آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شماره‌ها | 1,553 |
| تعداد مقالات | 18,934 |
| تعداد مشاهده مقاله | 63,572,839 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 23,273,826 |
ارزیابی توانهای ژئوتوریستی چشمههای آبگرم دامنه شمالی رشته کوه بزقوش | ||
| جغرافیا و برنامه‌ریزی | ||
| دوره 29، شماره 92، 1404، صفحه 65-41 اصل مقاله (1.35 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/gp.2024.60096.3226 | ||
| نویسندگان | ||
| فریبا کرمی* 1؛ معصومه رجبی1؛ فاطمه رنگرز فروغ2 | ||
| 1استاد گروه ژیومورفولوژی دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز،تبریز،ایران | ||
| 2کارشناسی ارشد ژئوتوریسم دانشکده برنامه ریزی و علوم محیطی دانشگاه تبریز،تبریز،ایران | ||
| چکیده | ||
| باتوجه به آمار به دست آمده، یک رابطه متقابل میان گردشگری و سلامتی وجود دارد. بر همین اساس گردشگری سلامت از سریع ترین شاخه های توریستی در حال رشد در جهان است. چشمههای آبگرم نیز به عنوان یکی از منابع طبیعی، بخشی از گردشگری سلامت هستند. هدف این پژوهش ارزیابی توانهای ژئوتوریستی چشمه های آبگرم دامنه های شمالی رشته کوه بزقوش با رویکرد توسعه گردشگری سلامت با استفاده از روش ارزیابی ژئوسایتGAM ( براساس نظر کارشناسان) و نیز روش M-GAM ( براساس نظر بازدید کنندگان) می باشد. پژوهش حاضر از نظر روش توصیفی – تحلیلی و از نظر هدف کاربردی می باشد. نتایج حاصل، شناسایی 6 چشمه آبگرم بود که با نظرات کارشناسان اداره منابع آب سراب و آب منطقه ای استان آذربایجان شرقی تعیین شد. نتایج روش GAM نشان داد که چشمه های آبگرم اسب فروشان و الله حق بیشترین امتیاز و چشمه های جلده باخان و نرمیق کمترین امتیاز را از نظر گردشگری سلامت کسب کرده اند. تحلیل جایگاه چشمه ها بر اساس ماتریس GAM نشان داد که ارزش اصلی نسبت به ارزش اکتسابی امتیاز کمتری دارد که آن هم به علت پایین بودن امتیاز ارزش علمی/ آموزشی نسبت به ارزش های حفاظتی و زیبایی/ منظره دید میباشد. بررسی چشمه ها با روش M-GAM نشان داد که همچنان چشمه های آبگرم اسب فروشان و الله حق بالاترین امتیاز را دارند علت اصلی آن هم به علت بالا بودن ویژگی های زیبایی/ منظره دید و حفاظتی است که بیشتر مد نظر بازدید کنندگان قرار گرفته است. ماتریس GAM نشان میدهدکه چشمه ها در سه زون Z33، Z32 و Z21 قرار گرفته اند و برمبنای ماتریس M-GAM در زون های Z22 ، Z21 و Z11 میباشند. علت تغییر جایگاه چشمه ها درزون بندی ماتریس M-GAM به علت اعمال ضریب عامل اهمیت (اثرگذاری زیاد نظر گردشگران در نتیجه نهایی) میباشد. | ||
| کلیدواژه‌ها | ||
| گردشگری سلامت؛ ژئوتوریسم؛ چشمه های آبگرم؛ GAM؛ M-GAM | ||
| اصل مقاله | ||
|
گردشگری سلامت مدت زیادی است که مهم ترین انگیزه گردشگران از شرکت در اشکال مختلف گردشگری را تشکیل میدهد، چرا که سفر میتواند به کاهش استرس، افزایش فعالیت بدنی و بهبود سلامت روان کمک کند. بر همین اساس، این نوع از گردشگری از سریع ترین شاخههای توریستی در حال رشد در جهان است. چشمههای آبگرم نیز به عنوان یکی از منابع طبیعی، بخشی از گردشگری سلامت هستند. هدف این پژوهش ارزیابی توانهای ژئوتوریستی چشمههای آبگرم دامنههای شمالی