آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,453 |
| تعداد مقالات | 17,787 |
| تعداد مشاهده مقاله | 58,025,319 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 19,584,042 |
گردشگری کشاورزی و عوامل و موانع توسعه آن در مناطق روستایی مورد مطالعه: مزارع زعفران شهرستان تیران و کرون | ||
| جغرافیا و برنامهریزی | ||
| دوره 29، شماره 91، 1404، صفحه 371-350 اصل مقاله (1.49 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/gp.2024.60702.3238 | ||
| نویسندگان | ||
| عباس امینی فسخودی* 1؛ محمد جواد احمدیان2؛ الهام کریمی2 | ||
| 1عضو هیات علمی گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی دانشگاه اصفهان | ||
| 2گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان | ||
| چکیده | ||
| مزارع کشاورزی و محصولات آنها، علاوه بر ارزش اقتصادی میتوانند نقش مهمی در گردشگری بویژه در مناطق روستایی داشته باشند. این پژوهش به امکانسنجی توسعهی گردشگری کشاورزی در مزارع زعفران روستاهای شهرستان تیران و کرون در غرب اصفهان و شناسایی و تشریح عوامل پیشران و موانع بازدارنده آن میپردازد. بهرهبرداران کشاورزی زعفرانکار روستاهای منطقه، جامعه آماری مورد مطالعه بودند. تجربه عینی و عملی گردشگری در مزارع زعفران، متغیر وابسته، و ذهنیتهای فردی، ویژگیهای اقتصادی محصول و عوامل و موانع ساختاری و سازمانی، متغیرهای مستقل مطالعه بودند که پس از عملیاتیسازی و گردآوری دادههای پیمایشی، هرکدام با پردازشها و شاخصسازیهای مناسب مورد سنجش قرار گرفته و تحلیل شدند. بر اساس نتایج، تجربه عینی و عملیِ اندکی که در زمینه گردشگری مزارع زعفران منطقه وجود دارد، با تأثیرگذاری مثبت عواملی چون زیرساختهای عمومی گردشگری، تبلیغات و معرفی محصول، مطالبهگری از مسئولین محلی، ویژگیهای اقتصادی محصول، سابقه کشت آن و سطح تحصیلات بهرهبرداران همراه بوده است. تحلیلهای بیشتر نشان داد، پتانسیل بالقوهی ناحیه روستایی کرون علیا در رابطه با گردشگری مزارع زعفران، با پشتیبانیهای سازمانی و فراهم شدن زیرساختهای تخصصی مزرعهای بهعنوان مهمترین پیششرطهای گردشگری مزرعه، و تقویت نگره خواهندهای در ذهنیت بهرهبرداران برای پیگیری و تحقق آن، خواهد توانست نظام زراعی کشت زعفران منطقه را به سمت الگوهای کارآفرینانه غیرزراعی با محوریت گردشگری و تجاریتر شدن و بهرهوریِ بیشتر این نظام سوق دهد. با توجه به ویژگیهای خاص زعفران در مراحل برداشت و زنجیره عملیات پس از آن، زنان و حتی اعضای غیر شاغل در کشاورزیِ خانوارهای روستایی، میتوانند نقش پررنگ و معناداری در این راستا داشته باشند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| گردشگری کشاورزی؛ کشت زعفران؛ ایستارهای ذهنی؛ بسترهای ساختاری و سازمانی؛ تیران و کرون | ||
| اصل مقاله | ||
|
مزارع کشاورزی و محصولات آنها، علاوه بر ارزش اقتصادی میتوانند نقش مهمی در گردشگری بویژه در مناطق روستایی داشته باشند. این پژوهش با رویکرد توصیفی-پیمایشی به امکانسنجی توسعهی گردشگری کشاورزی در مزارع زعفران روستاهای شهرستان تیران و کرون در غرب اصفهان و شناسایی و تشریح عوامل پیشران و موانع بازدارنده آن میپردازد. بهرهبرداران کشاورزی زعفرانکار روستاهای منطقه، جامعه آماری مورد مطالعه بودند که 151 نفر آنان بعنوان نمونه در فرایند پژوهش مشارکت داشتند. تجربه عینی و عملی گردشگری در مزارع زعفران، متغیر وابسته، و ذهنیتهای فردی، ویژگیهای اقتصادی محصول و عوامل و موانع ساختاری و سازمانی، متغیرهای مستقل مطالعه بودند که پس از عملیاتیسازی و گردآوری دادههای پیمایشی، هرکدام با پردازشها و