| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,530 |
| تعداد مقالات | 18,634 |
| تعداد مشاهده مقاله | 61,229,734 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 22,019,812 |
تحلیل فضایی کاربری ها در مناطق شهری ( مطالعه موردی: منطقه تاریخی شهر یزد) | ||
| فضای شهری و حیات اجتماعی | ||
| دوره 2، شماره 4، خرداد 1402، صفحه 1-20 اصل مقاله (1.06 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله علمی و پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/jprd.2023.16425 | ||
| نویسندگان | ||
| محمدرضا رضایی* 1؛ مسلم قاسمی2؛ میترا رستم زاده3 | ||
| 1هیئت علمی دانشگاه یزد | ||
| 2گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه یزد | ||
| 3دانش آموخته معماری دانشگاه پیام نور | ||
| چکیده | ||
| برنامه ریزیِ گونه های کاربری اراضی در شهرها به عنوان زیر مجموعة مهمی از کاربری اراضی شهری با توجه به ارائه خدمات به شهروندان و جمعیت حوزه نفوذ، مستلزمِ توجه ویژه ای است. این مقاله در نظر دارد به تحلیل فضایی کاربری اراضی بافت تاریخی شهر یزد بپردازد. با توجه به این هدف، مقاله حاضر بر رویکردی کاربردی و ماهیتی پیمایشی مبتنی است. از اینرو روش تحقیق حاضر از نوع تحلیلی مبنی بر تحلیل و پراکنش فضایی کاربری اراضی بافت تاریخی شهر یزد میباشد. ابزار جمع آوری اطلاعات از نوع کتابخانهای – اسنادی و میدانی در قالب بیان اطلاعات کامل از بافت تاریخی و جمع آوری دیتاها و اطلاعات مربوط به انواع کاربریهای اراضی بافت تاریخی میباشد. از اینرو با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS و نرم افزار تحلیل فضایی Geoda به تحلیل و بررسی فضایی کاربری اراضی محدوده مورد بررسی اقدام شده است تا بتوان به هدف اساسی تحقیق مبنی بر نحوه تحلیل و پراکنش فضایی کاربری اراضی در بافت تاریخی دست پیدا کرد. یافتههای به دست آمده نشان از پراکنش مناسب کاربری اراضی در بافت تاریخی شهر یزد دارد. به طوریکه از لحاظ کاربری مسکونی و تجاری به ترتیب، محله زرتشتیها و گودال مصلی به ترتیب با 205.4 و 124.2 متر مربع بیشترین سرانه مسکونی و محله گودال مصلی با 60376 متر مربع کاربری تجاری و سرانه 25.9 مترمربع برای هر نفر دارای بیشترین سرانه در مقایسه با دیگر محلات را در برگرفته اند. همچنین کمیت کاربری آموزشی بافت تاریخی نشان از این دارد که محله فهادان با سرانه 1.97 مترمربع کمترین و محله گودال مصلی با 19.1 مترمربع سرانه آموزشی بیشترین مقدار را دارا میباشد. یافتههای به دست آمده در ادامه نشانگر این امر میباشد که در بافت تاریخی شهر یزد تعداد 7 مرکز بهداشتی در سطحی کمتر از 75 درصد از نظر مساحت قرار گرفتهاند و تعداد 2 مرکز بهداشتی- درمانی در شمال و بیمارستان در جنوب بافت، بیشترین مساحت را در بین کاربریهای درمانی در بافت تاریخی به خود اختصاص داده اند؛ لذا محله شش بادگیر با سرانه 3.39 مترمربع بیشترین سرانه این نوع کاربری را به خود اختصاص داده است. در سطح بافت تاریخی تعداد 12 مرکز فرهنگی 75 درصد مساحت بافت را در برگرفته و از نظر کاربریهای فضای سبز نیز در سطح بافت تاریخی تعداد 2 پارک و فضای سبز عمومی در شمال و جنوب بافت بیشترین میزان مساحت و وسعت را در مقایسه با دیگر اراضی سبز بافت به خود اختصاص دادهاند و بیشترین سرانه متعلق به محله گودال مصلی با 8.47 متر مربع برای هر نفر میباشد. از اینرو میتوان نتیجه گرفت که کاربری اراضی بافت تاریخی شهر یزد در وضعیت مناسبی قرار گرفتهاند و میتوانند پاسخگوی نیازهای ساکنین بافت و مراجعین به محدوده باشند. | ||
| کلیدواژهها | ||
| تحلیل فضایی؛ کاربری اراضی؛ بافت تاریخی؛ GIS؛ شهر یزد | ||
|
سایر فایل های مرتبط با مقاله
|
||
| مراجع | ||
|