رشته کوه بزقوش با رویکرد توسعه گردشگری سلامت با استفاده از روش ارزیابی ژئوسایتGAM ( براساس نظر کارشناسان) و نیز روش M-GAM ( براساس نظر بازدید کنندگان) می باشد. پژوهش حاضر از نظر روش توصیفی – تحلیلی و از نظر هدف کاربردی می باشد. نتایج حاصل، شناسایی 6 چشمه آبگرم بود که با نظرات کارشناسان اداره منابع آب سراب و آب منطقه ای استان آذربایجان شرقی تعیین شد. نتایج روش GAM نشان داد که چشمههای آبگرم اسب فروشان و الله حق بیشترین امتیاز و چشمههای جلده باخان و نرمیق کمترین امتیاز را از نظر گردشگری سلامت کسب کرده اند. تحلیل جایگاه چشمهها بر اساس ماتریس GAM نشان داد که ارزش اصلی نسبت به ارزش اکتسابی امتیاز کمتری دارد که آن هم به علت پایین بودن امتیاز ارزش علمی/ آموزشی نسبت به ارزشهای حفاظتی و ارزش منظر /زیبایی میباشد. بررسی چشمهها با روش M-GAM نیز نشان داد که همچنان چشمههای آبگرم اسب فروشان و الله حق بالاترین امتیاز را دارند علت اصلی آن هم به علت بالا بودن ویژگیهای منظر/ زیبایی و حفاظتی است که بیشتر مد نظر بازدید کنندگان قرار گرفته است. ماتریس GAM نشان میدهدکه چشمهها در سه زون Z33، Z32 و Z21 قرار گرفته اند و برمبنای ماتریس M-GAM در زونهای Z22 ، Z21 و Z11 میباشند. علت تغییر جایگاه چشمهها درزون بندی ماتریس M-GAM به علت اعمال ضریب عامل اهمیت (اثرگذاری زیاد نظر گردشگران در نتیجه نهایی) میباشد | ||
| مراجع | ||
|
اربابی سبزواری ، آزاده (1393). ارزیابی توانمندی ها و قابلیتهای ژئوتوریسم در توسعه پایدار (مطالعه موردی: سراب دربند در شهرستان صحنه) ، فصلنامه جغرافیای طبیعی ، سال هفتم ، شماره 26
ابراهیمی کچللر، سودا (1399). ارزیابی توان ژئوتوریستی و تحلیل رقابت پذیری جنگل فندقلو، دربند هیر، دریاچه نئور، پایاننامه کارشناسی ارشد، گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم اجتماعی ، دانشگاه محقق اردبیلی
اسفندیاری، حسین (1398).طراحی مدل گردشگری تندرستی محور در شهرستان سراب، پایاننامه کارشناسی ارشد،گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس
تقیلو، علی اکبر، اصغر، صیاد، زینالی، بتول و اصغری، صالح(1395). ارزیابی توانمندی ها و قابلیتهای ژئوتوریستی روستای کندوان، نشریه علمی- پژوهشی جغرافیا و برنامه ریزی، سال 20، شماره 56، صص 53-39
جمشیدی پور، ابولفضل (1401). ارزیابی زمین گردشگری به روش GAM، قنات قصبه گناباد، بیست و پنجمین همایش ملی انجمن زمین شناسی ایران، 5 و 6 بهمن ماه ، دانشگاه صنعتی شاهرود، ایران
جان در میان، یعقوب و کوکبی نژاد مقدم، امیر حسین(1397). مطالعه هیدروژئولوژی چشمههای آبگرم دامنه شمالی بزقوش 0 جنوب سراب)، کنفرانس ملی پژوهشهای دانش بنیان در علوم زمین، 12 در ماه 1397، خوزستان ، اهواز
حجازی، سید اسدلله و قنبری ، محمد (1392). ارزیابی توانمندیهای ژئوتوریستی شهرستان مراغه ،دومین همایش ملی گردشگری و طبیعت گردی ایران زمین ، 17 تیر ماه ، همدان ، ایران
حجازی، سید اسدالله، رجبی، معصومه و شعرباف بهتاش، اسما(1399). ارزیابی توانمندیهای اکوتوریسم دامنههای شمالی رشته کوه بزقوش، نشریه جغرافیا و برنامه ریزی، دوره 24، شماره 72، شهریورماه، صص 150-129
