| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,493 |
| تعداد مقالات | 18,210 |
| تعداد مشاهده مقاله | 58,934,615 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 20,393,242 |
مطالعه و بررسی تغییرات کاربری اراضی با استفاده از روش طبقهبندی شیءگرا (مطالعۀ موردی: حوضۀ آبریز قوچان- شیروان) | ||
| نشریه کاربرد سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی در علوم محیطی | ||
| دوره 1، شماره 1، اسفند 1400، صفحه 33-50 اصل مقاله (1.36 M) | ||
| نوع مقاله: مقاله پژوهشی | ||
| نویسندگان | ||
| هوشنگ سیفی* 1؛ خلیل ولیزاده کامران2؛ مهدی بابائی1؛ انسیه شهابی1 | ||
| 1سنجش از دور و GIS، برنامه ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران | ||
| 2گروه سنجش از دورو GIS دانشگاه تبریز | ||
| چکیده | ||
| بررسی تغییرات کاربری اراضی با توجه به تأثیرات قابل ملاحظهای که این پدیده بر روی زندگی انسان و همچنین محیطزیست دارد، امری لازم و ضروری بهنظر میرسد. درحال حاضر، سنجشازدور بهعنوان منبعی ایدهآل امکانات لازم و کافی را جهت آگاهی از تغییرات کاربری اراضی و نوع استفاده انسان از زمین، از طریق استخراج و بهروزرسانی نقشههای پوشش زمین در اختیار کاربران قرار میدهد. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی تغییرات کاربری اراضی بهروش طبقهبندی شیءگرا در حوضه آبریز قوچان- شیروان، واقع در بین استانهای خراسان شمالی و خراسان رضوی طی سالهای 1377 تا 1397 انجام شد. بدین منظور ابتدا تصاویرسنجندههای TM و OLI ماهواره لندست 5 و 8، برای سالهای مورد نظر تهیه شده و از طریق این تصاویر نقشههای پوشش زمین منطقه مورد مطالعه با روش طبقهبندی شیءگرا در شش کلاس مناطق مسکونی، اراضی آبی، اراضی دیم، اراضی آیش، سطوح آبی و مرتع بهدست آمد. در نهایت از طریق نقشههای کاربری اراضی بهدستآمده، تغییرات پوشش زمین طی سالهای مورد مطالعه از جهات کمیت مساحتی، توزیع مکانی و روند تغییرات با استفاده از مدل LCM مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان داد که در طی بازه زمانی مورد مطالعه کاربریهای آیش و اراضی دیم دارای روند کاهشی و کاربریهای مسکونی، اراضی آبی، مرتع و سطوح آبی دارای روند افزایشی میباشند؛ بهگونهای که بیشترین تغییرات مربوط به کاربری دیم با 23729 هکتار کاهش، و کاربری مرتع با 35935 هکتار افزایش، از جمله تغییرات اساسی در منطقه مورد مطالعه می باشد. | ||
تازه های تحقیق | ||
با توجه به هدف پژوهش حاض ر که بررسـی تغییرات کاربری اراض ی حوض ه آبریز قوچان- ش یروان از طریق روشهای پردازش شـیءگرا اسـت، نتایج نشـان داد که کاربریهای آیش و اراض ی دیم در طی سالهای مورد بررسـی بیشترین کاهش را داشـته اسـت، درحالی که کاربریهای مسکونی و اراضی آبی بیشترین افزایش را نسـبت به دیگر کاربریهای مورد بررسی در منطقه مورد مطالعه داشته است. دلیل این امر نیز احداث سدهای مختلف برای بهبود و گسترش کشاورزی میباشد که از جمله اثرات آن تبدیل اراضی دیم و آیش به اراضی آبی جهت استفاده هرچه بهتر از پتانسیلهای کشاورزی منطقه مورد مطالعه است.همچنین، نتایج پژوهش حاضر نشان داد که استفاده از تصاویر ماهوارهای لندست و روشهای پردازش شیءگرا در طبقهبندی تصـاویر ماهوارهای، از کارایی لازم جهت استخراج کاربری اراضی و تحلیل آن برخوردار میباشد؛ بهگونهای که دقت کلی نقشـههای کاربری اراضی بهدستآمده برای حوضه آبریز قوچان-شیروان برای سالهای 6311 و 6301 بهترتیب برابر 03 و 01 درصد برآورد شد. این نتیجه با مطالعات دیگر در این زمینه در مناطق مختلف همچون: رضــایی مقدم) 21(، شــریفی) 20( و بابایی نوران) 1( تا حدود زیادی تطابق دارد .