خلق شخصیت فرهاد بر اساس موازین رئالیسم سوسیالیستی در نمایش‌نامه «شیرین و فرهاد» ناظم حکمت

امن‌خانی، عیسی (1398) تبارشناسی نقد ادبی ایدئولوژیک، چ 1، تهران: خاموش.

امینی، علی اکبر (1390) گفتمان ادبیات سیاسی ایران در آستانه دو انقلاب، چ 2، تهران: اطلاعات.

بارز، عابدین (1385) فرهنگ علوم سیاسی، چ 1، کابل: میوند.

برتلس، ی. ا. (1355) نظامی، شاعر بزرگ آذربایجان، ترجمه حسین صدیق، چ 1، تهران: پیوند.

بلعمی، ابوعلی محمد بن محمد (1353) تاریخ بلعمی، تکمله و ترجمه تاریخ طبری (جلد 2)، به تصحیح ملک‌الشعرای بهار و به کوشش محمد پروین گنابادی، تهران: زوار.

بهار، مهرداد (1376) از اسطوره تا تاریخ، گردآورنده و ویراستار: ابوالقاسم اسماعیل‌پور، چ 1، تهران: چشمه.

حافظ، شمس‌الدین محمد (1385) دیوان حافظ، براساس نسخه تصحیح‌شده غنی- قزوینی، انتشارات ققنوس، چاپ چهارم، تهران.

حکمت، ناظم (1399) شمشیر داموکلس، ترجمه فرشته بیگدلی، چ 1، تهران: شورآفرین.

حکمت، ناظم (1394) گاو، ترجمه رسول روفه‌گر، چ 1، تهران: ناصرالدین.

حکمت، ناظم (1389) تو را دوست دارم چون نان و نمک، ترجمه احمد پوری، چ 11، تهران: چشمه.

حکمت، ناظم (1381) فرهاد، شیرین، مهمنه بانو و آب سرچشمه بیستون، ترجمه ثمین باغچه‌بان، چ 1، تهران: مینا.

حکمت، ناظم (1380) یک کاسه عسل، ترجمه رسول یونان، چ 1، تهران: مینا.

حکمت، ناظم (1379) برادر زندگی زیباست، ترجمه ایرج نوبخت، چ 1، تهران: دنیای نو.

حکمت، ناظم (1371) آخرین شعرها، ترجمه رضا سید حسینی و جلال خسروشاهی، چ 2، تهران: آرین.

حکمت، ناظم (1357) عوضی، ترجمه مقصود فیض مرندی، چ 1، تهران: امیرکبیر.

حکمت، ناظم (1355) ازیادرفته، ترجمه م. بورچالو، چ 1، تهران: نگاه.

حکمت، ناظم (1354) جمجمه، ترجمه بلوهر آصفی، چ 1، تهران: امیرکبیر.

دلبری‌پور، اصغر (1372) نظامی در ترکیه، مقلدان و نظیره‌پردازان تُرک خمسه، مجموعه مقالات گنگره بین‌المللی بزرگداشت نهمین سده تولد حکیم نظامی گنجوی (جلد اول)، چ 1، تبریز: دانشگاه تبریز.

رئیس‌نیا، رحیم و دیگران (1389) چپ و چپ‌گرایی در جهان اسلام، چ 1، تهران: کتاب مرجع.

ساچکوف، بوریس (1362) تاریخ رئالیسم، ترجمه محمد تقی فرامرزی، چ 1، تهران: تندر.

سرّامی، قدمعلی (1373) از رنگ گل تا رنج خار، چ 2، تهران: علمی و فرهنگی.

سیدحسینی، رضا (1385) مکتب‌های ادبی، چ 14، تهران: نگاه.

شهریار، محمدحسین (1391) دیوان (2 جلد)، چ 50، تهران: نگاه.

عارف اردبیلی (1353) فرهادنامه، به تصحیح عبدالرضا آذر، چ 1، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.

عارف قزوینی، ابوالقاسم (1389) دیوان عارف قزوینی، به کوشش مهدی نورمحمدی، انتشارات سخن، چاپ نخست، تهران.

فردوسی، حکیم ابوالقاسم (1398) شاهنامه، پیرایش جلال خالقی مطلق (چاپ 4 جلدی)، چ 3، تهران: سخن.

کسرایی، سیاوش (1385) آرش کمانگیر، چاپ هشتم، تهران: کتاب نادر.

مختاری، محمد (1378) انسان در شعر معاصر، چ 2، تهران: توس.

مصدق، حمید (1356) درفش کاویان، چ 2، تهران، توکا.

مولوی، جلال الدین محمد بن محمد (1381) کلیات شمس تبریزی، با تصحیح و توضیح بدیع الزمان فروزانفر، انتشارات امیرکبیر، چاپ شانزدهم، تهران.

مقالات:

احتشامی، خسرو (1357) «فرهاد: مانوی معتقد»، مجله بنیاد، س 2، ش 14، صص 70- 73.