خبازی، مصطفی ، فهیمی فر، اصغر، اله اشتهاردیان ، احسان ، نوحه سرا ، مریم و روحانی فرد، زهرا(1394).روش ارزیابی ژئوتوریسم چشمههای آبگرم به روش پرالونگ اصلاح شده ( مطالعه موردی: آبگرم جوشان کرمان)، نشریه نقش جهان- مطالعات نظری و فناوریهای نوین معماری و شهرسازی، سال پنجم ، شماره 3، صص 28-18
درخشان، عباس،رسولی، عادل، مبارک تپه رشت، شهاب و امامی، کامیار (1395). ارزیابی ژئوتوریسم تاقدیس شمال شرقی شهرستان میناب به روش GAM، اولین همایش ملی جغرافیا ، محیط زیست ، امنیت و گردشگری،29 و30 دی ماه، دانشگاه بزرگمهر قائنات، ایران
رستگار، ابراهیم و دارابی، حسن (1401). ارزیابی کمی پتانسیلهای ژئوتوریستی شهرستان فیروز آباد: فرصتی برای توسعه پایدار منطقه ای، فصلنامه پژوهشهای ژئومورفولوژی کمی، سال یازدهم، شماره 3، صص143-120
سالاری، ممند (1398). ارزیابی ژئومورفوسایت ها و واکاوری قوت ها و ضعفهای آنها با به کارگیری مدلهای GAM و M-GAM (مطالعه موردی: شهرستان سردشت)، مدیریت مخاطرات محیطی، سال 6، شماره 2،صص 204-185
سلمانی ، محمد، فرجی سبکبار، حسنعلی ،ناظمی ، محمد و اروجی ، حسن (1394). ارزیابی توانمندی ها و کاربریهای ژئومورفوسایت ها ( مطالعه موردی: ژئومورفوسایتهای شهرستان طبس)، پژوهشهای جغرافیای انسانی ، سال 47 ، شماره 1 ، صص 192-177
شیرازی، عارف ، شیرازی، عادل و کلانکی ، حسن (1398).گردشگری و ژتوریسم با محوریت ایران، تهران: صفر تا صد
صفر آبادی ، اعظم و احمدپور ، علی (1398). برنامه ریزی تفرجگاههای پیرامون شهرها با تاکید بر گردشگری سلامت ( مطالعه موردی: چشمه آبگرم تو دلویه )، نشریه آمایش جغرافیایی فضا، سال نهم، شماره 31، صص 227-243
علی اکبری ، اسماعیل (1397). جغرافیای گردشگری ایران ، تهران: سمت
عباداله زاده ، نگین و عبدالحسینی ، جواد (1397). تاثیر منابع آبهای گرم و معدنی در گردشگری سلامت و توریسم درمانی (نمونه موردی: آب گرم و معدنی در جاده قطور شهرستان خوی، سومین کنفرانس بین المللی یافتههای نوین عمران معماری و صنعت ساختمان ایران ، 15و 14 تیرماه ، تهران ، ایران
قنواتی ، عزت اله و رعیتی شوازی ، منیره (1394). ارزیابی قابلیتهای ژئومورفوسایتهای گردشگری ( مطالعه موردی: شهرستان تفت)، مجله ی برنامه ریزی و توسعه گردشگری ، سال چهارم، شماره 14،صص 212-193
کرمی، فریبا (1381). بررسی مسائل ژئومورفولوژی دامنه شمالی رشته کوه بزقوش و دشت انباشتی سراب (از ابرغان تا سلطان آباد)، رساله دکتری تخصصی (PH.D) در رشته جغرافیایی طبیعی، دانشگاه تبریز
محمد خان، شیرین ، ویسی ، عبدالکریم و ریاهی ، سمانه (1396).پتانسیل سنجی قابلیتهای ژئوسایتهای توده کوهستانی شاهو با بکارگیری مدل GAM ،فصلنامه مطالعات مدیریت گردشگری، سال دوازدهم ، شماره 38،صص 110-83
مختاری، داود (1394). ژئوتوریسم، تبریز: دانشگاه تبریز
نکوئی صدری، بهرام (1401). مقدمه ای بر میراث زمین شناختی ایران (ژئوسایت ها و ژئومورفوسایت ها)، تهران : مهکامه
ویسی عبدالکریم و احمدی، عبدالمجید (1399). بررسی مقایسه ای ژئومورفوسایتهای کارستی استان کرمانشاه با استفاده از مدلهای GAM و M-GAM ،فصلنامه مطالعات جغرافیایی مناطق کوهستانی، سال اول، شماره 4 ، صص 50-33 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 923 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 415 |
||