بنابراین، با توجه کمهزینه بودن اسـتفاده از تصـاویر ماهوارهای لندس ت در اسـتخراج انواع کاربریهای اراض ی، میتوان با اطمینان زیادی جهت بررسی و آشکارسازی تغییرات کاربری اراضی از مزیتهای این نوع از تصاویر بهره برد . در نهایت، میتوان چنین بیان کرد که روش مورد اســتفاده در این پژوهش میتواند راهنمای بســیار مناســبی برای دانشجویان و اساتیدی که در این زمینه فعالیت دارند، باشد تا با گسترش روشهای شیءگرا جهت برآورد انواع کاربریها، دقت خروجیهای حاصل از تصاویر ماهوارهای بهبود یابد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| طبقهبندی شیءگرا؛ کاربری اراضی؛ سنجشازدور؛ مدل LCM | ||
| اصل مقاله | ||
|
کاربری اراضی یکی از مهمترین جنبههای بررسی مدیریت منابع طبیعی و بازنگری تغییرات محیطی میباشد. برهمین مبنا، بررسی تغییرات کاربری اراضی با توجه به تأثیرات قابل ملاحظهای که این پدیده بر روی زندگی انسان و همچنین محیطزیست دارد، امری لازم و ضروری بهنظر میرسد. درحال حاضر، سنجشازدور بهعنوان منبعی ایدهآل امکانات لازم و کافی را جهت آگاهی از تغییرات کاربری اراضی و نوع استفاده انسان از زمین، از طریق استخراج و بهروزرسانی نقشههای پوشش زمین در اختیار کاربران قرار میدهد. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف بررسی تغییرات کاربری اراضی بهروش طبقهبندی شیءگرا در حوضه آبریز قوچان- شیروان، واقع در بین استانهای خراسان شمالی و خراسان رضوی طی سالهای 6311 تا 6301 انجام شد. بدین منظور ابتدا تصاویرسنجندههای TM و OLI ماهواره لندست 5 و 0، برای سالهای مورد نظر تهیه شده و از طریق این تصاویر نقشههای پوشش زمین منطقه مورد مطالعه با روش طبقهبندی شیءگرا در شش کلاس مناطق مسکونی، اراضی آبی، اراضی دیم، اراضی آیش ،سطوح آبی و مرتع بهدست آمد. در نهایت از طریق نقشههای کاربری اراضی بهدستآمده، تغییرات پوشش زمین طی سالهای مورد مطالعه از جهات کمیت مساحتی، توزیع مکانی و روند تغییرات با استفاده از مدل LCM مورد بررسی قرار گرفت. نتایج این تحقیق نشان داد که در طی بازه زمانی مورد مطالعه کاربریهای آیش و اراضی دیم دارای روند کاهشی و کاربریهای مسکونی، اراضی آبی ،مرتع و سطوح آبی دارای روند افزایشی میباشند؛ بهگونهای که بیشترین تغییرات مربوط به کاربری دیم با 23120 هکتار کاهش، و کاربری مرتع با 35035 هکتار افزایش، از جمله تغییرات اساسی در منطقه مورد مطالعه میباشد. کلمات کلیدی: طبقهبندی شیءگرا، کاربری اراضی، سنجشازدور، مدل LCM . | ||
| مراجع | ||
|
1-Abd El-Kawy, O. R., Rod, J. K., Ismail, H. A., Suliman, S. (2011). Land use and cover change detection in the estern Nile delta of Egept using remote sensing data, Applied geography, 31:483-494. 2-Arokhi, S., Esfahani, M. (2013). Visual learning for Edris app, Golestan, Golestan university press, First edition. [In Persian]. 3-Aslami, F., Ghorbani, A., Sobhani, B., Panahandeh, M. (2016). Comparison of artificial neural networks, backup and object vector machines on land use and landscape coverage from Landsat 8 images, Journal remote sensing and geographic information systems in natural resources, 8(3):1-14. [In Persian]. 4-Awotwi, A. (2009). Detection of land use and land cover change in accra ghana between 1985 and 2003 using Landsat imagery, Division of geo-informatics royal institute of technology (KTH), Stockholm, Sweden. 5-Azizi, S., Rangzan, K., Tagizadeh, A., Ahmadi, Sh. (2014). Modeling land use change using logistic method in LCM model (Case study: Kohmareh Sorkhi region of Fars province), Journal of forest and poplar research in Iran, 22(4):585-596. [In Persian].