احد نژاد محسن؛ زلفی علی؛ نوروزی محمد جواد.(1393). تحلیلی بر مکان یابی اراضی به منظور استقرار صنایع با استفاده از روش های AHP و VIKOR (نمونه موردی: بخش مرکزی منطقه آزاد ارس) ،آمایش محیط، 24- 82 افراخته حسن؛ ریاحی وحید؛ جلالیان حمید؛ سرائی سودابه.(1396). ارزیابی عدالت فضایی در توزیع خدمات روستایی شهرستان های استان اصفهان، فصلنامه آمایش سرزمین، دوره هشتم، شماره اول، 81-57. براتی ناصر؛ کاکاوند الهام.(1392). ارزیابی تطبیقی کیفیت محیط سکونت شهری با تاکید بر تصویر ذهنی شهروندان مطالعه کوردی شهر قزوین، هنرهای زیبا، شماره سه، تهران. بهزادپور مصطفی.( 1391 ). ارتقای کیفیت های محیطی گامی در جهت توسعه پایدار اجتماعی(نمونه موردی: بافت تاریخی جلفای اصفهان)، فصلنامه ساخت شهر، شماره 20: 47-56. پور احمد احمد؛ حاتمی نژاد حسین؛ زیاری کرامت الله؛ فرجی سبکبار حسنعلی؛ وفایی ابوذر.(1393). بررسی و ارزیابی کاربری اراضی شهری از منظر عدالت اجتماعی( مطالعه موردی: کاشان)، آمایش سرزمین، دوره 6: 208-179. پور محمدی محمد رضا؛ صدر موسوی میرستار؛ حسین آبادی سعید.(1394). ارزیابی الگوی اختلاط کاربری زمین در محلات شهر سبزوار، مجله مطالعات جغرافیایی مناطق خشک، شماره 22: 53-34. پور محمدی محمدرضا؛ پایدار مجید.(1401). سنجش میزان زیست پذیری شهری با تاکید بر رویکرد پیاده مداری (منطقه 2 کالنشهر تبریز)، نشریه برنامه ریزی شهری و توسعه منطقه ای، سال 1، شماره 2، فصل پاییز: 51-67. پوراحمد احمد ؛ حسین حاتمی نژاد.(1393). بررسی و ارزیابی کاربری اراضی شهری از منظرعدالت اجتماعی (مورد مطالعه: کاشان)، آمایش سرزمین، دوره ششم، شماره دوم، تهران. توکلی نیا جمیله.(1394). تحلیل نابرابری های توسعه منطقه ای در بخش بهداشت و درمان استان اردبیل، برنامه ریزی منطقه ای، سال پنجم، شماره هجده، مرودشت. جمعه پور محمود . ( 1391 ). بررسی تراکم و پایداری اجتماعی در مناطق شهرداری تهران، مجله جغرافیا و برنامه ریزی محیطی. سال 23 (4). حکمت نیا حسن.(1389). برنامه ریزی کابری اراضی شهر بهاباد با استفاده از الگوی تحلیل SWOT، فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی، شماره2: 94-83. خادمی سمیه؛ قلعه نویی محمود؛ مسعود محمد.( 1394). ارزیابی پایداری کاربری زمین شهری با تأکید بر حفاظت از آثار تاریخی (نمونه موردی شهر شوش)،آمایش محیط، 27(21). خداداد مهدی.(1400). سنجش کیفیت زندگی در بافت های فرسوده شهر گرگان، نشریه برنامه ریزی شهری و توسعه منطقه ای، سال 1، شماره 1، فصل تابستان 1401: 42-53. رجبی آزیتا؛ ملکی نظام آباد رسول.(1394). تحلیل توزیع فضایی کاربری مسکونی از طریق بررسی تراکم های شهری و نقش آن در توسعه پایدار شهر( مطالعه موردی: شهر میاندوآب)، پژوهش های جغرافیای انسانی، دوره 47(3): 541-529. روستایی شهریور؛ احدنژاد روشتی محسن؛ فرخی صومعه مینا.(1396). سنجش فضایی گستردگی شهری با تأکید بر تغییرات کاربری اراضی با استفاده از تصاویر ماهواره ای چندزمانه ) مطالعه موردی: ارومیه)، نشریه علمی- پژوهشی جغرافیا و برنامه ریزی 18(50). شهرکی سعید زنگنه؛ کاظم زاده علی؛ دره بادامی هاشمی.(1394). تحلیل زمانی- مکانی گسترش کالبدی شهر مشهد و پایش تغییرات کاربری اراضی اطراف، پژوهش های جغرافیایی برنامه ریزی شهری 2(4): 483-499. ضرابی اصغر؛ رشیدی نیک سیامک؛ قاسمی راد حمدالله.(1389). تحلیل و ارزیابی کاربری اراضی در شهر ایذه، پژوهش و برنامه ریزی شهری، شماره 3: 40-19. علی اکبری اسماعیل؛ عمادالدین عذرا.(1391). ارزیابی کمی و کیفی کاربری های شهری با تاکید بر نظام توزیع و الگوی همچواری( مطالعه موردی: ناحیه یک شهر گرگان)، پژوهش های جغرافیای انسانی، شماره79: 172-157. قربانی رسول؛ پورمحمد محمدرضا؛ محمودزاده حسن.(1395). ارزیابی و تحلیل گسترش فضائی کلانشهر تبریز با استفاده از تصاویر ماهواره ای چندزمانه، نشریه علمی- پژوهشی جغرافیا و برنامه ریزی، 20(56): 238-219. قربانی رسول؛ کریمی رضا. (1401). سنجش و مدلسازی فضایی آسیب پذیری شهر ارومیه در برابر آتش سوزی با تأکید بر پدافند غیرعامل، نشریه برنامه ریزی شهری و توسعه منطقه ای، سال 1(1): 55-72. مهندسین مشاور شرق آیند.(1393). مطالعات برنامه آمایش استان هرمزگان، تحلیل جمعیتی، استانداری هرمزگان، معاونت برنامه ریزی. یغفوری حسین؛ کاشفی دوست دیمن؛ قادر مرزی جمیل.