آمار
| تعداد نشریات | 45 |
| تعداد شمارهها | 1,469 |
| تعداد مقالات | 17,958 |
| تعداد مشاهده مقاله | 58,290,233 |
| تعداد دریافت فایل اصل مقاله | 19,748,921 |
تحلیل تطبیقی روششناسی استدلالهای اخلاقی شهید مطهری و آیتالله مصباح یزدی | ||
| دین پژوهی و کارآمدی | ||
| مقاله 5، دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 3، فروردین 1401، صفحه 79-97 اصل مقاله (556.7 K) | ||
| نوع مقاله: پژوهشی | ||
| شناسه دیجیتال (DOI): 10.22034/nrr.2021.44779.1056 | ||
| نویسندگان | ||
| سمیه السادات موسوی* 1؛ سید علی اکبر حسینی قلعه بهمن2 | ||
| 1دانشجوی دکتری، گروه مدرسی معارف، دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران. | ||
| 2دانشیار، گروه ادیان، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، ایران. | ||
| چکیده | ||
| برخی واقعگرایان، احکام اخلاقی را استدلالپذیر میدانند. طبق این دیدگاه، استدلالهای اخلاقی در تعین مسیر تصمیمات اخلاقی و تشخیص خوب و بد نقش مهمی دارند؛ از این رو، میزان اتقان و باورپذیری آنها در پذیرش فاعل اخلاقی تأثیر مستقیم خواهد داشت. برای تعیین میزان درستی و اتقان استدلالهایی که برای احکام اخلاقی ارائه میشود لازم است استدلالها هم از جهت ماده و هم از جهت صورت بررسی شوند. هر اندازه استدلالها به قیاس برهانی نزدیکتر باشند میزان یقینآوری آنها بیشتر است. به این ترتیب، با روششناسی استدلالهای اخلاقی دیدگاهها و اندیشمندان مختلف میتوان اعتبار احکام اخلاقی آنها را ارزیابی کرد. در این پژوهش، برآنیم جهت شناسایی میزان اعتبار احکام اخلاقی شهید مطهری و آیتالله مصباح، به عنوان دو اندیشمند واقعگرای مسلمان، به روششناسی استدلالهای اخلاقی ایشان بپردازیم. در این راستا از روش تحلیل تطبیقی استفاده شد. نتایج بهدست آمده نشان میدهد استدلال اخلاقی هر دو استاد به لحاظ صورت، از نوع قیاس اقترانی و به لحاظ ماده، از گزارههای غیراخلاقی بدیهی است. با وجود این، کبرای استدلال استاد مصباح از نظر شفافیت و حصول نتایج متقن، نسبت به استدلال اخلاقی استاد مطهری برتری دارد. | ||
| کلیدواژهها | ||
| روش شناسی"؛ استدلال اخلاقی"؛ تحلیل تطبیقی"؛ استدلال اخلاقی شهید مطهری"؛ "؛ استدلال اخلاقی استاد مصباح" | ||
| مراجع | ||
|
1- ابن سینا، حسین بن عبدالله، النجاه من الغرق فی البحر الضلالات، تهران، چ دوم، دانشگاه تهران. 2- اژهای، محمدعلی (1388)، مبانی منطق، چ هشتم، قم، سمت. 3- حسینی قلعهبهمن، سیداکبر (1396)، واقعگرایی اخلاقی در نیمه دوم قرن بیستم، چ اول، قم، موسسه امام خمینی(ره). 4- خوانساری، محمد (1387)، دوره مختصر منطق صوری، چ نوزدهم، تهران، دانشگاه تهران. 5- سبحانی، جعفر (1383)، مدخل مسائل جدید در علم کلام، چ دوم، قم، مؤسسه امام صادق(علیهالسلام). 6- فتحعلیخانی، محمد (1377)، فلسفه اخلاق، چ اول، قم، مرکز جهانی علوم اسلامی. 7- فرانکنا، ولیلیام (1376)، فلسفه اخلاق، ترجمه هادی صادقی، چ اول، قم، مدرسه فرهنگی طه. 8- مصباح، مجتبی (1385)، بنیاد اخلاق، چ چهارم، قم، موسسه امام خمینی(ره). 9- مصباح یزدی، محمدتقی (1383)، آموزش فلسفه، چ ششم، تهران، امیر کبیر. 10- ــــــــ:(1386)، آذرخش کربلا، چ سوم، قم، موسسه امام خمینی (ره). 11- ــــــــ: (1394الف)، فلسفه اخلاق، چ سوم، قم، موسسه امام خمینی(ره). 12- ــــــــ: (1394ب)، نقد و بررسی مکاتب اخلاقی، چ پنجم، قم، موسسه امام خمینی(ره). 13- مطهری، مرتضی (1378)، مجموعه آثار، ج13 (نقدى بر مارکسیسم)، تهران، انتشارات صدرا. 14- ــــــــ: (1378)، مجموعه آثار، ج2 (جهان بینی توحیدی ـ وحی و نبوت)، تهران، انتشارات صدرا. 15- ــــــــ: (1378)، مجموعه آثار، ج22 (حکمت عملى)، تهران، انتشارات صدرا. 16- ــــــــ: (1378)، مجموعه آثار، ج3 (نبرد حق و باطل، فطرت، توحید)، تهران، انتشارات صدرا. 17- صدرالدین شیرازی، محمد بن ابراهیم (1366)، تفسیر القرآن الکریم، چ دوم، قم، بیدار. 18- ــــــــ: (1981م)، الحکمه المتعالیه فی الاسفار العقلیه الاربعه، چ سوم، بیروت، دار احیاء التراث. ب) مجلات 1- آروانه، بهزاد و داوودی، محمد (1390)، «تحلیل و بررسی فطرت در آثار استاد شهیدمطهری»، معرفت کلامی، سال2، ش1 (پیاپی 5)، ص101 ـ 126. 2- ابوالقاسمزاده، مجید (1384)، «ماهیت گزارههای اخلاقی از دیدگاه استاد مصباح یزدی»، مجله معارف، ش28، تاریخ بازیابی 22/12/1396 https://hawzah.net 3- ابوالقاسمزاده، مجید (1384)، «ماهیت گزارههای اخلاقی از دیدگاه استاد مطهری»، مجله معرفت (ویژه استادان و گروههای معارف اسلامی دانشگاههای کشور)، ش25. 4- درتاج، فتانه و محمدرضایی، محمد (1395)، «مبانی کرامت انسان از دیدگاه ملاصدرا»، فلسفه دین، دوره13، ش4، ص553 ـ 578. 5- قوام صفری، مهدی (1398)، «اندیشه اخلاقی ابن سینا»، پژوهشهای فلسفی، سال13، ش29، ص341 ـ 360. 6- ملکی، سمیه و نوریزاده، اکرم (1390)، «توجیه گزاره های اخلاقی»، فصلنامه اخلاق، سال1، ش3، ص89 ـ 124.
7- Collier, David. (1993), "The Comparative Method", POLITICAL SCIENCE: THE STATE OF DISCIPLINE II, American Political Science Association, p105 – 119
8- Ingram, Stephen (2015), “After Moral Error Theory, After Moral Realism”, The Southern Journal of Philosophy, Vol 53, Issue2, pp 227 – 248.
9- Richardson, Henry (2019), “Moral Reasoning”, Stanford Encyclopedia of Philosophy,in:http://plato.stanford.edu/entries/reasoning- moral/#DefiMoraReas
| ||
|
آمار تعداد مشاهده مقاله: 516 تعداد دریافت فایل اصل مقاله: 505 |
||