اسدی، سلمان (1382) «سیر فرهاد در ادبیات فارسی و ترکی»، مجله سخن عشق، شش 27 و 28، صص 25- 32.

ابوالقاسمی، سیده مریم و مصطفی آرزومند لیالکل (1389) «بررسی شخصیت فرهاد از واقعیت تا افسانه»، دوفصلنامه تاریخ ادبیات، دانشگاه شهید بهشتی، د 2، ش 3، صص 5- 22.

اسداللهی، خدابخش و حسین قاسمی‌زاده (1399) «تحلیل شخصیت فرهاد در منظومه «خسرو و شیرین» نظامی براساس نظریه عشق اریک فروم»، دوفصلنامه ادبیات و پژوهش‌های میان‌رشته‌ای، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، س 2، ش 3، صص 1- 20.

الهیان، لیلا (1391) «بررسی اهمیت بافت در پژوهش‌های ادبی»، فصلنامه پژوهش‌های ادبی، س 9، شش 36 و 37، صص 35- 49.

بشیری، محمود و نوشین استادمحمدی (1391) «سیر تحول شخصیت فرهاد در آثار مهم‌ترین مقلدین نظامی»، فصلنامه درّ دری دانشگاه آزاد اسلامی نجف‌آباد، س 2، ش 4، صص 43- 60.

بیگدلی، غلامحسین (1348) «داستان خسرو و شیرین نظامی و ادبیات تُرک»، نشریه دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تبریز، ش 89، صص 25- 40.

تلاوری، پگاه (1396) «اقتباس‌های نمایشی از منظومه خسرو و شیرین نظامی»، مجله مطالعات ادبیات، عرفان و فلسفه، د 3، ش 2، صص 64- 72.

حسینی‌مقدم، اسما، سمیرا بامشکی و ابوالقاسم قوام (1399) «از عشق به عرفان، تحلیل گشتارهای روایی و دگرگونی شخصیت‌ها از خسرو و شیرین نظامی گنجوی تا شیرین و فرهاد سلیمی جرونی»، فصلنامه نقد ادبی، س 13، ش 52، صص56- 109.

خلیقی، یاسمین، علی خزاعی‌فرید و علی ناظمیان‌فرد (1394) «تأثیرات ایدئولوژی چپ در عرصه انتخاب آثار ادبی جهت ترجمه، موردپژوهی: آثار ادبی ترجمه‌شده در دوران فعالیت رسمی حزب توده (1320- 1332)»، فصلنامه مطالعات زبان و ترجمه، ش 3، صص 1- 28.

دهقانیان، جواد و یاسر فراشاهی‌نژاد (1394) «واکاوی شخصیت فرهاد در منظومه خسرو و شیرین نظامی»، مجله شعرپژوهی (بوستان ادب) دانشگاه شیراز، س 7، ش 2، پیاپی 24، صص 73- 90.دینانی، آرزو، محمدکاظم یوسف‌پور و علیرضا نیکویی (1393) «تحلیل انتقادی روایت زندگی و مرگ حلاج در گفتمان انقلابی/ چپ»، دوفصلنامه ادبیات عرفانی دانشگاه الزهرا (س)، س7، ش12، صص 7- 42.

رستگار فسایی، منصور (1380) «باربد در حماسه ملی ایرانی»، فصلنامه نامه انجمن، ش ، صص 33- 48.

کنگرانی، منیژه و بهمن نامور مطلق (1390) «شیرین در گفتمان اسطوره‌ای معاصر و بازنمود آن در هنرهای نمایشی»، نشریه هنرهای زیبا- هنرهای نمایشی و موسیقی، ش 43، صص 15- 22.

مطهرنیا، مهدی (1387) «چپ و راست، از واژگان تا واقعیت سیاسی»، مجله زمانه، ش 78، صص 15- 22.

مظفری، علیرضا (1368) «پیشینه یادکرد فرهاد در ادب پارسی»، مجله جستارهای ادبی دانشگاه فردوسی مشهد، شش 86 و 87، صص 449- 460.

مهجور، پریسا و فرهاد ناظرزاده کرمانی (1381) «بررسی ساخت‌مایه‌های بیان نمایش‌نامه‌ای در خسرو و شیرین نظامی گنجوی»، نشریه مدرس هنر، د 1، ش 2، صص 87- 102.

نرماشیری، اسماعیل (1390) «تحلیل فرایند نشانه‌- معناشناختی فرهاد در منظومه خسرو و شیرین نظامی»، فصلنامه متن‌پژوهی دانشگاه علامه طباطبایی، ش 49، صص 31- 51.

نصیری، جبار (1399) «نمادشناسی مفاهیم شیر و انار در خسرو و شیرین نظامی»، نشریه فنون ادبی دانشگاه اصفهان، د 12، ش 30، صص 105- 116.