(1394). تحلیلی بر الگوی پراکنش و توزیع مراکز درمانی و مکان یابی بهینه درمانگاه های جدید (نمونه موردی: شهر پیرانشهر) ،آمایش محیط، 7(25). Abid, Mehmood., (2016), Of resilient places: planning for urban resilience, European Planning Studies, 24(2): 407–419. Ahadnejad, M., Gholamhosseini, R., Zolfi, A., (2014). The Evaluation of Spatial distribution and allocation of urban medical centers using Network Analyst Model (A case study Zanjan city), Urban management. 13(35): 167-180. Alesheikh, A., Hosseinali, F., Nourian, F., (2019). Developing an agent-based model to simulate urban land-use expansion (Case Study: Qazvin), Urban Regional Studies and Research,4(14):1-22. S., (2018), Towards Spatial Justice in Urban Health Services Planning, a Spatial-analytic GIS-Based Approach Using Dar es Salaam, Tanzania as a Case Study, University of Utrecht. T.J.,(2011), spatial Analysis. In: agnew. J.a. and d. n.livingeston(eds),the sage hand book of geographic knowledge. Cameral, navies., (2018),The human development in urban space, Thailand press. Chowdhury, A., Adak, M.K., Mukherjee, A., Dhak, P., Khatun, J., Dhak, D.J.J.o.H.,(2019), A Critical Review on Geochemical and Geological Aspects of Fluoride Belts, Fluorosis and Natural Materials and Other Sources for Alternatives to Fluoride Exposure. DeAngelo,Gregory., (2018), Making space for crime: A spatial analysis of criminal competition, Regional Science and Urban Economics, 12(1): 12-31. Delaver, M.R.,(2018),The Development Of a Geographic information probability system with particular, reference to remotery sensed information, Canbera, Australia. Gehl, J., (2019), Life between Buildings: Using Public Space, Copenhagen: Danish Architectural Press. Gethis, A., (2008), A History of the Concept of Spatial Autocorrelation: A Geographer’s Perspective. Geographical Analysis, 40:369–116. Gozine Consulting Engineers., (2017), Detailed Plan of Mahabad City, Volume 1 – reporting studies of the first and second stages, Ministry of Roads and Urban Development. Hall, peter.,(2017), urban and Regional Planning, Rout ledge, London. Heidari Chineh, Rahim., Alirezaei, Masoumeh., Zarei, Ali., (2017), Land Use Analysis of Tabriz Metropolitan Area (Case Study: Region 8 of Tabriz Metropolitan Area), Spatial-Space Research,Third Issue Hong, M., Fath, B.D., (2009). Measurement and SpatialDistribution of Urban Land Use Compactness in ChaoyangDistrict of Beijing, China.IIASA Interim Report, IIASA,Laxenburg, Austria, 24 pages. Horn Haacke,.L., (2019),Using SWOT for Project Team Planing Sessions. Johnston, R.,(2008), Sixty Years of Change in Human Geography. In: Proceedings of the History of Postwar SocialScience Seminars, London School of Economics, 31 April 3119, edited by Backhouse and Fontaine. Kimambo, V., Bhattacharya, P.,Mtalo, F., Mtamba, J., Ahmad, A., (2019), Fluoride occurrence in groundwater systems at global scale and status of defluoridation–state of the art. Groundwater for Sustainable Development, Groundwater for Sustainable Development 9(102). Lagache, T., Vannary, M., Olivo Marin J., (2018), A statistical analysis of spatial co localization using ripley’s K function , Institut Pasteur, Quantitative Image Analysis Unit, F-75015 Paris. Liu, C., (2017), A comparison of five distance-based methods for spatial pattern analysis, Journal of Vegetation Science, 12: 411-416. MacLachan, A., Biggs, E., Roberts, G., Boruff, B., (2017), Urban Growth Dynamics in perth, Western Australia: Using Applied remote sensing for Sustainable Future Planning 