7-Costa, H., Foody, G. M., Boyd, S. (2017). Using mixed objects in the training of objectbased image classifications, Remote sensing of environment, 190:188-197. 8-Conway, T.M., Lathrop, R.G. (2005). Modeling the ecological consequences of land use policies in an urbanizing region. Environmental management, 35:278-291. 9-Estman, J.R. (2009). Idrisi tiaga: Guide to GIS and image processing, Clark university. 10-Fatollahi Roudbari, M., Khan-mohammadi, M., Nasir Ahmadi, K. (2018). Land use cchange modeling using land change modeler (LCM) Case study: Neka city, Journal Natural ecosystems of Iran, 9(1):53-69. [In Persian]. 11-Feizizadeh, B., (2016). Modeling land use change and Its effects on erosion system in Alavian Dam Basin using remote sensing techniques and GIS, Hydrogeomorphology Journal, 3(11):21-38. [In Persian]. 12-Feizizadeh, B., Shahabi, H., Seifi, H. (2016). Identification of areas susceptible to storm surges in Orumieh lake using fuzzy satellite imagery processing, Journal of environmental hazards management (Extreme risk knowledge), 3(3):269-284. [In Persian]. 13-Feizizadeh, B., Salmani, S. (2015). Modeling of agricultural land degradation due to urban growth and development by using object-oriented methods of satellite imagery processing in urban area of Urmia, Journal of town and country planning, 8(2):177202. [In Persian]. 14-Feizizadeh, B., Jafari, F., Nazmfar, H. (2008). Application of remote sensing data in detecting land use changes. Case study of green space in Tabriz city, Journal HONARHA-YE-ZIBA, 34:17-24. [In Persian]. 15-Hegaz, I.R., Kaloop, M.R. (2015). Monitoring urban growth and land use change detection with GIS and remote sensing techniques in Daqahlia governorate Eqypt, International journal of sustainable built environment, 4(1):117-124. 16-Jabbar, M., Zhou, X. (2011). Eco-environmetal change detection by using GIS and remote sensing: A case study Basrah province south part of Iraq, Journal of environ earth science, 64(5):1397-1407. 17-Kim, O.S. (2010). An assessment of deforestation models for reducing emissions from deforestation and forest degradation (REDD), Transactions in GIS, 14:631-65418-Marshall, M., Norton-Griffiths, M., Herr, H., (2017). Continuous and consistent land use/cover change estimates using socio-ecological data, Earth System Dynamic, 8:5573. 19-Mas, J.F., Kolb, M., Paegelow, M., Camacho Olmedo, M.T. (2014). Inductive patternbased land use/cover change models: A comparison of four software packages, Environmental Modelling & Software, 51:94-111. 20-Mohammadzadeh, K., Feizizadeh, B. (2015). Land cover detection using object oriented techniques case study: East lake of Urmia, International conference on the consequences of geography and environmental impacts of lake Urmia, Tabriz, University of Tabriz. [In Persian]. 21-Nadim, A.A. (2015). Modeling of land use change in mmiankaleh wetland with satellite image processing, Thesis is approved for degree of master of sciences, University of Tabriz, Faculty geography and planning. [In Persian]. 22-Rawat, J.S., Kumar; M. (2015). Monitoring land use/cover change using remote sensing and GIS techniques: A case study of Hawalbagh block, District Almora, Uttarakhand, India, The Egyptian journal of remote sensing and space science, 18(1):77-.48 Application of Remote Sensing and GIS in Environmental Sciences, Vol. 1, No. 1, Winter 2022, pp. 33-50 23-Rabiee, H., Ziaeean, P., Alimohammadi, A. (2004). Exploring land uses and land cover in Isfahan province using remote sensing and GIS, Journal of geographical research, 84:41-54. 24-Rezaei Moghaddam, M.R., Rezaei Banafsheh, M., Feizizadeh, B., Nazmfar, H. (2010). Land cover / land use classification based on object technique and satellite images, Case study: west Azarbaijan province, Watershed research (research and construction), 23(2):19-32. [In Persian]. 25-Rezaei Banafsheh, M., Rostamzadeh, H., Feizizadeh, B. (2007). Investigation and evaluation of forest level change using remote sensing and GIS (Case study: Arasbaran forests 1987-2005), Geographical research journal, 39(62):143-159. [In Persian]. 26-Rostamzadeh, H., Darabi, S., Shahabi, H. (2016). Detecting changes in oak forest using object-oriented mapping of Landsat multidimensional images (Case study: northern forests of Ilam province), Journal remote sensing and geographic information systems in natural resources, 8(2):92-110. [In Persian]. 27-Sharifi, L. (2011). Detection of land use change and residential area by satellite images processing (Tabriz city), Thesis is approved for degree of Master of Sciences, University of Tabriz, Faculty geography and planning. [In Persian]. 28-Theau, J. (2006). Detection of changes using remote sensing: An overview of principles and applications, Geo-spatial and range sciences conference, Idaho state univ, Pocatello, ID, USA. 29-Weng, Q. (2011). Modeling urban heat Islands and their relationship with impervious surface and vegetation abundance by using ASTER images, IEEE transactions on geo science and remote Sensing, 49(10):4080-.9804 | ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 481 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 532 |
||