شاخصسازیهای مناسب مورد سنجش قرار گرفته و تحلیل شدند. بر اساس نتایج، تجربه عینی و عملیِ اندکی که در زمینه گردشگری مزارع زعفران منطقه وجود دارد، با تأثیرگذاری مثبت عواملی چون زیرساختهای عمومی گردشگری، تبلیغات و معرفی محصول، مطالبهگری از مسئولین محلی، ویژگیهای اقتصادی محصول، سابقه کشت آن و سطح تحصیلات بهرهبرداران همراه بوده است. تحلیلهای بیشتر نشان داد، پتانسیل بالقوهی ناحیه روستایی کرون علیا در رابطه با گردشگری مزارع زعفران، با پشتیبانیهای سازمانی و فراهم شدن زیرساختهای تخصصی مزرعهای بهعنوان مهمترین پیششرطهای گردشگری مزرعه، و تقویت نگرش و ذهنیت بهرهبرداران برای پیگیری و تحقق آن، خواهد توانست نظام زراعی کشت زعفران منطقه را به سمت الگوهای کارآفرینانه غیرزراعی با محوریت گردشگری و تجاریتر شدن و بهرهوریِ بیشتر این نظام سوق دهد. با توجه به ویژگیهای خاص زعفران در مراحل برداشت و زنجیره عملیات پس از آن، زنان و حتی اعضای غیر شاغل در کشاورزیِ خانوارهای روستایی، میتوانند نقش پررنگ و معناداری در این راستا داشته باشند. | ||
| مراجع | ||
|
آمار، تیمور. (1400). توسعهی روستایی در ایران: مباحثی پیرامون اهداف، چشم اندازها و الزامات نوین، توانهای سرزمینی، جامعه دانشبنیان و سیاست اجتماعی از دیدگاه صاحبنظران. بهکوشش حامد قادرمرزی و علی شیرکانی، جهاد دانشگاهی واحد خوارزمی، تهران.
اسماعیلیزاده، حسن؛ تبریزی، نازنین و مهدی رمضانزاده لسبوئی. (1398). سنجش رفتار مشارکتی جامعه محلی در توسعه گردشگری کشاورزی (مورد مطالعه: شهر سیسخت). مطالعات ساختار و کارکرد شهری، 6(20)، 127-146. https://doi.org/10.22080/shahr.2019.16037.1752
حیدری، زهرا، بدری، سیدعلی و محمدرضا رضوانی. (1395). تحلیل عوامل مؤثر بر مشارکت اجتماع محلی در برنامهریزی توسعه گردشگری کشاورزی (مطالعه موردی: نواحی روستایی بخش مرکزی شهرستان تنکابن). آمایش جغرافیایی فضا، 6(21)، 13-26.
رضایی آدریانی، منیره، و مهین نسترن. (1396). امکانسنجی طرح گردشگری کشاورزی در باغات و مزارع حومهی شهرها (نمونه موردی: بخش شمالی منطقهی ناژوان اصفهان). میراث و گردشگری، 2(7)، 153-179.
ریاحی، وحید، عزیزپور، فرهاد و زری قاسمیان. (1399). عوامل موثر بر تهیه برنامه چشم انداز توسعه در ناحیه روستایی هزارجریب (شرق مازندران). جغرافیا و برنامهریزی، دوره 24، شماره 72، 291-267. https://doi.org/10.22034/gp.2020.10857
عنابستانی، علیاکبر و زهرا مظفری. (1397). تبیین عوامل مؤثر بر گرایش روستاییان به گردشگری کشاورزی (مطالعه موردی: روستاهای نمونه گردشگری دهستان فضل شهرستان نیشابور). برنامهریزی و توسعه گردشگری، 7(24)، 123-145. https://doi.org/10.22080/jtpd.2018.1827
مرادی، نصرت، نوری، سید هدایتالله، مرادی، کبریا و شیرکو پسندی. (1396). تحلیلی بر میزان رضایتمندی گردشگران گل و گیاه در زمانهای اوج ورود به شهرستان محلات. جغرافیا و برنامهریزی، دوره 21، شماره 60، 261-239. https://doi.org/101
مودودی ارخودی، مهدی، فردوسی، سجاد و نرگس رحیمی طاقانکی. (1402). واکاوی و تبیین عوامل توسعه گردشگری کشاورزی در مناطق روستایی (مورد مطالعه: مناطق روستایی شهرستان سامان). جغرافیا و برنامهریزی، مقالات آماده انتشار. https://doi.org/10.22034/gp.2024.59093.3200
نوروزی، اصغر و عفت فتحی. (1397). ارزیابی توانمندیهای توسعهی گردشگری کشاورزی و تعیین میزان پذیرش آن در جامعه هدف (کشاورزان و گردشگران) در شهرستان لنجان. جغرافیا و توسعه، 16(51 )، 241-260
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 724 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 346 |
||