضیه (1390). امکان سنجی ارتقاء کیفیت محیط از طریق پیادهراه سازی محورهای شهری مورد: محور خیابان ارم بخش مرکزی شهر قم. مطالعات و پژوهشهای شهری و منطقهای، 3(11)، 56- 41.
سجادزاده، حسن و حقی، محمدرضا (1393). مقایسه تطبیقی کیفیت محیطی پیادهراههای تجاری و بازارهای سنتی، نمونه موردی: پیاده راه پانزده خرداد و بازار قدیم تهران. معماری و شهرسازی آرمان شهر، 10(21)، 59-49.
سلطانی ، علی و پیروزی، رضا (2015). پیمایش قابلیت پیاده مداری محورهای فرهنگی تاریخی مطالعه موردی: محورحافظ (شیراز). معماری اقلیم گرم و خشک،3(3)، 77-65.
صرافی، مظفر و محمدیان مصمم، حسن (1391). امکانسنجی پیادهراه سازی مرکز شهر همدان. فصلنامه آمایش محیط، 6(21)، 138-111.
صرافی، مظفر و محمدی، علیرضا (1396). سنجش کیفیت محیط شهری مطالعة موردی: محلههای شهر برازجان. دانش شهرسازی، 1(1) ، 53-37.
عباس زاده، شهاب و تمری، سودا (1391). بررسی و تحلیل مؤلفههای تأثیرگذار بر بهبود کیفیات فضایی پیادهراهها به منظور افزایش سطح تعاملات اجتماعی مطالعه موردی؛ محورهای تربیت و ولیعصر تبریز. فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات شهری، 1(4)، 10- 1.
علیپور، روجا؛ خادمی، مسعود؛ سنماری، محمدمهدی و رفیعیان، مجتبی (1391). بررسی شاخصههای کیفیت محیطی در شناسایی اولویتهای مداخله در محدوده بافت فرسوده شهر بندر لنگه. فصلنامه باغ نظر، 9(20)، 21-13.
کاشانی جو، خشایار (1393). پیادهراهها؛ از مبانی طراحی تا ویژگیهای کارکردی، چاپ دوم، تهران: انتشارات آذرخش.
کرمی پور شمس آبادی, عارفه ؛مسعود، محمد و مجابی، علی (1402). واکاوی در مفهوم کیفیت محیط شهری، شناسایی معیارهای مؤثر از دیدگاه شهروندان در شهر قزوین. مطالعات برنامه ریزی سکونتگاه های انسانی، (3)17، 756-741.
کلانتری خلیل آباد، حسین (1395). طراحی پیاده راه و تاثیر آن بر کیفیت زندگی در بافت تاریخی شهرها (مطالعه موردی: پیاده راه تربیت تبریز). مطالعات معماری، 5(9)، 174-159.
لنگ، جان (1389). آفرینش نظریه معماری، نقش علوم رفتاری در طراحی محیط. چاپ چهارم با اضافات، ترجمه علیرضا عینی فر، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.
محمد ابراهیمی جهرمی و اشنویی نوشآبادی (1401)، اولویتبندی مؤلفههای مؤثر بر کیفیت محیط شهری (مطالعۀ موردی: شهر شیراز)، برنامه ریزی فضایی، 12(3)، 66-47.
معینی، سید محمد مهدی (1394). شهرهای پیادهمدار. چاپ چهارم، تهران: انتشارات آذرخش.
منصورفر، کریم (1384). کتاب روش های آماری. انتشارات دانشگاه تهران، 412-1.
وحدت، سلمان و پیربابایی، محمدتقی (1396). مطالعه تطبیقی ابعاد پیادهمداری مکان از دیدگاه کاربران فضا و متخصصان با استفاده از روش فرآیند تحلیل شبکه مورد شناسی: تبریز. نشریه جغرافیا و آمایش شهری- منطقهای، 7(23)، 100-87. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 510 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 171 |
||