6(9); 10.3390. Meyer, W. B., B.L. Turner., (1994), Change in land use and land cover, A global perspective, Cambridge University Press, London. Miller, H.J., (2008), Geographic theory and geospatial knowledge discovery. IEEE International Conference on Data Mining. Pisa, Italy – 39 December 3119. Murphy, K., (2018), The Social Pillar of Sustainable Development: A Literature Review and Framework for Policy Analysis, Sustainability: Science, Practice and Policy 8. Nessa Winston Montserrat Pareja Eastaway.,(2018), Sustainable Housing in the Urban Context, International Sustainable Development Indicator Sets and Housing, Social Indicators Research, Volume 87, Issue 2, pp 211-221. , (2012), Compact City Policies, A ComparativeAssessment. OECD Green Growth Studies, OECD Publishing,283 pages. Ostojic, I., Glazar., (2014), Criteria for evaluation and uidelines for land use planning for sustainable urbandevelopment. Theory and Practice of Spatial Planning, 162: 24-33. Hu., Q. Zhang., P. Shi., B. Chen., J. Fang.,(2018), Flood-induced mortality across the globe: spatiotemporal pattern and influencing factors, Sci. Total Environ.643:171–182, https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2018.06.197. Ranjbar, Elnaz., (2015), Evaluation of endogenous development of old downtown textures, withemphasis on land use density and land use changes (Case study: Tabriz Shiite neighborhoods),Master of Geography and Urban Planning Land Acquisition, Faculty of Humanities, Zanjan Retie, Dark.,(2016), Creative cities and sustainable cities, discourse, city and culture, Vol. 4. Richardson, D.,(2005), Bringing Geography Back to Harvard, AAG Newsletter of the Association of mericanGeographers. December 3111. Sayer, D., Wienhold, M., (2013), A GIS-investigation of four early Anglo-Saxon cemeteries: Ripley’s K-function analysis of spatial groupings amongst graves, Social Science Computer Review, 31 (1): 71-89. Shaohong, W.U., Wenzhong, S. H., (2005), I and Others: Environmental assessment Modeling ChangePattern, Value Dynamics on Land Use, An Integrated GIS and Artificial Neural Networks Approach,Environmental Management, Vol. 36. Shin, ho.,(2012), Income Related in queryin health care access and delivery, Rout ledge. London. tian, G.,(2005), analysis of spatio-temporal dynamic pattern and driving forces of urban land inchina in 1990s using TM images and GIS, Cities, Vol 22 Tsou, K. W., Hung, Y. T., change, Y.L., (2005), an accessibility-based integrated measure of relativespatial equity in urban public facilities, Cities,VOL,22. XU, C., Liu, m., An, S., Chen, J., and Yan, P.,(2017), Assessing the impact urbanization on regional net primary productivity in Jiangyin County Chin, Journal of Environmental Management, 85: 3. Zamiri, M. R., Nastaran, M., Mohamadzade Titkanlu, H., (2014), Analyzing form and trend of spatial and physical development of Bojnord (Using quantitative methods), Journal of Management System, 6 (23): 167-180. Zamiri, M. R., Zamiri, M., Nastaran, M., (2016), Quantitative methods in analyzing spatial development of urban housing in Bojnord (2005-2015), Journal of Urban Studies, 5 (17): 67-76. Zarabi, Asghar., Rezaei, Meysam., Naderi, Behnam., Behrouz, Karimi.,(2014), Analysis andAssessment of Kazerun Land Use using GIS. Journal of Geography and Planning. Issue 50. | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 767 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 671 |
||